Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 103

AD VALVAS — 15 OKTOBER 1982

5

Een deel van het forum tijdens de informatiedag over lange golven in aktie: v.ln.r. Hofstede, vice-voorzitter van het CNV; diskussieleider Vermaat en Van Doom van de Nationale Investeringsbank.

Eerste informatiedag ottderzoeicsprojekt lange golven

Werkgroep gaat bedrijven over innovatie enquêteren „Van diverse kanten bezien is deze dag iets bijzonders", woord was vooralsnog neen. door middel van de al eerzei CvB-voorzitter Brinkman, ter afsluiting van de Maar der genoemde enquête hoopt de eerste informatiedag vorige week dinsdag van de werk- werkgroep meer inzicht te krijgen in de aandacht en problemen groep Lange Golven. Het bijzondere sloeg op de aanwe- die bedrijfsleven heden ten zigheid van ongeveer vijftig heren in keurig driedelig dagehetondervindt met innovatie. grijs en een drietal dames, afkomstig uit het Nederlandse bedrijfsleven, vakbeweging, overheid en universiteit. Dat voor een onderzoeksprojekt zo'n brede belangstel- DemograOe ling bestond, verheugde Brinkman bijzonder, die dan Een tweede onderzoeksprojekt dat op deze dag gepresenteerd ook onmiddellijk symbolisch met de koUektezak rond- werd, was het omslagfasenproging om financiële middelen voor het onderzoekspro- jekt. De onderzoekers wUlen jekt bij elkaar te graaien. Want wetenschappers, die de meer te weten komen over de tussen ekonomische krisis trachten op te lossen, willen daar wel voor betaald samenhang en sociale veranderingen ten tijworden. de van konjunktuuromslagen. De werkgroep Lange Golven bestaat nu ruim twee jaar. Het is een samenwerkingsverband van een groot aantal vakgroepen, afkomstig uit zeven verschillende fakulteiten van de VU. De werkgroep wil interdisciplinair onderzoek doen naar konjunktuurbewegingen, die zich over een lange termijn voordoen, de zogenaamde lange golven of Kondratieffs. Momenteel heeft de werkgroep een stuk of acht verschillende onderzoeksprojekten lopen. De informatiedag had het doel twee van deze Projekten te presenteren aan de buitenwereld. Het ligt in de bedoeling in de toekomst regehnatig dergelijke bijeenkomsten te organiseren over de andere Projekten. De onderzoekers hopen met deze diskussiebijeenkomsten te bereiken, dat hun onderzoeksopzet aansluit bij werkelijke problemen en ervaringen die zich in de maatschappij voordoen en zodoende niet te blijven steken in uitsluitend theoretische debatten. Eén van de aardige voornemens van de werkgroep is het gaan houden van een groots opgezette enquête onder het bedrijfsleven over de effekten en problemen met industriële vernieuwing, oftewel innovatie. Die enquête maakt onderdeel uit van het innovatieprojekt, dat door Alfred Kleinknecht op de VU uitgevoerd wordt. In de klassieke theorie over lange golven wordt aan innovatie een belangrijke rol toegekend. Door de invoering van belangrijke nieuwe projekten, zoals de stoommachine, de opkomst van de chemische industrie of de micro-elektronica, ontstaan ekonomlsche groeisektoren, die in tijden van krisis weer voor een opbloei kynnen zorgen.

Eén van de elementen binnen dit onderzoek is het op een rijtje zetten van veranderingen in de bevolkingsopbouw. Zo werd ook in de recente troonrede melding gemaakt van het feit dat de huidige werkloosheid mede veroorzaakt wordt doordat de beroepsbevolking in Nederland veel sneller gegroeid is dan in de ons omringende landen. De geboorte-explosie van na de Tweede Wereldoorlog is daar de oorzaak van, omdat al die extra Er is namelijk ook een innovatie kindertjes nu in het arbeidsprovan produktietechnieken. Dus ces opgenomen moeten worden. het maken van dezelfde artikelen Over een jaar of twintig valt juist met een verbeterd produktieap- het tegenovergestelde te verparaat. Deze procesiimovatie wachten: een enorme vergrijzing lijkt zich als een schaduw achter van de bevolking als gevolg van de produktinnovatie voort te be- een sterke aöiame van het aantal geboorten. wegen. Uit het voorhanden zijnde mate- Ook dergelijke gegevens zijn van riaal komen echter nog vele vra- groot belang voor de ekonomigen naar voren. Zoals de bekende sche planning, want een aantal kip of ei vraag: is de innovatie jaren geleden was voor rond de oorzaak van het weer aantrekken eeuwwisseling een bevolking van van de ekonomische opbloei of is rond de twintig miljoen inwoners juist eerst een bepaalde opbloei in Nederland voorspeld en dat nodig, waardoor ondernemers halen we bij lange na niet. Een weer gaan investeren in nieuwe ondernemer merkte dan ook op Produkten? dat alle bedrijven die him invesEen andere vraag is in welke teringen afgestemd hadden op sektoren van de industrie het die prognose van twintig miljoen eerst vernieuwing optreedt. Is inwoners, nu failliet zijn, omdat dat in grote of juist kleine bedrij- ze een geweldige overinvestering ven, arbeidsintensieve of juist ka- gedaan zouden hebben. pitaalintensieve bedrijven? En Eén van de doelstellingen van dit überhaupt hoe het mogelijk is omslagenonderzoek is het onteen ontwikkeling tijdig als. mr wikkelen van een soort koi\junknoverend te onderkennen !^J' ~ "tuvirbarometer, waardoor aan de hand van sociale en ekonomische Want het onderzoek tot nu toe is variabelen tijdiger en adequater vooral historisch van aard ge- omslagen in de konjunktuur te weest, waardoor achteraf ver- signaleren vallen en daardoor de nieuwing en de effekten daarvan gevolgen beter beheerst kuimen .«„vi A in bedrijfstakken vastgesteld worden. kimnen worden. De aanwezige ondernemers en bankiers waren 0 b j > >•« met name geïnteresseerd in de W<isaspekt vraag of er technieken bestaan Over de beheersbaarheid v'ande die in een vroegtijdig stadium de krisis werd ter afsluiting van de slaagkans van iimovaties kun- middag een forumdiskussie geornen voorspellen. Helaas, het ant- ganiseerd tussen de heren HofDe afgelopen twee jaar heeft Kleinknecht over verschillende bedrijfstakken en tydperioden zeer veel statistisch materiaal verzameld en dat vergeleken met de resxiltaten van andere onderzoekers. Uit die resultaten blijkt een duidelijke clustering van innovatie ten tijde van diepe ekonomische recessie. Althans, voor zover het gaat om vernieuwing van Produkten.

stede, vice-voorzitter van het CNV, Van Doom, medewerker van de Nederlandse Investeringsbank en Le Blanc, direkteur generaal van de Rijksbegroting. Volgens Hofstede zijn in het verleden alle pogingen om geplande herstruktureringen in het bedrijfsleven door te voeren, mislukt. Als grote voorbeeld noemde hij de sluiting van de mijnen in Limburg, die tot een grote werkloosheid en ekonomische achteruitgang in die regio geleid hebben, ondanks de beloften van de overheid, een nieuwe infra-struktuur te scheppen. Van Doom wees erop dat de huidige krisis zo hard aankomt, omdat veel bedrijven met een drietal problemen gelijktijdig gekonfironteerd worden. De groei in veel bedrijfstakken is de afgelopen periode niet alleen gestagneerd, maar zelfs in absolute zin gedaald. Ook zijn de personeelskosten dermate gestegen, dat het bedrijfsleven nauwelijks nog rendement kan maken en als derde probleem worden bedrijven gedwongen te investeren in vernieuwing. Ook doordat het bedrijfsleven te laat op deze problemen gereageerd heeft, zijn veel ondernemers zwaar in het moeras terechtgekomen. Tot nu toe steimde de Nationale Investeringsbank zxüke ondernemers nog wel om het hoofd boven water te

houden, maar of dat nog lang duurt, is de vraag. Van Doom verkondigde als privé opvatting dat de steunverlening niet meer naar de zwakke bedrijven moet, maar juist naar de sterke, om zodoende de groei weer te laten toenemen. Als derde spreker mocht Le Blanc zijn onheilsboodschap brengen. Volgens deze Haagse topambtenaar staan we aan de vooravond van een fundamentele herstmkturering van de overheidsfinanciën. Daarbij zal het niet meer gaan om alleen bezuinigen en bevriezen, maar om het afstoten van volledige overheidsprogramma's. Volgens Le Blanc zijn de grenzen bereikt van de solidariteit van mensen om een stuk inkomen in te leveren ten behoeve van de sociale zekerheid. Ook blijkt die sociale zekerheid in financieel opzicht zeer snel te groeien en nauwelijks te beheersen. Daar moet dus het mes in, waarbij we ons volgens Le Blanc moeten behoeden voor korte termijn effekten, maar werkelijk overgaan tot een herstruktmrering van de overheidsflnancién op lange termijn, die wel eens betrekking zou kimnen hebben op zo'n twintig procent van de uitgaven in de publieke sektor. Met enig cynisme beëindigde Le Blanc zijn verhaal met de opmerking, dat we vorig jaar aan de rand van de afgrond stonden en dit jaar een forse stap vooruit deden. (DdH)

Fïlm/colleges over Indianen

zij op 25 oktober op de VU twee colleges. Larry Anderson zal vooral spreken over grondstoffenproblematiek, met name uraniumwinning, en Loran Thompson over milieuvervuiling (pcb 's in het water).

Op 12 oktober is het de dag dat Columbus in Amerika landde. Dit werd voor de nazaten van de kolonisten de aanleiding om deze dag uit te roepen tot feestdag. Voor de oorspronkelijke bevolking van Noord- en Latijns-Amerika begormen echter toen de eeuwen van ellende en onderdrukking. Enkele jaren geleden riepen de Indianen 12 oktober uit tot „Indianendag" om zo meer aandacht te verkrijgen voor hun situatie. De Stichting NANAI (Nederlandse Aktiegroep NoordAmerikaanse Indianen) biedt een aantal Indianen de mogelijkheid in Nederland te komen spreken. Dit jaar zijn uitgenodigd Larry Anderson, bestuxirslid van de „International Indian Treaty Council" en officieel vertegenwoordiger voor The Big Mountain Dinè (Navajo), en Loran Thompson, sub-chief van de Mohawk-Nation. Zij verblijven twee weken in Nederland en zullen gesprekken hebben met diverse kerkelijke, maatschappelijke en politieke instanties. Ook verzorgen zij gastcolleges op verschillende vmiversiteiten. Samen met de Derde Wereldwinkel van de VU geven

Op 20 oktober tussen 1 en 2 laat de Wereldwinkel naast de ingang van het restaurant een fllm zien over de Indiaanse problematiek, met de titel „Sacriflced Area".

Gastcollege Richard Mouw Op 28 oktober, 11 november en 2 december geeft Richard Mouw drie gastcolleges over het pluralisme-debat in de sociale wetenschappen. Dr. Mouw is hoogleraar sociale filosofie aan Calvin CoUege (Michigan). Hij verricht momenteel onderzoek aan de VU in het kader van het projekt „World-view and theoretic inquiry in the human sciences, een samenwerkingsprojekt van de VU met Calvin CoUege en het Institute for Christian Studies te Toronto. Aan de VU is dit onderzoek gestationeerd birmen de vakgroep sociale filosofie. Voor het programma zie mededelingen onder SKW.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen