Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 181

9

AD VALVAS — 26 NOVEMBER 1982

Taakverdeling Vervolg vanpag. 1

Samenwonen en wat daar aan vastzit In de serie Kluwers Belastingwijzers verscheen het boekje Samenwonen, een ook voor studenten en personeel van de VU waarschijnlijk niet overbodige uiteenzetting over de fiscale en juridische consequenties van het aangaan van een duurzame relatie op hetzelfde adres. Zoals bekend is er in de wet veel geregeld waar het het huweUjk betreft, maar staat zo goed als niets op papier over het samenwonen. Dat kan in voorkomende gevallen tot vreemde situaties aanleiding geven. Stel dat het huis waarin je woont het eigendom is van je partner die zojuist overleden is. Als er niets geregeld is, moet je niet raar opkijken als de erfgenamen van je partner dat huis komen opeisen en jou eruit zetten. Verstandig ware in zo'n geval geweest d.m.v. een contract het een en ander op dit gebied te regelen. Vooral wanneer de fiscus zich met zaken als samenwonen gaat bemoeien is er reden voor extra bezorgdheid. Wat in de praktijk een eerUjke verdeUng Ujkt kan door de fiscus wel eens als een schenking worden beschouwd en daarover moeten over het algemeen schenkingrechten betaald worden. Reden genoeg dus om te denken over schriftelijke overeenkomsten. Daarvan geeft dit boekje een aantal voorbeelden. Van belang verder is, hoe het in geval van samenwonen met uitkeringen gesteld is. Samenlevingvormen worden op het ogenbUk in uitkeringsregimes als huwelijk beschouwd als ze gelijk te stellen

zijn met het huwelijk. Dit betekent dat samenwonen met familie of samenwonen als homosexueel paar, minder vergaande consequenties heeft dan samenwonen in heterosexueel verband. Als illustratie liiervan het volgende, aan het boekje ontleende, voorbeeld: „Twee maimen woonden samen. De één verdiende een matig inkomen, de ander beschikte niet over de middelen om in de kosten van het bestaan te voorzien en vroeg bijstand aan. Die werd geweigerd door BW van zijn woonplaats. Hij ging hiertegen in beroep. De rechter stelde in zijn beslissing dat aan echtgenoten bijstand wordt verleend in de vorm van „gezinsbijstand". Bij samenwonen op een wijze die vergelijkbaar is met een gezinssituatie moet voor de hoogte van de bijstand aansluiting worden gezocht bij de hoogte van „gezinsbijstand". Bij samenwoning tussen twee mannen kan niet worden gesproken van een „gezinssituatie" en moet iedere partner als „alleenstaande" worden beschouwd. Wel besliste de rechter nog dat voor de hoogte van de uitkering rekening moet worden gehouden met de omstandigheden. Omdat zij samen gebruik maken van dezelfde woning, gas, Ucht en van duurzame gebruiksgoederen, heeft samenwonen een zeker financieel voordeel. Daarom kreeg de partner die in beroep ging in dit voorbeeld bijstand voor een alleenstaande met een korting voor het voordeel van samenwo-

gingen daadwerkelijk over de instellingen zullen moeten worden verdeeld. Na 1 maart krygen de universiteits- en hogeschoolraden gelegenheid zich over het (beleidsvoorbereidende) plan tegenover de commissie uit te spreken, waarna de minister er vóór augustus over wil beslissen in verband met de begroting voor 1984. De taakverdeUngscommissie, die onder voorzitterschap staat van de ex-topfunctionaris bij het micommissie doet vanwege het nisterie van onderwijs en weten- De offer aan arbeidsplaatsen schappen J.W.F. Hofnan, wil ' dgrote a t daarom zal moeten worden met „de grootst mogelijke voort- gebracht, een beroep op de collevarendheid" werken, maar ges van bestuur bij de invulling meent dat de tijdsdruk de kwali- van de plaimen, uitdrukkelijk reteit en haalbaarheid van haar kening houden met de sociale voorstellen niet zal mogen bena- gevolgente en de gevolgen voor de delen. Het is te voorzien, zegt de werkgelegenheid. commissie, dat ook nadat het De mogelijkheden om die gevoleindrapport er in maart zal zijn, te beperken moeten worden verdere uitwerkingen hun beslag gen onderzocht, aldus de commissie. moeten krijgen Het gaat om bijvoorbeeld ondersteuning bij de transfer naar een buiten-universitaire positie via Geen afkoop een overbruggöigsregeling voor De commissie ziet zich gedwon- bijschoUng of, als er voor een gen het standpunt van de minis- personeelslid geen nieuwe baan ter te delen dat de taakverde- in het verschiet ligt, om het verlenen van universitaire faciliteiten, zodat men na ontslag eerder vernen. Dit voordeel werd op 15% worven kennis op peil kan houden. Daarmee kan tevens worden gesteld". Terecht voegen de schrijvers aan voorkomen dat het betreffende dit voorbeeld toe, dat de uit- wetenschapsgebied wordt gespraak van de rechter op twee schaad. gedachten hinkt. Een homose- Nu de taakverdelingsoperatie saxuele relatie wordt, met in het menvalt met de invoering van achterhoofd het huwelijk, niet als een nieuw rangenstelsel voor het een gezinssituatie beschouwd, wetenschappelijk personeel met maar wel wordt gekeken naar de als doel een gemiddeld lager salaeconomische gevolgen van de fei- ris (n^aar 1983) zal het verlies telijke situatie van het samenwo- aan arbeidsplaatsen kleiner kimnen. nen zijn bij regionale samenwerWat betreft dit soort voorbeelden king, aldus de commissie. Eén is het boekje dus wel leerzaam en studierichting wordt dan als het verhelderend. Toch mis ik be- ware op twee of meer plaatsen schouwingen over samenleven in gevestigd en de personeelsbegrotere verbanden. Juist de laat- standen worden dan samengeste jaren Ujkt het tweezaam sa- voegd. De commissie ziet alleen menwonen op zijn retour ten deze mogelijkheid de twee operagunste van het in groepen sa- ties te combineren. Het departemenwonen. Het wachten is op de ment suggereerde een algemene volgende publikatie in deze combinatie. reeks, die op die ontwikkeling De commissie gaat niet uit van inspeelt. Misschien wonen we in een evenredige verdeling van de die tijd dan alweer alleen. taakverdelingspijn over de uni(H.v.d.V.) versiteiten en hogescholen. Een Paul van Schie / Wijnand van Smeden, Sazekere regionale spreiding van menwonen, Kluwer belastingwijzers 6,176 voorzieningen wordt, overeenpagina's, prijs ƒ 17,50. komstig de opvatting van de mi-

Wetenschapswinkel nog vaak een weinig bekende zaak „Wewi VU van stapel". Dat was de kop van een berichtje in Ad Valvas enkele maanden terug. Het blijkt echter dat weinig mensen aan de VU vertrouwd zijn met de betekenis en hetfunktioneren van een wetenschapswinkel. Daarom doet „vnnkelierster" Ingrid Riphagen dat nog eens uit de doeken. Viereneenhalf jaar geleden werd in Ad Valvas blij bericht dat de plannen voor een wetenschapswinkel snel vorm kregen. Nu is er eindelijk dan een Wewi, zoals de wetenschapswinkel wel wordt afgekort in de wandeling. Velen zullen echter maar vaag of helemaal niet kurmen aangeven wat een Wewi is. Dat is gebleken.

Winkel zonder kassa Wetenschapswinkels, zoals ze aan de meeste andere universiteiten al langere tijd functioneren, zijn bedoeld om de maatschappelijke dienstverlening vanuit de universiteit meer te richten op diegenen in de samenleving, die wel bij de wetenschappelijke diensten gebaat zijn, maar er niet voor kunnen betalen. De kassa ontbreekt dan ook in deze winkel. Er valt wel iets te halen, mits men er niet uit commerciële motieven aanklopt. Tot de klantenkring kunnen personen, groepen

of instellingen behoren, die op allerlei gebieden actief zijn. Het kan gaan om buurtcomités of wijkcentra, hulpverlenende organisaties, milieugroepen of natuurbeschermers, mensen die zich inzetten voor belangenbehartiging in werk, onderwijs, woonomgeving of gezondheidszorg, en vertegenwoordigers van de vele actie- en werkgroepen, of er nu gewerkt wordt aan emancipatie, vrede, ontwikkelingssamenwerking of aan nieuwe economische ordes en levensstijlen. Gebrek aan financiële draagkracht is niet altijd de enige factor die voor hen de toegang tot de universiteit gesloten houdt. Ook onbekendheid met de mogelijkheden die wetenschappelijk werk soms kan bieden om bepaalde vragen en problemen tot een oplossing te brengen, kan de drempel te hoog maken.

Alleen op bestelling Het assortiment van de wetenschapswinkel wordt gevormd door deskundigheid en onderzoeksmogelijkheden in de vakgroepen. Er is niets uit voorraad leverbaar. Door te bemiddelen tussen een klant, en de vakgroep met kennis op het gebied van de betreffende vraag, probeert de wetenschapswinkel leverancier te zijn van speciale aanbiedingen op verzoek. Bü dit werk hoort het

lingsoperatie niet kan worden afgekocht met salarismaatregelen of arbeidstijdverkorting, die de te bezuinigen miljoenen ook zouden kunnen opleveren, maar dan met een Ideiner verlies aan arbeidsplaatsen dan bij gedwongen ontslagen. „De komende daling van de studentenaantallen en de vermindering van de onderwijslast als gevolg daarvan zou in een later stadium opnieuw druk tot samenvoeging van kleine eenheden, etc. doen ontstaan." De commissie schikt zich daarmee in het onvermijdelijke, zonder de taakverdeUngsaffaire geheel voor eigen verantwoordelijkheid te nemen.

uitnodigen en informeren van (mogelijke) klantgroepen, inventarisatie van vragen en hulp bij de uiteindelijke vraagformulering. Aan de andere kant gaat het erom te bevorderen dat vragen binnen onderwijs- en onderzoeksprogramma's worden beantwoord. Bijvoorbeeld als scriptieof stageonderwerp, praktikumonderdeel of literatuuropdracht. De praktijk leert overigens dat een groot deel van de vragen kort en direkt te beantwoorden is door een deskundige, of maar heel weinig „opzoekwerk" behoeven. Wat een wetenschapswinkel aan haar klanten te bieden heeft is dus sterk afhankelijk van de medewerking en faciUteiten van vakgroepen, en van het enthousiasme van individuele medewerkers en studenten. Al naar gelang de vraag, kan het antwoord gegeven worden in de vorm van: stukjes parate kennis op verzoek, overzichten van bestaande onderzoeksgegevens op een bepaald gebied, of verslagen van op aanvraag uitgevoerd onderzoek, dit alles geleverd in ook voor niet-deskundigen leesbare en bruikbare vorm.

Over de toonbank Uit ervaringen van andere wetenschapswinkels in het land en de initiatieven op de VU tot nu toe.

blijkt dat er op vele vakgebieden vragen te verwachten zijn; onderwijs, economie, sociale wetenschappen, geneeskunde, rechten, natuurwetenschappen. Met een aantal voorbeelden is dit te illustreren. Vele vragen hebben betrekking op gevaren en gezondheidsrisico's in werk- en woonsituatie, bijvoorbeeld werknemers in een restauratiebedrijf willen weten of het voortdurend werken met houtconserveringsmiddelen schadelijk kan zijn, of een groep woonwagenbewoners vraagt of sommige lichameUjke klachten iets te maken kunnen hebben met de vuilverbrandingsinstallatie in de directe nabijheid. Bij andere vragen gaat het om hulp bij eigen onderzoek van de klant, zoals: een woongroep wil weten hoe de woonbehoefte van zulke huishoudens kan worden gepeild, of een telefonische hulpdienst wil een goed beeld verkrijgen van zijn functioneren. Steeds dienen de vragen van meer dan individueel belang te zijn, of nu verzocht wordt om een overzicht van werkgelegenheidsaspecten van de alternatieve Friese landbouw, om inzicht in de werking van vitamine B6 bij postnatale depressie, of om historisch materiaal voor een antiapartheidsgroep die een lesbrief voorbereidt. Voorwaarde voor behandeling in de winkel is ook, dat een vraag niet naar behoren kan of blijkt te worden behandeld binnen andere instanties (arbeidsinspectie, gemeentelijke voorlichtingsdienst, keuringsdienst van waren e.d.) Wel kan soms nadrukkelijk om een „tegen-onderzoek" worden verzocht, bv. in de vorm van een commentaar op een bestaand rapport.

nister, wenseUjk geacht. Omdat de onderUnge afstand tussen de voorzieningen in de Randstad, waar zes instellingen liggen, het kleinst "^^s, zullen opheffingen daar met name beslag krijgen. De kleinste instellingen, zoals de katholieke hogeschool in Tilburg, moeten volgens de minister niet alleen worden ontzien, ze zouden ook nog wat moeten groeien ten koste van inkrimping bij de andere. De taakverdelingscommissie keert zich echter tegen dat laatste. Zij ziet alleen al om reden van sociaal beleid geen heil in ontslag bij de grotere instellingen om daarmee soortgelijke activiteiten bij de kleintjes te gaan financieren. Wel zou de commissie ernaar willen streven een potje te vormen voor nieuwe activiteiten, waarvan onder andere de kleintjes voor verdere groei kunnen profiteren. De taakverdelingscommissie vindt het jammer dat geen toekomstperspectief voor de verschillende disciplines voorhanden is, waarin de studenteninstroom, de gevolgen van de tweefasenstructuur en de voorwaardelijke financiermg van onderzoek zijn verwerkt. Toch meent de commissie over een serie richtinggevende overwegingen te beschikken, die binnen het wetenschappelijk onderwijs „voldoende gemeengoed" zijn: doelmatigheid in het onderwijs; de maatschappelijke behoefte aan afgestudeerden; het kwalitatieve peil van het onderzoek en andere. Van de besnoeiing van 258 miljoen gulden moet 38,2 miljoen gulden bij de academische ziekenhuizen vandaan komen en 50,7 miljoen gulden bij de medische faculteiten, zo heeft de minister bepaald. De taakverdelingscommissie wil met haar rapport niet garanderen dat de universiteiten en hogescholen er onderling zonder meer uitkomen. Zij verwacht van de minister dat die vanuit zijn verantwoordelijkheid een helpende hand zal bieden bij eventuele problemen die op zijn terrein liggen. De commissie denkt hier aan de niet ondenkbare kans dat zij zal stuiten op wetten en besluiten die op bepaalde punten tegen elkaar inwerken. Het slagen van de operatie hangt voor een belangrijk deel af van de opstelling van de bewindsman, aldus de taakverdelingscommiss*^(J. v.d. V.)

Positieve keerzijde De universiteit kan met deze gratis dienstverlening via de wetenschapswinkel bereiken dat wetenschappelijk werk bij-een groter publiek bekend raakt en waardering krijgt. De positieve keerzijde van deze medaiUe kan bestaan uit een gunstig effect op onderwijs en onderzoek, onder meer omdat beantwoording van vragen mogelijkheden biedt voor de vormgeving van weer een andere universitaire taak: het onderwijzen in maatschappelijk verantwoordelij kheidsbesef. Een wetenschapswinkel kan helpen iets als „maatschappelijke relevantie van de studie" konkreet te maken, en stimuleren dat aan bepaalde aspecten in het onderwijs meer aandacht wordt besteed. Gedoeld wordt op aspecten zoals inbreng bij de formulering van probleemsteUing, betrokkenheid bij de voorbereiding van onderzoek, overleg met klantgroepen, en oefening in presentatie die correct is én voor een breder pubUek toegankelijk. Niet de minst belangrijke kanten van de academische voorbereiding op een maatschappelijke functie. Via een initiatiefgroep, een wetenschapswinkel VU in oprichting, een werkgroep wetenschapswinkel, een gelijknamige nota en reacties hierop van de faculteiten, en tenslotte de discussies in de bestuurlijke gelederen, is de VU nu dan gekomen tot een experimentele centrale wetenschapswinkel, met een eigen bestuurscommissie toegevoegd aan Pers en Voorlichting. Hopelijk betekent dit, dat er ook aan de VU plaats is voor een goed functionerende, eigen wetenschapswinkel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen