Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 457

5

AD VALVAS — 25 ME11984

Libelle enquêteert met hulp van VU:

Hoe bevalt uw huisarts? „U en uw huisarts. Een boeiende enquête van Li­ belle en het medische televisieprogramma Vinger aan de Pols (...) De vragen zijn mede­opgesteld door prof. C. Spreeuwenberg en drs. J. P. M. van der Voort van de vakgroep Huisartsgeneeskunde van de Vrije Universiteit van Amsterdam," juichte Li­ belle vier weken geleden in de aankondiging van een uitscheurbare vragenlijst. Wanneer de populaire media zich buigen over een sociaal probleem, kan de wetenschappelijke mede­ werking niet gemist worden. Deze keer voorzagen Libelle en AVRO zich van de helpende hand van het huisartseninstituut van de VU. Vanuit een progressieve opvatting over het functioneren van de huisarts komt de VU zo dan toch nog in de leesportefeuille. Een gesprek met drs. Hans van der Voort: Hoe ziet de ideale huisarts eruit? Temidden van de verrassend se­ rene rust die 's ochtends in de studentenflats van Uilenstede heerst, vinden wij het Huisart­ seninstituut van de VU. Daar ontmoeten wij de niet minder rustige coördinator van de be­ roepsopleiding Hans van der Voort, die samen met professor Spreeuwenberg de Libelle/­ AVRO­enquête onder handen heeft gehad: „Er zitten nog wel wat minder relevante vragen bij, m a a r ja, zo'n blad heeft behoefte aan spectaculaire antwoorden. Wij hebben zelf nog een aantal vragen mogen toevoegen, de re­ sultaten van de enquête zijn ons toegezegd." De vragen van het in­ stituut concentreren zich rond het verschijnsel ideale huisarts. Van der Voort verwacht dat de uitkomsten daarvan zullen ver­ schillen van de opvatting van het instituut: „Onze ideale huisarts is een lastige man. De patiënten daarentegen willen een schat van een man (of vrouw, natuurlijk). Iemand die hen in alles tegemoet komt. Zo gebeurt het bijvoorbeeld wel eens dat een patiënt bij de dokter komt met een opmerking als „Dokter, m'n pols", om vervol­ gens achteruit te gaan zitten met de verwachting dat de dokter wel met de oplossing zal komen. Wij leren de artsen nu om onder­ scheid te maken tussen de klacht en wat de patiënt eigenlijk komt doen. In dit geval is de klacht blijkbaar pijn aan de pols en moet de arts erachter zien te komen wat de patiënt wil. Kan het

Aart B ouwmeester kwaad, gaat hij volgende week op vakantie en is snelle hulp gebo­ den of peilt hij alleen maar of die pijn aan z'n pols als arbeidsonge­ schiktheid aan te rekenen is? Het vragen n a a r dit soort zaken, wat de verantwoordelijkheid voor het gebruik van de huisarts meer bij de patiënt legt, wordt door ons steeds meer benadrukt. Over het algemeen vinden patiënten dat vervelend. Wanneer een dokter vraagt „Ja maar wat wilt u eigen­ lijk van me? ", hoor je reacties als „Dat moet u toch weten, want u bent de dokter!' Anderen worden zelfs agressief: „Wat is dat nou voor stom gedoe. U ziet het toch: m ' n pols!" En dat is eigenlijk heel gek. Bij andere soorten hulpver­ leners dan de huisarts zijn de pa­ tiënten het wél gewend om over dit soort vragen n a te denken." Hoe functioneert de huisarts in Nederland anno 1984 ? Däär vraagt de enquête naar. In éénen­ zeventig vragen moet een volledig beeld naar voren komen. Libelle's trouwe en voor deze zaak welwil­ lende lezeres doet opgave van h a a r gemiddelde wachttijd bij de huisarts en de tijd die hij a a n h a a r besteedt. Ze maakt melding van het feit of ze zaken als „onge­ lukkig­zijn", „dik­zijn" of een ge­ slachtsziekte wel met h a a r arts zou willen bespreken maar niet durft... en heeft de dokter een witte jas aan? Hoe oud is hü? Of is

Bewoners Uilenstede tevreden

het een vrouw? En stel: ze is zwanger. Wil ze dan een huisarts, een verloskundige of een specia­ list bij de bevalling? En wil ze een huisarts of een specialist bij de behandeling van hooikoorts, een depressie of een wond In het ge­ zicht? Vertelt ze het d'r huisarts wanneer ze n a a r een alternatieve genezer gaat? En stelt de huisarts h a a r op de hoogte van de inhoud van verwijsbriefjes? „Doe mee, vul nu de vragenlijst in! DE uitslag leest,u in Libelle én siet u op de televisie". Maar dat op 11 oktober pas, de ruim 20.000 formuUeren zijn net binnen.

Spilfunctie Libelle­redacteur Pim Nieman motiveerde desgevraagd de keuze voor het huisartseninstituut van de VU als wetenschappelijke rug­ dekking met een „daar heersen vrij moderne opvattingen over het functioneren van de huis­ arts". Een verklaring voor die faam kan gezocht worden in de mening van het instituut over de plaats van de huisarts in de eer­ stelijns hulpverlening. Volgens Van der Voort heeft de huisarts een „spilfunctie" in de eerstelijn. Dat betekent dat hij de eerste in­ stantie is waar mensen met pro­ blemen n a a r toe stappen en hij hen vervolgens door moet kun­ nen verwijzen. Voor de arts is er dus de moeilijke taak om te door­ zien of een bepaalde klacht een lichamelijke oorzaak heeft, dan wel een psycho­soclale. Medisch moet zo'n huisarts voor honderd procent te vertrouwen zijn en te­ gelijkertijd moet hü de nodige kwaliteiten hebben om ook op het sociale en psychische vlak de juis­ te beslissingen te kunnen nemen. „Dat laatste is nog maar de vraag," oppert Van der Voort. „Als de huisarts heeft uitgezocht dat een klacht niet op het licha­ melijke vlak ligt, kan ik me voor­ stellen dat hü dan verder klaar is. Veel artsen willen die psycho­so­ ciale kant zelf blüven begeleiden. Ik weet niet of het haalbaar is om één mens zowel medisch goed op te hoogte te laten zyn, als ook op dat andere vlak wat te laten voor­ stellen. Volgens mü zün dat twee functionarissen in één en kan de huisarts volstaan met het consta­ teren dat de oplossing van een bepaalde klacht niet in de medi­ sche wereld gevonden kan wor­ den."

De onderzoekers Korteweg en Musterd schakelden de hulp in van achtenveertig studenten en student­assistenten, waardoor het onderzoek in twee maanden afgerond kon worden.

Wonen op een campusachtig complex zoals Uilenstede wordt door ongeveer de helft van de on­ dervraagden als positief bevon­ den. Negatieve geluiden werden gehoord bü degenen die de kleine­ re eenheden bewonen waar wei­ nig of geen individuele voorzie­ ningen zün, maar ook de laagste huren worden betaald. Dat zün vaak de „starters" op de woning­ markt, namelük die studenten die net met h u n studie begonnen zün en vanuit het ouderlük huis een studentenflat intrekken. Ui­ lenstede 1 en 2, exclusief de ge­ huwdenflats, biedt hen die, bekri­ tiseerde, ruimte. De bewoners van de andere com­ plexen met de grotere kamers en betere voorzieningen, hebben ge­ middeld een iets hoger inkomen, zün wat ouder en studeren ook wat langer. De onderzoekers stellen, dat wan­ neer men de starters wat meer wil binden aan Uilenstede, daar ook a a n gewerkt moet worden. Dat zou büvoorbeeld kunnen gebeu­ ren door aandacht te besteden aan de kamergrootte en de voor­ zieningen voor individueel ge­ bruik. (A.B.)

steller voorstaat illustreert Van der Voort met een persoonlüke kük op de alternatieve genees­ kunde: „Die doen precies wat wij de huisartsen proberen af te le­ ren, namelyk alles van de patiënt overnemen. Bü een alternatieve genezer hoef je maar te gaan zit­ ten en hü ziet het al aan je ogen of a a n je pies, hü s t r i j k t . . . kortom: hü doet alles voor je. En dat is nou net dat wat de patiënt zo teleur­ stelt in de moderne huisarts. Die zet hem zelf aan het werk. Een goede huisarts hoort in vüftig procent van de gevallen te zeg­ gen: 'Tja, daar kan ik als arts niets aan doen.' Een alternatief k a n overal wat aan doen."

Romantiek „Over de wensen van patiënten valt veel te zeggen" vult Van der Voort bereidwillig aan: „Eén van de moeilükste zaken in de oplei­ ding van huisartsen is, dat een heleboel artsen uit zyn op tevre­ den patiënten. Dat is een hache­ lüke onderneming, want die zyn vaak tevreden met dingen die he­ lemaal niet goed voor ze zün. Ve­ len gaan tevreden met slaapmid­ delen n a a r huis. Een arts die erg afhankelük is van tevreden pa­

Dat niet de hele gezondheidszorg de huisarts als kritische vragen­

"wt.r: ftf »s«­' tag MM8" fnDmm«

De bewoners van Uilenste­ de zijn over het algemeen tevreden over hun huis­ vesting. De meeste VU­ studenten ervaren de lig­ ging van hun woning ten opzichte van de faculteits­ gebouwen als positief en nemen op de koop toe dat de afstand naar het cen­ trum van de stad wat lan­ ger is. Zij wonen daarom liever in Amstelveen dan in de studentenpanden in het Amsterdamse cen­ trum. Dit concludeert het rapport „Wonen in een studentenhuis" van het Geografisch en Planolo­ gisch Instituut aan de VU.

Hans van der Voort: „De huisarts als spil in de eerstelijns hulpverlening". (Foto Bram de Hollander)

•'

f','». i r

•!,

K^

,

tiënten, omdat hü in een ander klimaat niet leven kan, is een dure dokter voor de gezondheids­ zorg." „Een huisarts moet de pa­ tiënten vaak tegenhouden van het n a a r de specialist gaan. Voor een groot deel zien zü veel meer in de kliniek. Het romantische beeld dat bestaat van de huisarts die samen met de patiënt optrekt is in wezen vaak een fictie." Specialisten hebben niet alleen de voorkeur van patiënten, ook televisiemakers zün door hen ge­ charmeerd. De medische pro­ gramma's op de televisie zün in de meeste gevallen specialisten­ nummers. Neem nou het pro­ gramma „Hoe bevalt Nederland" van AVRO's Vinger aan de Pols (hetzelfde ja). In een paar u u r te­ levisie over bevallen en alles wat daarmee te maken heeft kreeg geen enkele huisarts de gelegen­ heid z'n zegje te doen. Nu wordt de tendens dan doorbroken met ,,U en uw huisarts", hetgeen voor het huisartseninstituut een extra reden was om mee te werken. H a n s van der Voort err professor Spreeuwenberg kunnen zowel in een artikel van Libelle als in het televisieprogramma op 11 okto­ ber h u n opvattingen over de huisarts naar voren brengen.

Collegegeld blijft gelijk

I

»*

Het kabinet stemt ermee in dat de collegegelden in het wetenschap­ pelük en hoger beroepsonderwüs dit j a a r niet zullen worden ver­ hoogd. Minister Deetman wilde aanvan­ kelük de collegegelden met res­ pectievelük 130 en 120 gulden ver­ hogen, maar dat stuitte tüdens de behandeling van zün begroting in februari van dit jaar op verzet van een meerderheid van de Tweede Kamer. Er werd toen een amendement van CDA en VVD aangenomen om de verhoging te­ rug te draaien. De kamer drong er bü die gelegenheid bü de minis­ ter op aan snel met een nieuw stelsel voor de studiefinanciering te komen.

,v'

AVC en Mediatheek op 1 juni dicht

Foto B ram de Hollander

Het Audiovisueel Centrum en de Mediatheek zullen vrijdag 1 juni (vrüdag n a Hemelvaartdag) ge­ sloten zün. Vriendelük verzoeken wü u hiermee rekening te houden en uw opdrachten en/of gereser­ veerde apparatuur woensdag 30­ 5­1984 op te halen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen