Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 178

AD VALVAS­MB

Uitkeringstrekkers: stiefburgers „Verlaging van de uitkeringen op grond van ont­ koppeling is onacceptabel. Ontkoppeling betekent namelijk datje de problemen die er op dit moment zijn op de 2waksten van de samenleving afschuift." Die stelling komt uit de mond van de heer A. van Beek, voorzitter van de gehandicaptenbond. Hij verkondigde die vorige week op het kongres van de juridische faculteitsvereniging QBDBD over „So­ ciale Zekerheid". Van Beek motiveerde zijn stel­ ling door te verwijzen naar de klassenstrijd. Er ontstaat een enorme kloof tussen actieven en niet­actieven. De bezitters van vroeger zijn de actieven van nu. Het betekent het ontstaan van een nieuw proletariaat van niet­actieven. Hoewel wat sterk geformuleerd was dit toch wel het algemene gevoelen bij de meeste sprekers op het kongres.

Het kongres was georganiseerd ter ere van het 90­jarig bestaan van QBD. Eén van de doelstellin­ gen die QBD met dit kongres hoopte te bereiken was meer dui­ delijkheid te krijgen over ontwik­ kelingen die het sociale zeker­ heidsstelsel dreigen aan te tas­ ten. Om die reden had men spre­ kers en spreeksters van uiteenlo­ pende pluimage uitgenodigd. Zo­ wel vakbeweging als werkgevers

Ina Brouwer (C PN). waren vertegenwoordigd, even­ als (ex­)poUtici en ambtenaren van het ministerie. Tenslotte wa­ ren er spreeksters die partijpoli­ tieke standpunten met opvattin­ gen van de vrouwenbeweging probeerden te verenigen. Ex­minister van sociale zaken drs. Jaap Boersma vond, als aUe sprekers, dat er aan bezuinigen op het sociale zekerheidsstelsel niet te ontkomen viel. Hij verge­ leek de situatie waarin we nu leven met die uit de jaren dertig. Dat er grote verschillen tussen deze twee periodes zijn viel niet te ontkeimen. Het calvinistisch arbeidsethos „wie niet werkt zal niet eten" lijkt naar de achter­ grond verschoven te zijn. Daar­ entegen zijn er ook overeenkom­ sten. In beide crises stond of staat de werkloosheidsbestrij­ ding centraal. De weg waardoor dat zou moeten gebeuren, ver­ deelt de verschillende groepen echter. Zo zag Boersma de onder­ wtjsstaking als een uiting van die verdeeldheid: iedereen vindt het nodig dat er bezuinigd moet wor­ den, maar niemand wil als enige iets inleveren.

Tweesporenbeleid Boersma formuleerde een aantal bezwaren tegen een te sterke be­ zuiniging op de sociale uitkerin­ gen. Hij verwachtte dat het aan­ tal werklozen nog flink zou stij­ gen. Hij wees er echter op dat mensen die werkloos of arbeids­ ongeschikt worden, daar niets aan kurmen doen. Het is daarom oiyuist de zwaarste last van de crisis op de schouders te leggen van diegenen die er de dupe van

zijn dat „wij" de samenleving niet goed in kunnen richten. Bo­ vendien wees hij op het gevaar van een daUng van de koop­ kracht. We moeten niet, zoals in de jaren dertig, in een neerwaart­ se spiraal terechtkomen. Dit zou nu betekenen dat ondernemers hun bedrijf moeten sluiten om­ dat zij hun Produkten niet meer kwijt kunnen. Steeds meer men­ sen hebben immers geen geld voor bepaalde Produkten. Door bedrijfssluitingen zal het aantal werklozen alleen maar toene­ men. Dat betekent dus: nog meer mensen met een laag inkomen. Boersma concludeerde "dat aan bezuinigingen op de sociale voor­ zieningen niet te ontkomen valt. Ook de minima zullen daarbij iets in moeten leveren. Hij bena­ drukte echter dat de „echte mini­ ma" extra aandacht moeten krij­ gen. Ook vond hij dat het stelsel in zijn geheel overeind zou moe­ ten blijven. De solidariteit tussen werkenden en niet­werkenden, hoewel afgedwongen, zou moeten bUjven bestaan. Boersma pleitte dus voor behoud van de koppe­ ling tussen lonen en uitkeringen. Een bezuinigingsbeleid moet al­ tijd in samenhang met andere beleidsterreinen gevoerd worden. Het zou dus ten dienste moeten staan van het werkgelegenheids­ beleid en in het bijzonder de werkgelegenheid voor jongeren. En met dit tweesporenbeleid wa­

Roeleke Vundeünk Hidde van der Veen ren we weer terug by. het eerste kabinet­Den Uyl.

EG­ricbüijn Herziening van het huidige stel­ sel van sociale zekerheid is niet alleen om bezuinigingsredenen noodzakelijk. Het huidige stelsel loopt op een aantal punten ach­ ter bij recente maatschappelijke ontwikkelingen. Bij de ontwikke­ ling van het stelsel had^men er niet op gerekend dat zo veel men­ sen zo lang werkloos zouden zijn. Bovendien is het stelsel discrimi­ nerend voor vrouwen. De gehuw­ de vrouw krijgt, als zij werkloos is, na een half jaar WW géén WWV. Ook het kostwinnersbe­ ginsel, dat zowel expliciet als im­ pliciet in een aantal regelingen aanwezig is, benadeelt de positie van vrouwen.

• J b l ^ i / ' ^ ' ^ * ' W

'f*

Ali, ^

Om de positie van vrouwen te verbeteren, heeft de Europese Gemeenschap een aantal richtlij­ nen uitgevaardigd die bindend zijn voor de lidstaten. Eerdere richtlijnen verplichtten de Udsta­ ten er op na te zien dat vrouwen evenveel loon als mannen voor hetzelfde werk krijgen. In de nu uitgevaardigde derde EG­richtlijn gaat het om een ge­ lijke behandeling van maimen en vrouwen en de sociale verzeke­ ring. Voor 1 januari 1985 moet alle discriminatie in het sociale zekerheidsstelsel verdwenen zijn. Dat betekent in Nederland een grondige herziening van het stel­ sel, want veel regelingen zijn dis­ criminerend voor vrouwen. Op de positie van vrouwen bin­ nen de sociale verzekering gin­ gen Elske ter Veld (Ud van de Tweede Kamer voor de PvdA; voorheen werkzaam bij het FNV­ vrouwensekretariaat) en Ina Brouwer (fraktievoorzitster van de CVPN in de Tweede Kamer) in.

Solidariteit Elske ter Veld hield vooral een inleidend verhaal over de ge­ schiedenis van de sociale verze­

Het forum op het kongres van de juridische faculteitsvereniging QJJ Ton van Beek en C hr. Laffree. kering. Zij vond dat je uit de historische ontwikkeling van het stelsel veel relevante informatie voor een nieuw stelsel kon halen. Ook vond zij dat een nieuw stel­ sel een eerUjker arbeidsverdeling tussen maimen en vrouwen niet in de weg mag staan. Al in de oudheid waren regelin­ gen ontworpen om mensen bij ziekte of ongeval van een inko­ men te voorzien. Ook uit de Mid­

deleeuwen zijn dergeUjke regelin­ gen bekend, met name op het niveau van de gilden. Met de opkomst van de Industriële Re volutie werd de noodzaak vai goede regelingen bij ongevallen op een schrijnende manier duide Ujk. Bij de toen bestaande rege­ lingen kreeg jepas wat vergoed als het geval heel ernstig was: iemand die bij een bedrijfsonge­ val een been verloren had kreef niets, je moest minstens twee

Hoe het met de herziening van ons sociale zekerheidsstelsel zit Het stelsel van sociale zekerheid is om verschillende redenen aan herziening toe. Ten eerste dreigt het langzamerhand onbetaal­ baar te worden, ten tweede is in het stelsel indertijd niet het strukturele karakter van de hui­ dige werkloosheid voorzien. Daardoor is een verschil ont­ staan tussen WAO en WW dat nu als min of meer onrechtvaardig wordt gezien. Ten derde zijn er de laatste jaren protesten geko­ men vanuit de vrouwenbewe­ ging: er is geen sprake van gelij­ ke behandeling van mannen en vrouwen. Dit laatste dreigt nog erger te worden als in de toe­ komst het kostwinnersprincipe zou worden toegepast. Het is overigens de vraag of dit laatste i.vjn. EG­richtlijnen wel kan worden gedaan. De Tweede Kamer heeft over de materie ongeveer een jaar gele­ den aan de toenmalige staatsse­ cretaris van Sociale Zaken, len Dales, een notitie gevraagd. De

notitie, getiteld de herziening van het stelsel van sociale zeker­ heid verscheen in juni jl. Tijdens het congres over de sociale zeker­ heid dat de QBD belegd had, kwam mr. P.F. van Loo, beleids­ medewerker van het genoemde ministerie, deze notitie toelich­ ten. De notitie onderscheidt twee functies van de zgn. inkomens­ vervangende uitkeringen (WW, WAO, WWV etc.). De ene funtie is de loondervingsfunctie, de twee­ de de minimumbehoefle­functie. De achtergrond van deze twee functies is verschillend. De loon­ dervingsfunctie, de oudste func­ tie van het stelsel van sociale zekerheid, veronderstelt een be­ taald arbeidsverleden, de mini­ mumbehoefte­functie is pas later in het stelsel opgenomen en gaat uit van de volgende rechtsgrond; „De gemeenschap is aansprake­ lijk vóór de sociale zekerheid en vrijwaring tegen gebrek van al haar leden, op voorwaarde dat deze leden zelf het redelijke doen

om zich die sociale zekerheid en vrijwaring tegen gebreken te ver­ schaffen." De verantwoordelijk­ heden voor deze twee functies liggen van oudsher bij respektie­ veUjk de sociale partners en het individu zelf.

Verscliil Het systeem functioneerde tot voor kort bevredigend, omdat de werkloosheid geen stmktureel karakter had. Nu dat echter wel het geval is, wordt een aanpas­ sing van de verschillende regelin­ gen noodzakelijk. De basisvoor­ waarde voor ^e aanspraken op uitkeringen op grond van de mi­ nimimibehoefte­functie kan niet meer in alle gevallen vervuld worden: Velen zijn niet meer in staat in hun eigen levensonder­ houd te voorzien. Aan de andere kant is er een groot verschil tussen de voor­ waarden waaronder de verschil­ lende regelingen gelden. Bij werkloosheid ontvangt men het

|A( loi]

Itk dati

eerste halfjaar een uitkering op grond van de WW (werkloos­ heidswet). Deze bedraagt SOfi van het laatstverdiende loon Daarna ontvangt men twee jaai Ifeft een uitkering op grond van WWV (Wet werkloosheidsvoorzie­ ning). Deze uitkering bedraagt 75% van het laatste loon. De uitkering na tweeëneenhalf j­­^ . werkloosheid, die gebaseerd is op QJt\ de RWW (Rijksgroepsregeiins opvi werkloze werknemers) is gelijl! cjalf aan de uitkering op grond van de Algemene Bijstandswet. Deze uitkering is gekoppeld aan het een minimumloon en bedraagt op ontn het ogenblik ongeveer ƒ lOOO,-!. ^^ip per maand voor een alleenstaan i vm, de. ! 1 Langdiuig arbeidsongeschikten Ji|^ doen een beroep op de WAO (Wet Arbeidsongeschiktheid) en de Tot AAW (Algemene Arbeidsonge- de t schiktheidswet). De hoogte van' verv de uitkeringen die uit deze wet ligt voortvloeien is afliankeltjk van! Ugg« de mate van arbeidsongeschikt- twee heid en bovendien, wat betreff dei^zi

i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen