Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 119

5

AD VALVAS — 28 OKTOBER 1983

Wèg met deeltijdarbeid Deeltijdarbeid is langzamerhand een vertrouwd verschijnsel geworden in onze samenleving. Ook bij de VU komt deeltijdarbeid, in verschillende vormen, in vrijwel alle vakgroepen en afdelingen, voor. In 1982 werkte 34% van de VU-personeelsleden in deeltijd. Al voordat wij aan het schrijven van dit artikel begonnen hadden wij er onze twijfels over of dat nu gunstig te noemen is of niet. Tijdens de gesprekken die wij hadden werd ons steeds duidelijker dat deeltijdarbeid voor werknemers heel wat ongunstiger uitpakt dan velen ons nog willen doen geloven. Daaronder de DAK-fraktie van de UR, die in deeltijdarbeid een mogelijkheid ziet (of zag?) de bezuinigingsoperaties zonder gedwongen ontslagen te realiseren. Dat wij dit een gevaarlijke gedachte vinden, zal hieronder blijken. De invalshoek die wij voor het analyseren van de ontwikkelingen rond deeltijdarbeid kozen is die van het belang dat vrouwelijke werknemers bij deeltijdarbeid hebben. Hiervoor hebben wij gekozen omdat we vrouw zijn, maar vooral omdat 80 % van de deeltijdwerkenden vrouw is, al ligt die verhouding aan de VU anders (plm 50% van de deeltijdwerkenden aan de VU is vrouw). De argumenten die gebruikt worden om deeltijdarbeid toe te staan/te stimuleren (werkgever/overheid) of om in deeltijd te gaan werken (werknemer) zijn aan veranderingen onderhevig. Voor de werkgevers geldt dat zy deeltijdarbeid oorspronkelijk zagen als noodzakelijk kwaad (onaangenaam of saai werk "kon bijvoorbeeld beter gedaan worden in werkdagen van korter dan 8 uur, al was dat voor de organisatie lastig) óf als mogelijkheid werknemers te vinden in een tijd van een overschot a a n banen: wilde men nog werknemers vinden dan moesten vrouwen worden aangesteld, die veelal om uiteenlopende redenen niet voltijds konden werken. Op dit moment wordt deeltijdarbeid door overheid en werkgevers gezien als een van de middelen om te bezuinigen op de personeelskosten. Bij de werknemers (lees: voornamelijk vrouwen) deed zich een ontwikkeling in omgekeerde richting voor. Eerst was men gelukkig met de mogelijkheid betaald werk buitenshuis te kunnen combineren met onbetaald werk binnenshuis. Vervolgens werden veel mensen zich bewust van de nadelen van deeltijdarbeid. Arbeidstijdverkorting biedt immers een betere mogelijkheid te komen tot een andere verdeling van betaald en onbetaald werk tussen vrouwen en mannen dan deeltijdarbeid. Zij geeft iedereen de mogelijkheid meer werk binnenshuis te doen zonder dat dit een dubbele belasting met zich brengt. Deeltijdarbeid werd daarom gezien als korte termijn versie van arbeidstijdverkorting. Vandaag zien vrouwen zich onder drak gezet h u n (deeltijd)baan op te geven ten gunste van werkgelegenheid voor mannen. De keus „voltijds werken of deeltijds" is geworden de keus „deeltijds werken of helemaal niet buitenshuis, betaald, werken". Deeltijdarbeid wordt desondanks tot nu toe door de vrouwenbeweging gezien als voorloper van ar-

beidstijdverkorting. De overheid/werkgevers hebben zich de ideeën rond arbeidstijdverkorting eigen gemaakt, evenals de vakbeweging, ieder met eigen en andere motieven. De parallel tussen de belangen van vrouwen bij arbeidstijdverkorting en de belangen van werkgevers/mannelijke werknemers vinden wtj door die verschillende motieven uitermate bedrieglijk. Dat de behoefte aan deeltijdarbeid aan werknemerskant voor een belangrijk deel aansloot op die van de werkgevers, heeft ondermeer tot gevolg gehad dat de discussie over de voor- en nadelen van deeltijdarbeid nooit is afgesloten met een definitieve standpuntbepaling van werknemers of werkgevers. Wat daardoor ten aanzien van arbeidstijdverkorting mogelijk is geworden en n u ook gebeurt is het volgende.

Werkgevers Door overheid en werkgevers wordt zowel deeltijdarbeid als arbeidstijdverkorting gepropageerd (als bezuiningsmethode). Arbeidstijdverkorting mag niet leiden tot een lastenverzwaring voor de werkgevers. Over de vermeende financiële nadelen van deeltijdarbeid voor de werkgever wordt naar onze mening ineens niet meer gesproken, omdat de acceptatie van deeltijdarbeid mits op grote schaal doorgevoerd - het invoeren van arbeidstijdverkorting vergemakkelijkt. De onderhandelingspositie van de werkgevers wordt door verdere toename van deeltijdarbeid sterker, doordat de discussie over het n a a r evenredigheid inleveren van inkomen bij arbeidstijdverkorting vrijwel overbodig wordt. (De opmerking: „Er zijn toch al heel veel mensen die vrijwillig n a a r evenredigheid hebben ingeleverd" hebben wij al meerdere malen vernomen.) Daarnaast behoeft aan slechtere rechtspositie en de minder goede arbei^voorwaarden van deeltijdwerkenden niets te worden gedaan. (Integendeel: het inhoudingspercentage kon voor deeltijdswerkenden op een ongunstige wijze worden vastgesteld, doordat aller ogen gericht waren/zijn op arbeidstijdverkorting en de onderhandelingen daarover.) Over het eigenlijke doel van arbeidstijdverkorting: een andere verdeling van betaald en onbetaald werk tussen mannen en vrouwen wordt inmiddels

^ ^ ^ ^

B5E

^ ^ ^ t f

nt van wereldmerken ^ ^ ^ ^ ^ H

De Clercc^straat 66-68, tel. 128647 Sarph atipark44, tel 729986

AMSTERDAM

HI-FI stereo — Kleuren t v —Wasautomaten —

Koelkasten -- Videorecorders — enz , enz Ruime s ortering — Prima service

10% Studenteiikorting op Hi-Fi apparatuur

Platform

Platform is een open forum voor meningen over actuele onderwerpen. Als regel nodigt de redaktie zelf mensen uit om bijdragen te leveren die tot diskussie prikkelen. Eigen initiatief is echter ook welkom. Bijdragen en reakties worden geschreven onder eigen verantwoordelijkheid; dat geldt ook voor journalisten van Ad Valvas als die zich op persoonlijke titel in de diskussie willen mengen. De artikelen zijn bij voorkeur niet langer dan plm. 1200 woorden. Eindredaktie: J a a p Kamerling., door de crisis nauwelijks meer gerept. Die crisis heeft nog meer gevolgen: de term arbeidsplaatsenovereenkomst is net zo snel uit ' het spraakgebruik verdwenen als hij erin was opgenomen; de gerechtvaardigde roep om betaling van vrijwillig(st)erswerk verstomt; de vraag om goede en goedkope collectieve voorzieningen om het vrouwen mogelijk te maken betaalde arbeid te verrichten wordt nauwelijks meer gehoord (want er is toch geen werk); het gezinsdenken wordt weer van stal gehaald (pakken van zgn. dubbele inkomens en tersluiks herinvoeren van het kostwinnersbegrip zijn daarvan voorbeelden) etc. etc.

bruik maken van vrouweneisen door de (heren) werkgevers en dat vrouwen zich niet langer moeten laten intimideren door crisisverhalen en kreten als: je pakt mannen h u n baan af. (Wie zegt dat de banen van mannen zijn?) Vrouwen moeten zich niet meer tegen elkaar laten uitspelen doordat er een beroep gedaan wordt, zowel door vrouwen als door mannen, op h u n sociaal voelendheid. „Als we (vrouwen) allemaal genoegen nemen met wat m i n d e r . . . Vrouwen nemen al zo lang genoegen met minder: eerst met minder betaald werk, toen met minder werktijd en n u weer met nog minder? Wanneer gaan vrouwen zichzelf als werkneemsters n u eindelijk eens serieus nemen? Wij roepen alle vrouwen aan de VU op om de gedachte achter deeltijdarbeid en arbeidstijdverkorting „eerlijk delen van werk en inkomen, met als doel (economische) zelfstandigheid van alle individuen" vast te houden. In plaats van gehoor te geven aan de oproep minder te g^.-'.n werken is het verstandiger ervoor te zorgen dat vrouwen ernaar gaan streven h u n deeltijdbaan om te zetten in een voltijdse, door werktijdvermeerdering te vragen op het moment dat er een mannelijke collega ontslag neemt. (We zijn er zeker van dat de gangbare werktijd toch teruggebracht zal worden n a a r minder dan 40 u u r per week.) I n plaats van genoegen te nemen met de slechte(re) rechtspositie en arbeidsvoorwaarden is het nuttiger voor vrouwen zich te organiseren in een vakbond en tegen deze zaken protest aan te tekenen. In plaats van dankbaar te zijn voor de crèche bij het hoofdgebouw is het zinvoller ervoor te zorgen dat er ook een crèche voor de panden Zuid komt, en in het hoofdgebouw een winkel en een

De deeltijdwerker is er niet best aan toe. Bij kortingsoperaties wordt het kortingspercentage niet bepaald door het inkomen zoals bij de voltijdswerker maar door het inkomen dat verdiend zou worden bij een voltijdse aanstelling. En de naderende arbeidstijdverkorting dreigt straks óók voor de deeltijdwerker te gelden. Wie al tijd en geld inleverde wordt voor straf helemaal n a a r het bestaansminimum gedreven. Het verschil tussen ATV en deeltijdarbeid was dat het eerste collectief en dwingend werd opgelegd en voor het tweede vrijwillig en op individuele basis gekozen k a n worden. Meer en meer wordt echter de sollicit a n t voor het voldongen feit van een deeltijdbaan geplaatst. Mia Euverman en Corina van Oostende, beiden werkzaam op de VU maar schrijvend op persoonlijke titel, zijn tegen deeltijdarbeid. Omdat deze veel minder mogelijkheden voor een eerlijke herverdeling van betaald en onbetaald werk tussen mann e n en vrouwen biedt dan lATV. En omdat deeltijdarbeid In de discussie over ATV zo'n negatieve rol speelt.

wasserette en wat er verder nog nodig is om aan het arbeidsproces deel te nemen als je ook gezinsverantwoordelijkheden hebt. Weg met deeltijdarbeid! Al is het alleen maar omdat het risico, dat ook de deel tijd werkenden voor arbeidstijdverkorting moeten gaan inleveren (de waanzin ten top) levensgroot aanwezig is! Mia Euverman Carina van Oostende

Wat ons verbaast is dat vrouwen in deze maatschappelijke context niet massaal in verzet komen tegen de propaganda van deeltijdarbeid. Dat deeltijdarbeid nog steeds als korte-termijn-vorm van arbeidstijdverkorting wordt gezien, terwijl de rechtspositie niet-verbetert en arbeidstijdverkorting al niet meer gebruikt wordt waarvoor het bedoeld is: voor het creëren van banen, is voor ons al even onbegrijpelijk. Komt het doordat vrouwen zich nog steeds niet deskundig genoeg voelen om zich hiertegen te verweren? Ligt de verklaring in het feit dat vrouwen nog altijd geen belangrijke posities innemen? Of worden (deeltijds)medewerksters gewoon nooit serieus genomen? Wij weten het niet Wat we wel weten is dat er verandering moet komen in het mis-

Tentoonstelling over studie in de aardwetenschappen Vanaf deze week wordt op de eerste verdieping van het VU-hoof dgebouw de tentoonstelling „Aardwetenschappen studeren aan de VU" gehouden. De tentoonstelling is georganiseerd door de Historische Commissie. Stafleden van de Verenigde Subfaculteiten dr Geologie en Fysische Geografie laten door middel van foto's, tekeningen, gereedschap, monsters etc. iets zien over de studie in de aardwetenschappen. Er wordt onder andere informatie gegeven over de studierichtingen ertskunde, petrologie, pa-

leontologie, kwartairgeologie en meteorologie. De nadruk ligt op veldwerk en onderwijsgebonden veldonderzoek in Canada, Scandinavië, Frankrijk, Italië, de Middellandse Zee en Nederland. Een aparte plaats is ingeruimd voor fossielen, ertsen, mineralen en kristallen uit de collecties van het Instituut voor Aardwetenschap. De tentoonstelling is van maandag t/m vrijdag te bezichtigen van 9.00 u u r tot 20.00 u u r en op zaterdag van 9.00 u u r tot 16.00 u u r . zy duurt tot half januari 1984. (Red.)

Science-park stap verder De gemeente Groningen wil samen met de rijksuniversiteit Groningen een nieuw bedrijfsverzamelgebouw op het universiteitscomplex in Groningen stichten. Dit sluit aan bij de bestaande activiteiten voor een science-park. Het plan voorziet in de verhuur van een gebouw van 2600 vierkante meter in kleine eenheden a a n bedrijven die samen met de universiteit een nieuw produkt ontwikkelen en dat op de markt brengen. Voor de financiering zijn momenteel onderhandelingen aan de gang met een belegger.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen