Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 53

AD VALVAS — 23 SEPTEMBER 1983

Kuitert bij het vertrek van de theoloog prof. dr. Tj. Baarda naar Utrecht:

„We laten één van de beste geleerden lopen" Vandaag neemt prof. dr. Tj. Baarda, hoogleraar aan de theologische faculteit, officieel afscheid van de VU. Tjitze Baarda (51) is benoemd tot hoogleraar aan de Rijksuniversiteit te Utrecht. Hij zal daar het antieke jodendom en de uitleg van het Nieuwe Testament gaan doceren. Tot zijn opvolger is benoemd de uit Grand Rapids afkomstige hoogleraar Bastiaan van Elderen. Prof. dr. Baarda was hoogleraar in de studie van het Nieuwe Testament. Hij studeerde theologie aan de VU en werd n a zijn afstuderen wetenschappelijk medewerker aan dezelfde faculteit. Ook heeft hij nog enige tijd als leraar hebreeuws op twee scholen in Amsterdam gewerkt. Baarda promoveerde in 1975 op een studie over de evangelie-citaten bij Afraätes, een Syrische christelijke auteur uit de vierde eeuw. In 1969, dus zes jaar eerder, werd hij benoemd tot lector aan de theologische faculteit van de VU. Van de vele publicaties van Baarda is met name het in 1967 verschenen boekje 'De betrouwbaarheid der Evangelien' bekend. Hiertegen werd namelijk door de predikant ds H. J. Hegger bij de Gereformeerde synode een bezwaarschrift ingediend. In zijn boekje behandelde prof. Baarda (toen nog drs.) de vier evangeliën en J^un onderlinge overeenkomsten en verschillen. Via de 'historisch-kritische' methode van bijbeluitleg, komt Baarda tot de conclusie dat de verschillen tussen de vier evangeliën toe te schrijven zijn aan een zeker tijdsverloop tussen het optekenen van de geschriften. Een andere oorzaak is echter ook dat, bijvoorbeeld Mattheus wilde „dat de profetie tot in details uitkwam". Daarom liet Mattheus Jezus op twee, in plaats van op één ezel, zoals de drie andere evangelisten hadden gedaan, de stad binnenrijden. Het was tegen deze opvattmg dat ds. Hegger protest aante-

Roeleke Vunderink kende. Hij vond dat „op dese marnier de Bijbel niet meer de enige norm in leer en leven is, maar dat wijself ons tot norm geworden sijn". De Gereformeerde Synode voldeed echter niet het verzoek van ds. Hegger. Deze wilde dat Baarda, als hij zijn opvattingen niet terugnam, ontslagen moest worden. De Synode meende dat Baarda zich niet „buiten het belijden der kerk soa hébben begeven". Dat klopte ook wel, want de opvatting van Baarda werd toen al door vele anderen onderschreven. De Synode vond echter wel dat het gesprek over deze zaken tussen de deputaten en de theologische faculteit voort moest gaan. Dat gesprek resulteerde uiteindelijk in het in 1980 verschenen rapport „God met ons... over de aard van het Schriftgezag". Van dit rapport was prof. dr. Baarda één van de samenstellers. Dit rapport deed wel wat stof opwaaien - met name in de meer behoudende delen van de Grereformeerde Kerken - maar we kunnen rustig concluderen dat de mening van Baarda uit de jaren zeventig inmiddels gemeengoed is geworden.

Mengeling

Het zal geen verbazing wekken dat men Baarda node ziet gaan. Daar komt bij dat hij binnen korte tijd de derde hoogleraar van de theologische faculteit is die n a a r een Rijksuniversiteit vertrekt. De hoogleraren dr. J. van den Berg en dr. M. J. Mulder gingen n a a r Leiden. Baarda zal echter niet onopgemerkt vertrekken. Na zijn afscheidscollege vanmiddag, zal hem een bundel worden overhandigd. Dit boek, onder de titel „The early transmission of the words of Jesus", bevat artikelen van Baarda die n u in het Engels vertaald 2djn. De bundel is geredigeerd door drs. J. Helderman en dr. S. Noorda. Met Sybolt Noorda spraken wij over het afscheid van Baarda. Noorda vindt het - uiteraard jammer dat Baarda weg gaat: „Hij heeft zich erg verdienstelijk gemaakt in het onderwijs. In het onderzoek heeft hij altijd zijn ei-

gen wetenschapsterrein gehad. D a t was met name de vroege overlevering van de woorden van Jezus. Hij is één van de weinige experts op dat gebied, ook internationaal. Dat was ook de reden dat wij zijn werk in het Engels hebben vertaald." Het is in deze tijd niet meer zo makkelijk om van de ene universiteit n a a r de andere te verhuizen. We vroegen daarom n a a r de reden van vertrek. Allereerst aan Baarda zelf, maar die wilde Ad Valvas liever niet te woord staan. Sybolt Noorda: „Ik denk dat het een mengeling van factoren is. Hij loopt hier n u al 25 jaar rond, eerst als student en toen als medewerker. Er komt dan een moment dat je je afvraagt: Wil ik echt m'n hele leven op dezelfde plek doorbrengen? En als zich dan een aantrekkelijke mogelijkheid voordoet, dan grijp je die natuurlijk aan. Maar het heeft niets te maken met een eventueel hoger wetenschappelijk niveau in Utrecht. Ik denk dat het niveau van de VU wat dat betreft hoger is." „De faculteit heeft altijd achter Baarda gestaan, ook toen met de zaak Hegger. Dat is nooit een p u n t van meningsverschil geweest. Die periode is trouwens voorbij. Het hoorde bij een tijd waarin men moest wennen aan mensen die er anders over dachten. De opvatting van Baarda botste toen met de klassiek fundamentalistische opvatting. 'Dat is ongereformeerd' werd er gezegd. Baarda fungeerde als het ware als een kop van J u t , hij was iem a n d die zijn nek uitstak. Maar hij is trouwens de vriendelijkheid zelve en wilde absoluut geen ruzie."

Methodisch

Prof. dr. H. M. Kuitert, hoogleraar ethiek a a n de theologische faculteit, is ook wel eens door de Gereformeerde Synode op het matje geroepen. Ook hem vroegen we n a a r de reden van vertrek van Baarda: „Ik denk dat hij in Utrecht veel meer ruimte heeft voor zijn wetenschappelijk werk dan hij aan de VU heeft. Hij krijgt daar ook meer de eer die hem toekomt. En ik denk dat hij ook wel enige kritiek heeft op de krappe ruimte aan de VU, letterlijk wetenschappelijk. Daarmee bedoel

Prof. dr. Tj. Baarda (foto Bram de Hollander). ik het contact dat er bestaat tussen de Vereniging en de Gereformeerde Kerken, en de theologische faculteit van de VU. Baarda vindt dat contact een onding. Niet dat hij geen loyaliteit ten opzichte van de kerk heeft, o nee, m a a r niet in de vorm van dit contact. Het legt je wetenschappelijk a a n banden. Zowel Baarda als ik zijn wel eens door de Synode op het matje geroepen. En dat laatje niet koud." Utrecht staat min of meer bekend als een bolwerk van de Gereformeerde Bond in de Hervormde kerk. Denkt u dat Baarda moeite sal hebben met de ideeën die daar leven? Kuitert: „De studenten aan de theologische faculteit in Utrecht zijn waarschijnlijk conservatiever dan de studenten aan de VU. Maar omdat het een Rijksuniversiteit is, heb je geen restrictie of regulatie van het bedrijf." Ook aan prof. Kuitert de vraag of hij het jammer vindt dat Baarda weg gaat. „Ja, zowel persoonlijk als om redenen die met het vakgebied te maken hebben. Ik vind het vreselijk jammer dat hij vertrekt. Voor het vakgebied is het een ramp, we

20.30 UUK SSR, Leidsegracht 108. „Wat is er aan de hand in Pakis­ tan?" Een info­avond met een optreden van de Najam Mu­ rad­groep.

M a a n d a g 26 september 20.00 UUK Soeterijn, Linnaeusstraat 2. „Vrouwen van Marrakech". Een vrouwelijke filmploeg filmde de binnenplaatsen van Marokko. 20.00 UUK Nije Batavierstrj. 11. „Rünte Frisia Resurgens" komt wer byino

D i n s d a g 27 september Zaterdag 24 september 20.00 uun Het COC-pand, Rozenstraat 14. De jaarlijkse info-markt van het Vrouwenoverleg. Een presentatie van de verschillende werkgroepen, een optreden van Wilma van der Wal en de première van de video documentaire „Da's een pot, da's zeker". Toegang niet-leden: / 3,50, leden: gratis.

Zondag 25 september 12.00 uuK Amstelkerk aan het Amstelveld. Studentenekklesia: Haris Bräutigam ter gelegenheid van de vredesweek. 20.15 UUK De Waalse Kerk, Oudezijds Achterburgwal 157. J a a p ter Linden speelt barokcello-solo in werken van J. S. Bach. Toegang: ƒ 13.50 of ƒ 9.- (CJP). 20.30 UUK De Balie, Kleine Gartmanplantsoen 10. Een lezing van "*r^M^ Joan Jarren. Van h a a r kwam onlangs een boek uit: „Vic'. ^«>, tor", een persoonlijk relaas over de regering-Allende en de """'"""afschuwelijke periode daanm.j,,jj^_^_jjr^, ^^j^^

20.00 uur: PH'31, Prins Hendriklaan 31. Eerstejaarscafé over het thema: „Poen".

W o e n s d a g 28 september 20.00 UUK VE 90, Van Eeghenstraat 90. De schoorvoetende panter met: „Bar".

D o n d e r d a g 29 september 13.00 UUK Kerkzaal 16e verdieping. Middagpauzedienst, voorganger: ds. S. A. Boonstra. 20.00 UUK VE 90, Van Eeghenstraat 90. „Aardige Jongens", een vrolij­ ke film over een jongen die ontdekt homo te zijn. 20.30 UUK De BaUe, Kleine Gartmanplantsoen 10. „Dichter bij de tekst" een SLAA­proefprogramma. J a n Kujrper in gesprek met een hedendaagse dichter.

Vrijdag 30 september 20.15 UUK Amsterdamse Gesprekskring, Van Gentstraat 23. „De Bel­ lamy­gedachte" door R. J. di Arutuin ­ economisch collecti­

laten één van de beste geleerden lopen. De studenten hebben dat niet altijd door gehad. Ze moesten onder leiding van Baarda een tekst lezen, en dat ging op streng methodische wijze. Studenten protesteerden daar vaak tegen. Maar de uitkomst van die lezing was meestal verbluffend. Want dan bleek dat je het eigenlijk nooit goed gelezen hebt." De opvolger van prof. Baarda is, zoals gezegd, prof. dr. B. van Elderen (58). Hij doceert op het moment de studie van het Nieuwe Testament aan het Calvin College in Grand Rapids. In 1969 heeft hij a a n de VU enkele colleges gegeven, en van 1977 tot 1978 was hij hier gasthoogleraar. Van Elderen werkte ook in Jordanië. Daar hield hij zich bezig met de bijbelse en vroeg-christelijke archeologie. De laatste jaren was hij betrokken bij opgravingen in Egypte. Het betreft hier de vindplaats van het Nieuwe Testament. Daarmee wordt het aantal specialismen van de faculteit uitgebreid, maar het vertrek van Baarda zal voor diezelfde faculteit een gevoelig verlies betekenen.

Adjes Max. 30 woorden Kosten ƒ /,50 a kontant. Alleen voor VU-i>ersoneel en -studenten Opgave vóór maandag 10 uur AANGEBODEN: Simca 1301,89.000 km., bouwjaar 1975. In redelijke goede staat. Koopsom: ƒ 950,- tel. 414583. VERLOOFD: Paul-Peter Tak en Suzan Diamant. TE KOOP: Hoekhuis met garage en schuur, grote vnje tuin m Naarden. Ind.: huiskamer m. parket, open keuken, k.k., grote slaapkamer, balkonkamer en kl. slaapkkamer, douche. Vr.pr.: ƒ 190.000. Inl 02159-41902. JAN-NICO SCHOLTEN: Donderdag 6 oktober organiseert de C.D.J.A. werkgroep Buitenlandse Zaken een openbare bijeenkomst over „Schendingen van mensenrechten" m.m.v. Jan-Nico Scholten. Aanvang: 20.30 uur. Van Eeghenstraat 90. Komt allen! 'luiiii alü 'joev' f'jflq ruoiJldmji nha

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen