Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 131

AD VALVAS — 4 NOVEMBER 1983

Congres „Psychologie en economische recessie"

Psychologen moeten zich meer met overheidsbeleid bemoeien „Wie is er hier werkloos?" In een goed gevulde zaal vol psychologen gaat eerst aarzelend, dan voortvarend een behoorlijk aantal vingers omhoog. In ieder geval méér dan het gemiddelde van 17 procent. Een volgende vraag „en wie zou er werkloos willen zijn?" levert beduidend minder vingers op. „Zijn er ook mensen die te veel werken?" wil de forumleider, Ad 's Gravesande, weten. En opnieuw reageert menige psycholoog. We zijn op het congres 'Psychologie en economische recessie'. Wordt de economische recessie alleen maar afgemeten aan het aantal werklozen of is er meer aan de hand? 'Psychologie en economische recessie' was georganiseerd door het Nederlands Instituut van Psychologen en werd op 27 en 28 oktober in Krasnapolsky in Amsterdam gehouden. Waarom koos de congrescommissie voor dit thema? „In h u n dagelijkse praktijk krijgen psychologen te maken met de gevolgen van maatschappelijke veranderingen: bezuinigingen en teruglopende werkgelegenheid, bijvoorbeeld, hebben h u n weerslag op dè gedragingen en houdingen van mensen," valt in het congresboekje te lezen. Tijdens het congres werd in eerste instantie de vraag opgeworpen; wat kunnen de psychologen hieraan doen? In de forumdiscussie op de tweede dag werd de schijnwerper echter ook op de politiek gericht. Wat heeft de psychologie de politiek te bieden? De politiek werd in dit geval vertegenwoordigd door het PvdAtweede kamerlid drs. A. van der

Roeleke Vunderink

meende zelfs dat we al in die fase beland zijn. Een voorbeeld daarvan; in discussies over de afvloeiing van bepaalde werknemers in bedrijven wordt vaak gesproken van het 'kappen van dor hout'. Hier wordt van de economische nood een deugd gemaakt. En dat vond Hofstee veel schadelijker dan een achteruitgang in inkomen. De psycholoog Roe wees de politici erop dat zij het opleidingsniveau van mensen veel te veel overschatten. Vijftig procent van de mensen heeft een IQ van minder dan honderd, dus hoe moeten zij ooit alle wollige volzinnen van minister-president Lubbers tot zich door laten dringen? Veel mensen verliezen op die wijze het vertrouwen in de politiek.

Hek en drs. J. Boersma, in het programmaboekje aangekondigd als 'oud-minister van Sociale Zaken'. „Wat zijn de belangrijkste problemen van onze huidige samenleving?" wilde voorzitter Ad 's Gravesande van de forumleden weten. Door de politici werd n a enige aarzeling de werkloosheid het grootste probleem genoemd, met name omdat elk perspectief op verbetering ontbreekt. Hoewel, J a a p Boersma vond juist dat het probleem was dat van elk probleem een economisch probleem gemaakt werd. Die opmerking was koren op de molen van de twee psychologen prof. dr. W. K. B. Hofstee en prof. dr. R. A. Roe. Hofstee vond dat we er voor moesten zorgen dat de economische crisis niet ontaardt in een beschavingscrisis. Hij

De psychologen pleitten ook voor meer psychologen op de ministeries, want; 'de jonge academici op de ministeries die de nota's schrijven maken in dit land de dienst uit'. Wil je weten wat het effekt van een bepaald beleid zal zijn, dan heb je psychologen hard nodig. De veronderstelling bij de onlangs ingevoerde eigen bijdrage per geneesmiddel, was dat mensen zich conform de bedoeling van de wetgever zouden gedragen. Niemand had echter gerekend op de 'omtrekkende beweging' van de artsen, die extra grote hoeveelheden medicijnen voor gingen schrijven.

Dit is een Info-pagina. Infopagina's kunnen door VU-instanties tegen betaling worden benut voor püblikatie van informatie die wegens uitvoe-

righeid en gedetailleerdheid niet in de Mededelingenrubriek thuishoort. Püblikatie geschiedt buiten verantwoordelijheid van de redactie voor

Geitenwol

Drs. J, J. van der Maas in Studium Generale op 7 november over:

Ouders als hulpverleners Dit najaar organiseert het Studium Generale een zevental lezingen onder de titel „Ouders en kinderen". Het onderwerp wordt vanuit diverse invalshoeken belicht. Centraal staat hierbij de vraag in hoeverre de relatie ouder-kind aan verandering onderhevig is. Te denken valt hierbij aan de discussie rondom het gezin als hoeksteen van de samenleving, de vraag al of niet kinderen, kindermishandeling, echtscheiding, alleenstaand ouderschap, e.d.

I

Maandag 7 november 16.30 uur KC-07

stichting en werkt vanuit een protestants-christelijke levensovertuiging.

De vijfde lezing - „Ouders als hulpverleners" - in het programma wordt verzorgd door drs. J. J. van der Maas (34). Hij studeerde kinder- en jeugdpsychologie a a n de VU. Vanaf 1976 is hij werkzaam op de ambulante afdeling van het Paedologisch Instituut, na eerst drie jaar als assistentpsycholoog gewerkt te hebben op de afdeling M.O.B, van het Dercksen centrum. Hij verricht onderzoek en begeleidt kinderen, ouders en h u n gezinnen in gezins-therapie. Tevens geeft hij (mede) de seminaria basisvaardigheden, ouderbegeleiding en gezinstherapie a a n vierde- en vijfdejaars studenten psychologie/orthopaedagogiek van de VU. Het paedologisch instituut. Het PI is een centrum voor hulpverlening, onderzoek en opleiding met betrekking tot kinderen, jeugdigen en de gezinnen waaruit deze kinderen en jeugdigen afkomstig zan. Het PI is een zelfstandige

Ouders als hulpverleners

Drs. J. J. van der Maas over zijn lezing; „Zowel in de hulpverlening als daarbuiten doet zich m.i. een opvallend verschijnsel voor: veel ouders vinden het niet zo aantrekkelijk kinderen te hebben als deze de lagere schooltijd achter de r u g hebben. Vaak is er de verbijstering van de ouders; is er de verbittering van de kinderen. De verbijstering van de ouder die zorgvuldig de crèche (leert hij zich goed aan te passen a a n andere kinderen), de school (niet te vrij, ook niet te star), de b u u r t (leuk voor ze om te spelen), de club, enz. voor het kind regelde en later terugkijkend zegt; 'was ik „er" maar nooit a a n begonnen.' De verbittering bij de kinderen die wel weten dat h u n ouders h u n best gedaan hebben, maar zich weinig met ze verbonden weten. In het kleurkatern van VN d.d. 30

juli jl. waarin ouders over h u n kinderen schrijven, zegt een moeder het als volgt: 'wij hebben hard gewerkt en dreigen daarvoor niet beloond te worden. Daar slijt je van'. Deze opmerking raakt m.i. de kern van de problematische ouder-kind relatie. Het geeft weer dat teruggedacht wordt a a n de tijd dat de kinderen nog klein waren. Deze moeder laat in h a a r opmerking nog iets merken dat m.i. heel authentiek, heel fundamenteel is voor ouders. Ze legt een relatie tussen wat je in de opvoeding van je kinderen stopt en wat je er voor terugkrijgt. Het principe van; voor wat hoort wat. Ik vraag me af of dit principe wel kon of mocht in de achter ons liggende 60er en 70er jaren. In het voetspoor van Spock, Erikson en Fraiberg, en niet te vergeten Margaret Mead ontstond een beweging die terecht veel nadruk legt op de noodzaak dat ouders zich inleven in h u n kinderen, met ze dialogiseren, kindgericht denken en handelen. De in de meeste gevallen niet met deze mooie dingen opgegroeide ouder leek dit ideaal; perspectieven van harmonie en tevredenheid in een 'permissive society' wenkten. Wel iets anders dan de afstandelijkheid en het moeten van de vooren direct na-oorlogse jaren. Als (moderne) ouders wist je n u beter en bovendien had je het beter (dan je eigen ouders). Toch is er waarschijnlijk in die 60er en 70er jaren een ander moeten opgedoken; je mocht als ouder n u niet meer mislukken, daar deed je alles voor.

Psychologen en politici keurig gescheiden door de forumvoorsiUer Ad 's Gravesande. Rechts van hem de psychologen Hofstee (links) en Roe. Vooraan de politicus Arie van der Hek en oud-minister Jaap Boersma (rechts), (foto Bram de Hollander). Dit voorbeeld was Van der Hek uit het h a r t gegrepen. Beleidsmakers houden veel te weinig rekening met onverwachte effekten. Door het grote aantal bedrijfssluitingen belanden veel mensen die nog wél werk hebben door de grote onzekerheid omtrent h u n toekomst in de Ziektewet of de WAO. Dat zijn allemaal extra.

onvoorziene kosten. Maar ja, als politici van de PvdA en psychologen het zo roerend met elkaar eens zijn, dan is het niet verbazingwekkend dat er in het huidige beleid niet geluisterd wordt n a a r psychologen.

de inhoud. De voorwaarden' waaronder van Info-pagina's gebruik kan worden gemaakt .zijn ter redactie verkrijgbaar.

Aanvragen voor Info-pagina's (minimaal halve pagina) richten aan: Redactie Ad Valvas, Hoofdgebouw kamer OD-01. Tel. 4330 of 6930.

^^

;|0^^,..,

;-ï

Drs. J. J. van der Maas Een citaat van een andere teleurgestelde ^blijkbaar redelijk welgestelde) ouder in hetzelfde kleurkatern; 'Ondanks de gestegen welvaart hebben we meer a a n onze kinderen dan aan onszelf gedacht, geen nieuwe auto-tweedehands, geen dure vakantie maar kamperen . . . Wij hebben teveel van ze gehouden, te veel verwend, te veel aandacht, te veel in materieel en emotioneel opzicht in ze geïnvesteerd.' Een nieuwe zelfopoffering? Eigenlijk hoopte je je opvoedingssucces te verzekeren, dat gaf je zekerheid en vertrouwen in een snel veranderende tijd. De beloning voor de geïnvesteerde moeite; dankbare en goedoppassende kinderen. Meer toegespitst op de ouderkind relatie lijkt me hier iets fout gegaan met de idealistische/optimistische ideeën uit de permissive society van de 60er en 70er jaren: de lijn van het kind n a a r de ouder raakte verstopt. Met kind bedoel ik dan in eerste instantie

Vervolg op pag. 7

h e t (heel) jonge kind. Want de wijze waarop ouders denken over en bezig zijn met h u n oudere kinderen leert ons veel over de manier waarop ze bezig waren toen h u n kinderen jong waren. Zoals bovenstaand citaat illustreert, leggen ouders ook zelf die relatie. Over de 'opofferingsgezindheid' van ouders voor h u n kinderen zijn vele (psychologische) theorieën, waar we ons verder niet mee bezig zullen houden. Hoofdzaak vormt het gegeven dat de hiervoor beschreven manier van omgaan door ouders met kinderen blijkbaar veel voorkomt. Het jonge kind krijgt daardoor niet of onvoldoende gelegenheid iets terug te doen: de lijn van kind n a a r ouder is verstopt geraakt. Wanneer wij in de (ambulante) hulpverlening met ouders werken (die voor opvoedingsproblemen van de meest verschillende soort door de eerstelijnshulpverlening worden verwezen) is het vaak ons doel die lijn weer open te maken. Ouders te helpen h u n kinderen de gelegenheid te geven, hoe jong ze ook zijn, iets terug te doen. Ouders te helpen iets van kinderen te verwachten en te eisen en in dit opzicht nulp(verlener) voor ze te zijn. I n de lezing wilde ik een ouderprobleem illustreren door middel van een rollenspel van ouders, vervolgens n a a r aanleiding daarvan enige (theoretische) reflecties te geven rondom de titel, zoals boven reeds enigszins is gebeurd. Vervolgens wilde ik ingaan op de verschillende werkwijzen bij de ambulante hulp a a n ouders (methodiek), dit uitmondend in een casuïstische illustratie van een oudertherapie, om tenslotte kort aan te geven welke onderzoekscyclus me gewenst lijkt teneinde deze methodiek te onderzoeken (research)."

Met deze diaposltieve regel wordt het Info-deel in deze krant afgesloten. Voorwaarden Info-pagina's zie begin.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen