Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 114

AD VALVAS — 21 OKTOBER 1983

12

Bendez-VU Wonen en werken zijn in deze maatschapij twee totaal verschillende dingen. De afstand tussen de vertrekken waar je woont en de vertrekken waar je werkt is vaak groot, het zijn twee werelden. Of iemand zich daar nu lekker bij voelt wordt niet gevraagd, wonen en werken zijn gescheiden en horen gescheiden. Vorige week, in de eerste aflevering van wonen, werd de wens al geuit een huis te hebben waar je ook kunt werken, bijvoorbeeld door een deel als opvangtehuis voor kinderen in te richten. Deze week bezochten we het Wyerscomplex in de Amsterdamse binnenstad waar de bewoners een woon/werkcultuurplan opstelden. Integratie van wonen en werken staat voorop, zinvol bezig zijn, persoonlijk en emotioneel betrokken zijn bij watje doet en medeverantwoordelijkheid voor de gang van zaken. Een alternatief voor de uitzichtloze crisis, een nieuwe lijn van de kraakbeweging.

m>ii^ foto Bram de Hollander

Wonen 2 De oude tapijtenhandel Wyers aan de Nieuwe Zijds Voorburgwal, werd op 3 oktober 1981 gekraakt. S e t immense gebouw met 16000 m2 vloeroppervlak kan ruimte bieden aan 50 bedrijtjes en 160 bewoners. Er waren al 35 bedrijven die wilden beginnen maar door de onzekere situatie zijn de meesten^r niet gekomen. Mirjam, studenf^^ian de VU, leidtons rond door het gebouw. Zes etages in twee gebouwen die met elkaar verbonden zijn door een loopbrug. Grote brede gangenen hallen, veel vertrekken en her en der verspreide bouwmaterialen. Het geheel maakt een wat verlaten indruk. Mirjam: „Er zijn al wat mensen weggegaan omdat het vrijwel zeker is dat we hier niet mogen blijven." De theaterzaal is nog niet af, er is geen hout meer. Het restaurant, de cocktailbar, de winkel, de galerie en de acupunctuurpraktijk draaien echter volop. Helaas heeft de gemeente Amsterdam toestemming gegeven om op deze plaats een Holiday Inn hotel te bouwen en zal het Wyerscomplex tegen de grond gaan. Maar het plan voor integratie van wonen en werken blijft wat er ook gebeurt overeind. Mirjam en Berd vertellen wat meer over deze nieuwe manier van leven. Mirjam: „Het is heel rriakkelijk, je k u n t hier goed wonen en er is ook ruimte genoeg om te werken. Je krijgt anders een enorme afstand tussen je werk en je wonen als je bijvoorbeeld 10 kilometer nar de fabriek moet. Berd: „Kijk, veel mensen van de huidige generatie moeten gewoon wat te doen hebben, voor mijn part noem je het arbeidstherapie of zo. Als ze niks te doen hebben krijg je vandalisme en dat soort dingen en niet alleen dat, je gaat de hele zooi als ontzettend nutteloos ervaren. Het opzetten van bedrijfjes is niet in de eerste plaats commercieel bedoeld, het is meer een bepaalde bezigheid. De winstmarge kan bijvoorbeeld liggen op 200 %, terwijl die bij gewone bedrijven veel hoger ligt." Miijam: „Het is heel belangrijk dat mensen doen wat ze graag wiUen én er zijn mensen die geen u i t k e r i n g j ^ g e n , die kunnen dan van het geld dat ze verdienen leven."

Integratie Berd: „Aanvankelijk was het hier allemaal gericht op wonen, maar je hebt zoveel extra ruimte waar niet gewoond kan worden, dat wonen alleen niet rendabel zou zijn. Er kwamen toen al vrij veel bedrijfjes langs zoals van het VEEN en de Stichting MEMO. Die zijn om de tafel gaan ziten en zeiden: er is hier zoveel bedrijfsruimte, daar kunnen we wel wat mee doen. Het idee van woon/werk integratie is pas in mei ontstaan toen er ook initiatieven vanuit de bewoners zelf kwamen om bedrijfjes op te zetten. Als die bedrijfjes winst maken moeten ze dat afdragen aan het huis en ze zijn ook min of meer verplicht noodlijdende bedrijven in het huis financieel te ondersteunen, dus een soort cluster van bedrijven die n a a r binnen toe een eenheid vormen."

Advertentie

DIKS Autoverhuur bv Generaal Venerstraat 55 (aan de Coentunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam-(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil. W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 , 400 nieuwe luxe-en bestelwagens waaronder: FORD - VW - DATSUN - OPEL NIEUWE fVlERCEDES VRACHTWAGENS TOt 42 m3 EN 9 TON (groot en l^lein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent korting

Mirjam: „Er waren toen plannen voor een fietsenmaker, een keramiek werkplaats, een filmzaal, een meubelmakerij en er zou ook een soort mannenwinkel komen. Er was een lijst van 35 bedrijven die er echt in wilden, die mensen konden direct beginnen. Die acupuncturist is er nog wel ingekomen en gaat ook gewoon door, evenals het restaurant, er is nog een cocktailbar bij gekomen en er is een avondwinkel en een galerie aan de kant van de Nieuwendijk. Je ziet gewoon dat het werkt, het restaurant draait, de bar draait, het gaat heel goed. Bij het tweejarig bestaan van Wyers hebben we ook een festival gehouden. Er is toen enorm veel winst gemaakt, die gelijk weer in het pand gestoken is en in andere activiteiten zoals een huis-aan-huis krant." Berd: „De mensen die in de bedrijfjes werken hoeven niet allemaal bewoners te zijn maar wel voor het grootste gedeelte. Integreren van wonen en werken betekent gewoon dat jij er persoonlijk bij betrokken bent, emotioneel bij betrokken bent, datje dus medeverantwoordelijkheid hebt. Je hoeft niet per se in zo'n bedrijQe te werken als je hier woont, maar je moet wel wat doen in het pand. Dingen als elektriciteit aanleggen etc. Er is hier zoveel te doen. De gemeente verwijt ons dat de plannen een soort mystificatie zijn van heel onduidelijke ideeën. Dat is niet zo, er waren tenslotte al 35 bedrijven die wilden starten."

bij de gemeente grote strategen bezig zijn met bedenken hoe ze de mensen er met brood en spelen onder kunnen houden, maar 2!oiets zit er toch wel in natuurlijk.^e hebben gewoon niet door dat wij een alternatief bieden voor werklozen en dat dat gewoon niet kan in de vorm van gewone bedrijven want daar is geen geld voor. Het wil er ook niet in dat het om kwalitatief ander werk gaat dan wat zij doorgaans bieden. Als wij te boek staan als een bedrijfsverzamelgebouw dan klopt dat wel maar het is een heel ander type bedrijven dan die zij in gedachten heben." Mirjam: „Er zit een bepaald idee achter van een andere manier van produceren en consumeren. We wiUen het niet zo commerciel maken. Ook niet zo'n concurrentie tussen de bedrijfjes. Als de bar gewoon bier verkoopt dan verkoopt het restaurant Belgisch bier om maar eens een voorbeeld te noemen. Er zijn vaste afspraken zodat ze elkaar niet in de wielen rijden." Berd: „Het leuke van de crisis is dat doordat er helemaal geen werk meer is de mensen ook afstand kunnen nemen van werk en het hele arbeidsethos en dat ze doorkrijgen dat werk ook heel anders kan zijn." ,,Het is niet zo dat hier stromen gemeenschapsgeld ingestopt moeten worden, dat is echt onzin, we hebben ons tot nu toe helemaal kunnen bedruipen zonder één cent overheidsgeld. Door h ü n normen wordt het juist heel erg duur."

Nieuwe lijn

Ander pand

„Ik zie in die woon/werk cultuur een nieuwe lijn voor de kraakbeweging, iets alternatief s waar je mee verder zou kunnen gaan. J e ziet dat een deel van de kraakbeweging terugvalt op de woningnood. Dat is er inderdaad nog steeds maar het is een uitgekakt onderwerp, het spreekt gewoon niet aan. Dat alleen kan nooit de hele poot van de beweging zijn, het is heel belangrijk dat het werken erbij komt." Mirjam: „Dat is sowieso het voordeel van kraakpanden, je k u n t daar een hele nieuwe levensstijl uitproberen. Dat is dus ook het voordeel van zo'n pand als dit. Je zit niet vast aan allerlei urgentiebewijzen, middenstandsdiploma's en noem maar op. Als mensen een idee hebben kunnen ze dat direct uitvoeren als dat dan lukt is het te gek, lukt het niet, jammer, proberen we weer wat anders. Mensen hebben het gevoel van dat doen we gewoon en ze gaan beginnen. Anders moeten ze eerst door een enorme berg paperassen en dat lukt gewoon nooit."

„We voeren op dit moment nog een proces tegen de uitspraak van de rechter. Als we dat winnen kunnen we nog twee maanden blijven zitten. We zijn in onderhandeling over een alternatief pand." Mirjam: „Ze hebben ons dus alleen twee verdiepingen aangeboden in het Entrepotdok maar dat is niets. Het is heel achteraf en we kunnen het niet zelf indelen. Dit project kan alleen maar als de gemeente ons een pand aanbiedt dat we zelf kunnen invullen en zonder dat er regeltjes worden gesteld voor de bedrijfjes. Berd: „Dat proberen we zelf gewoon af te dwingen en als we een goed plan opstellen moet dat ook wel lukken. Het plan van mei viel bij de ambtenaren best in goede aarde, alleen om zogenaamde bestuurlijke redenen kon het niet doorgaan. Zij houden vast aan de én én formule dus én Holiday Inn op de plaats van Wyers én een woon/werkproject elders in de stad. Dat wijzen wij dus af." Mirjam: „De mensen voelen zich hier vel lekkerder, juist omdat ze werk doen waar ze achter staan en niet meer iets doen omdat het moet of omdat het zo hoort. Misschien lukt het ons niet een goed pand te vinden om hiermee door te gaan maar de bedrijQes hebben in ieder geval de ervaring en kunnen zo weer opnieuw beginnen. Dit is gewoon een veel betere oplossing dan alleen maar wonen." Berd: „Ik denk niet dat het tot een rel komt rond Wyers. J e krijgt natuurlijk wel een kater als een project als dit de grond in gestampt wordt maar met geweld bereik je niks. De overheid is ingesteld op geweld, maar als wij met duidelijke alternatieven komen dan moeten ze een politiek standpunt innemen. De kraakbeweging is heel lang een anti-beweging geweest en daar zie ik n u een kentering in. We zijn n u in staat aan te geven hoe het wel kan." (P.V.)

Overheid Berd: „Het standpunt van de overheid is natuurlijk wel vrij duidelijk, zolang zij de sollicitatieplicht niet afschaffen zien ze de woon/werkcultuur ook niet zitten. Ze hebben ons een alternatief gebouw aangeboden, een stuk van het Entrepotdok in Amsterdam, maar dan moet het van de gemeente allemaal commercieel worden, mensen moeten diploma's hebben, alles moet volledig volgens de normen. Ze hebben helemaal niet door wat onze woon/werkcultuur nou eigenlijk inhoudt. Als alle werklozen zouden zeggen we wachten niet meer op jullie, we kunnen zelf ook wel werk scheppen, dan heb je dus alle greep op die werklozen verloren. Ik denk niet dat er

Galgala f EW . . Ê H . . . NOU, I \ DE SoLOATEfJ ESN 1 VESaEDINÓ- VooK HUN

l

^mM '^mi ^ÊSmmm<^^m\

JOB,J£<f^UOE MENJEM TOCH 6EeN GeiD üWfJ y«A<j-£M UOOH IETS DAT z.e MoÉrEM - . oei je SdHooLoaLo rERUOHHLEN^ MflN ƒ

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen