Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 459

AD VALVAS — 10 JUN11983

9

Fotosequenties Krzyzanowski: een ontdekkingstocht In het Exposorium van de VU (restaurant hoofdge­ bouw) is momenteel een tentoonstelling te zien van fotosequenties uit 1983 van Michel Szulc Krzyza­ nowski. Deze Nederlandse kunstenaar is een van de eerste fotografen die in zijn vrij werk konsequent gebruik maakt van de se­ quentievorm. Hij heeft daarmee ­ alsmede ook zijn dokumentaire fotografie ­ een internationale reputa­ tie opgebouwd. De auteur Sybren Polet schreef de volgende inleiding bij deze bijzondere tentoonstelling: „Een wezenskenmerk van kunst is dat er geordend wordt, gerang­ schikt en dat niets van wat zdch aandient vanzelfsprekend is. Dit geldt voor de literatuur, de beel­ dende kunst en de muziek, maar ook voor de fotografie. Bij de eer­ ste drie gaat het om manipulatie van op zichzelf weinig zeggend materiaal, dat daarmee tot este­ ties materiaal wordt, bij de foto­ grafie is er sprake van estetise­ ring van voorgevormde beelden via de blik. (Er zijn enkele uitzon­ deringen, o.a. het werk van enke­ le avantgarde­fotografen in de twintiger en dertiger jaren en wanneer gewerkt wordt met de­ formerende lenzen, etc.). Ook als

we de natuur in kant en klare beelden tot ons nemen en als mooi ervaren, filtert en ordent de blik en maakt de natuur tot een 'kunstwerk'. Daarom zijn sommi­ ge landschappen, boompartijen of boomstammen 'mooi' en ande­ re niet. Op die manier wordt waarne­ ming tot een esteties avontuur. En dit is dan de minimumbasis voor alle visuele media. Zijn de ingre­ pen duidelijker, de methodes komplexer en de resultaten min­ der eenduidig, dan komt het avontuur pas goed op gang. Dit doet het ook in de fotografiese sekwenties van ICrzyzanowski. Vooral wanneer uitgegaan wordt van de konkrete, voorgevormde werkelijkheid, zoals in de fotogra­

fie ­ waaraan bovendien het be­ wegingselement van de film ont­ breekt ­ is moeilijk onder woor­ den te brengen wat het boeiende is aan een bepaald werk, dat het niet alleen van representering van op zichzelf boeiend materiaal moet hebben. Ik ben een paar maal de formulering tegengeko­ men dat Krzyzanowski 'de gren­ zen van de waarneming' zou ver­ leggen. Dat geloof ik niet en dat hoeft ook niet. (De grenzen van onze waarneming werden bij­ voorbeeld wel verlegd door de ont­ dekking van de mikroskoop, de elektronenmikroskoop, de radio­ astronomie, de infraroodcamera en door het ondergaan van grote snelheden). De verrassing en grensverlegging

konkrete werkelijkheid maakt de werkelijkheid boeiend, sterker: ze schept die werkeUjkheid, net als alle kunst dat doet, want het is een werkelijkheid die er voorheen niet was. Op die manier kreëert een marionetachtige schaduw zijn eigen avontuur, zijn eigen realiteit ­ natuurlijk via het be­ ­» wustzljn en de blik van de maker ­ en schept een geïsoleerd benen­ paar behalve zijn schaduwbenen ook een landschappelijke omge­ ving waarin benen en schaduw­ benen thuishoren, bepaalt een zanddoUar zijn eigen kringloop en roept een voetstap in het zand een haast archeologies aandoend mikrolandschap op. Dit proces mee te mogen maken maakt ook voor de kijker Krzyza­ nowski's sekwenties tot een ont­ dekkingstocht en dat is het beste wat je als kijker kan overkomen. Samen met de fotograaf kijk je de werkelijkheid blJ elkaar, een wer­ kelijkheid die soms een andere is en soms deselfde anders ­ en dat is zoals de werkelijkheid hoort te zlJn."

W'i^M^r" 'x­é'/':if$'i"''^0^'

»•:*SfS;!^'iXSfff^»^^^^

. '.,?. ­ ­ t e ',; . ,

^j

'­5' 5*t^­^;*'i

Student zwaarst getroiien door taakverdeling stel je studeert op dit moment en minister Deetman wil je studierichting opheffen. Afstuderen vöör 1 september 1984, wanneer Deetman jouw subfaculteit sluit, is niet haalbaar. Wat doe je dan, wat voor rechten heb je? Het antwoord is: nagenoeg geen. Word je door de taakverde­ ling gedwongen in een andere stad verder te studeren, dan liggen er slechts duizend gulden onkostenvergoe­ ding en enkele beroepsprocedures voor je klaar. Zelfs de keuze van de stad, waar je je studie dan maar wilt afmaken, zou wel eens niet in je eigen hand kunnen liggen. De beleidsvoornemens van minis­ ter Deetman beslaan, wanneer het de positie van studenten be­ treft maar drie kantjes. Het is duidelijk dat er nog veel geregeld zal moeten worden. Het voor­ naamste punt is de instelling van begeleidingscommissies voor de studierichtingen waarin ophef­ fingen plaatsvinden. Deze com­ missies moeten de overstap naar een andere universiteit regelen via overeenkomsten. Deetman wijst daarbij vooral op de moeilij­ ke positie van degenen die byna hun studie hebben afgerond, en alleen nog maar enkele examens moeten afleggen, er zullen geen faciliteiten mogen blijven be­ staan na 1 september 1984 om die laatste paar examens nog even af te leggen, schrijft de bewindsman voor. Een tweede taak van die begelei­ dingscommissies is adviseren over de verlenging van de in­ schrijvingsduur, die vanwege studievertraging bij de overstap kan worden verleend. Een minder plezierige taak voor de begeleidingscommissies is te zorgen voor een spreiding van studenten over de vestigings­ plaatsen die blijven bestaan.

worden veeleer bewerkstelligd door een andere visie, een andere, vervreemdende blik, een andere ars eombinatoria. Deze zijn bepa­ lend voor de fotografie als esteties medium en dit geldt zeker voor de fotosekwenties van Krzyzanow­ ski. Krzyzanowski maakt van boven­ genoemde elementen op een ge­ raffineerde wijze gebruik en dit is bepalend voor de kwaliteit van zijn beste series. Door de bekende, herkenbare werkelijkheid te ver­ vreemden en ten dele tot iets an­ ders om te vormen maakt hij het kijken tot een avontuur, een avontuur dat hij nog vergroot door een analytics element toe te voegen. Het visuele gebeuren wordt uiteengelegd in zijn onder­ delen of in enkele onderdelen, mo­ menten van gestolde tijd, ofwel een aantal op elkaar volgende beelden wordt gekombineerd tot een (nieuw) visueel gebeuren. De selektie is het kritiese moment, want zonder dat is er geen sprake van een visueel gebeuren, alleen maar van platte plaatjes. Een dergelijke benadering van de

Deetman stelt dat er wel zoveel mogelijk met de eerste voorkeur van studenten rekening gehou­ den moet worden. Echter, de be­ geleidingscommissies zijn dan niets anders dan plaatsingscom­ missies, zoals bü de Machtigings­ wet voor eerstejaars­studenten. Wordt dit voornemen van de mi­ nister Wet, dan ontstaat er dus voor ouderejaars net zo'n tombola als rond de numerus­flxus stu­ dierichtingen.

Beroepsmogelijkheid Omdat lang niet alle studenten kunnen overstappen op een voor­ heen gunstig moment (bijvoor­ beeld direct na het behalen van een propedeutisch of een kandi­ daatsdiploma) kunnen zij ver­ zeild raken in een discussie over vrijstellingen (op grond van tot dan toe behaalde tentamens) voor het elders te behalen eerstvolgen­ de diploma. De minister is slechts zo vriendelijk te wijzen op de be­ roepsmogelijkheid volgens artikel 40 van de WUB, oftewel het colle­ ge van Beroep voor de Examens. Wat velen nog niet weten is dat alle beslissingen over vrijstellin­ gen door examencommissies (dus

niet door onderwijscoördinato­ ren) dienen te worden genomen, wat betekent dat beroep bij het College mogelijk is. Ook is er de beroepsmogelijkheid bij de Academische Raad voor be­ slissingen over de verlenging van inschrijvingsduur. Bijvoorbeeld op grond van persoonlijke om­ standigheden kan het College van Bestuur van de universiteit, waarheen men gedwongen ver­ huist, extra inschrijvingstijd toe­ kennen, er staat hiervoor geen maximumtermijn, wel wil minis­ ter Deetman de begeleidingscom­ missies advies laten geven. Militaire dienst kan voor sommi­ ge studenten een probleem wor­ den bij studievertraging door ge­ dwongen verhuizing. Minister Deetman belooft over nadere uit­ stelregels kontakt op te nemen met mirüster De Ruiter. Waar­ schijnlijk kunnen studenten op een clemente behandeling reke­ nen. Het recht op behoud van studiefi­ nanciering zegt minister Deet­ man al geregeld te hebben, vla het mechanisme dat recht op in­ schrijving recht op beurs inhoudt (mits de ouders te veel verdienen, natuurlijk). Dat is niet volledig. Deze regel geldt alleen voor dege­ nen die onder de tweefasenstruc­ tuur studeren, Oude­stijl­stu­ denten, die onder de overgangsre­ gels vallen, worden nog steeds jaarlijks op studievoortgang ge­ toetst. Dat gebeurt door de stu­ dentendecanen, die blijkens hun (landelijke) reactie op het TVC­ rapport, dit probleem al onder­ kend hebben.

'Oprotpremie' Waar alle studenten en anders­ zins onderwijs volgenden wel re­ kening mee moeten houden is dat

zij zich volgend studiejaar in­ schrijven als student. Slechts dan komen ze in aanmerking voor de klatergouden handdruk van dui­ zend gulden. Extraneï en toe­ hoorders vissen voor deze 'oprot­ premie' achter het net. Deze, meestal oudere en vaak gezinsge­ bonden, studenten zijn sowieso al de zwaarstgetroffenen van het taakverdelingsgebeuren. En wie zijn heil zoekt bij het recht op onderwijs komt evenzo bedro­ gen uit. Recht op gebruik van on­ derwijsvoorzieningen en het af­ leggen van tentamens is alleen wettelijk vastgelegd voor een be­ paald studiejaar, waarvoor je je hebt ingeschreven. Als het jaar daarop de studierichting aan die universiteit niet meer bestaat koop je niets voor een algemeen recht om ingeschreven te worden (dat heb je bijvoorbeeld op grond van een VWO­diploma), want voor iets dan niet meer bestaat kun je je domweg niet inschrij­ ven. En wie niet is ingeschreven heeft omgekeerd weer geen recht op het afmaken van de studie. Al is er het nodige verbeterd, de rechtspositie van de student blijft nu eermiaal zwak. De met opheffing bedreigde stu­ dierichtingen aan de VU (sociale geografie, sociologie en andrago­ logie) hebben nog geen regelingen voor studenten op papier staan. Ze willen wachten tot de plannen van minister Deetman definitief zijn geworden. „Je moet de huid niet verkopen voor de beer ge­ schoten is," aldus prof. D. Th. Kuljper, de toekomstige decaan van sociologie. In hoeverre per september nog nieuwe studenten toegelaten kunnen worden is ook nog niet duidelijk. Wel zijn nogal wat studenten van plan dit jaar nog de v u te verlaten. Volgens adjunct­secretaris D. M. Bokslag van sociale geografie is nog volstrekt onduidelijk wat er gaat gebeuren. Er is wel een oriënterend gesprek geweest met sociale geografie van de UvA over de overgang van studenten, maar knopen worden pas in de loop van juni doorgehakt. Overigens zijn eerstejaars sociologie geografie, bezig een mogelijke overstap naar Utrecht te bekijken. Het bestuur van sociaal­culture­

Ie wetenschappen heeft de stu­ denten sociologie inmiddels laten weten dat ze hun studie aan de VU kunnen afmaken. Er blijft een basisvoorziening aan de VU bestaan (een vakgroep sociologie van 10 mensen) en ook na 1 sep­ tember 1984 kunnen studenten hun studie voortzetten. Volgens prof. Kuijper is het verbod daar­ van door Deetman niet van toe­ passing op kleine op te heffen studierichtingen. Of studenten die in september beginnen ook hun studie aan de VU kunnen afmaken wilde Kuijper echter niet zeggen. Volgens adjunct­se­ cretaris I. Den Ouden zouden ook studenten andragologie hun stu­ die helemaal kunnen afmaken. (UP. Groningen, Martin Broester­ huisen. L.E.)

Theologie UvA Het voornemen van minister Deetman om de theologie­oplei­ ding aan de UvA in het kader van de taakverdeling te sluiten heeft nogal wat stof doen opwaaien. De minister moet zljn excuses aan­ bieden vond het CvB­lid van de UvA Poppe tijdens het discipline­ gewljs overleg over de beleids­ voornemens van Deetman. De minister zou immers faculteit en universiteit in hun goede naam hebben aangetast. Trouwens niet alleen faculteit en universiteit zouden in aanmerking komen voor verontschuldigingen. Ook de kerken. In een brief aan de TVC had de bewindsman beloofd een konkreet voorstel te doen na overleg met de kerken, die in de opleiding participeren. Ds. Roos, praeses van de Nederlands Her­ vormde Synode is zeer slecht te spreken over de schending van die afspraak. Evenzeer over het kwaliteitsoordeel van de zelf ne­ derlands hervormde minister. „Dit kan absoluut niet. Tegen­ over de kerkgenootschappen is het beneden de maat. Je zult maar te horen krijgen, dat je op­ leiding niet deugt ssonder dat er argumenten worden aange­ voerd."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen