Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 106

AD VALVAS — 21 OKTOBER 1983

Ministerie onderwijs mikt nu op april 1984

Nog haken en ogen aan invoering van nieuwe opbouw wetenschappelijk corps Het ministerie van OW mikt momenteel op 1 april 1984 als begindatum voor de invoering van een gewijzigde rangen- en salarisstructuur binnen het wetenschappelijk corps van de Nederlandse universiteiten en hogescholen. De uitgangspunten van de voorgenomen reorganisatie zijn al jaren geleden vastgelegd in de ministeriële Kernnota BUWP. Nieuwe elementen zijn dit jaar a a n het plan toegevoegd via de nota Beiaard, waarvan de definitieve versie volgens de laatste berichten in de eerste week van december zal verschijnen. Van belang voor de herstrukturering van het WP is vooral welke nadere informatie Beiaard geeft over de omvang van de nieuwe personeelscategorie „assistentenin-opleiding" (AiO's). Dat de Beiaard-nota zo lang op zich laat wachten heeft mede te maken met het feit dat het departement in eerdere versies veel te optimistiscli is geweest over de aantallen AiO's die men de komende jaren in het WO zou kunnen plaatsen. Bij nader inzien dreigt de financiering van jaarlijks enkele duizenden doorstromers-nieuwe stijl op grote problemen te stuiten. De relatie met het Beiaard-verhaal is overigens slechts één van de knelpunten die in Den Haag nog moeten worden opgelost, alvorens men de BUWP-operatie kan starten. Per 1 januari 1984 wordt bijvoorbeeld een herzien Besoldigings Besluit Rijks Ambtenaren (BBRA) van kracht, dat een reductie aanbrengt in het huidige stelsel van salarisschalen. Voor de feitelijke inschaling van zittend personeel heeft dat weinig gevolgen. In het BBRA staat echter wèl dat een formele her-inschaling geen verandering mag brengen in het financiële toekomstperspectief waarop een ambtenaar volgens de oude regeling mocht rekenen. En dat zou wel eens grote moeilijkheden kunnen opleveren bij de realisering van het BUWPplan. Vandaar dat de overheid heeft besloten om het wetenschappelijk corps voorlopig niet onder het nieuwe BBRA te laten vallen. Ook wordt met ingang

van 1 januari de in 1981 afgekondigde bevriesing van het salaris van wetenschappelijk hoofdmedewerkers met een half jaar verlengd. BUWP staat als afkorting voor „Beleidsnota Universitair Wetenschappelijk Personeel" en tegelijk voor het ongeduld van drie achtereenvolgende ministers van onderwijs: Arie Pais, Jos van Kemenade en Wim Deetman, die momenteel de scepter zwaait op OW. H u n ongeduld betrof de slakkegang waarmee de herstructurering van het wetenschappelijk corps zich heeft voltrokken, sinds de eerbiedwaardige Academische Raad er zich in 1968 eens over uitsprak. Vijf jaar eerder had de huidige opbouw van het wetenschappelijk corps vorm gekregen. Op de golven van de economische hoogconjunctuur kwam een stelsel tot stand waarin zo'n beetje elke wetenschappelijke medewerker snel een vaste aanstelling kon krijgen. Het bijbehorende salaris steeg automatisch, onafhankelijk van de vraag of de betreffende medewerker zijn intellectuele kunnen volledig ontplooide danwel thuis tijdens het wassen van de Mercedes enige participerende observatie verrichtte. Een gestaag afnemende financiële armslag bracht Den Haag op het idee om in de sector universitair onderwijs het mes te zetten in de grootste kostenpost, die van de personeelslasten. Een en ander werd gekoppeld, althans in de presentatie n a a r buiten, a a n ideële motieven van uiteenlopende aard: Vergrijsing tegengaan en ruimte scheppen voor jongeren, mobiliteit bevorderen, loon naar werken als prikkel tot grotere prestaties. Minister Pais hanteerde als eerste de uitdrukking BUWP.

Veranderingen Invoering van de BUWP betekent dat het hele rangenstelsel zoals de universitaire wereld dat t h a n s kent ophoudt te bestaan. De top van de wetenschappelijke piramide wordt n u gevormd door de n a a r schatting 2700 hoogleraren die Nederland rijk is. Dat moeten er om te beginnen heel wat minder worden. H u n aantal zal op den d u u r worden teruggebracht tot ca. 2200. Bovendien zal het contingent van de duurst betaalde professoren sterk worden gereduceerd ten gunste van een

wat goedkopere categorie geleerden. Onder de hoogleraar staan momenteel nog de wetenschappelijk medewerkers, hoofdmedewerkers en wetenschappelijk ambtenaren. Daarvan zijn er in totaal een goede 10.000. H u n functienamen verdwijnen. Wetenschappelijk personeel dat in de faculteiten werkzaam is - wetenschappers bij een Universiteitsbibliotheek bijvoorbeeld worden vooreerst nog van de BUWP uitgezonderd wordt onderverdeeld in universitaire hoofddocenten en universitaire docenten. Lang niet alle hoofdmedewerkers zullen straks hoofddocent (UHD) worden: Deze nieuwe functie is alleen toegankelijk voor diegenen die na een grondige bestudering en beoordeling van h u n wetenschapelijke prestaties, en didaktische kwaliteiten, gewogen en niet te licht bevonden zijn. Wetenschapppers die geen hoofddocent kunnen worden krijgen in principe de status van universitair docent (UD). Het bij die werktitel horende salaris is uiteraard lager dan dat van de UHD, die weer minder verdient dan de hoogleraar. Volgens de plannen zal het salaris van de UD echter ook minder zijn dan wat de gemiddelde wetenschappelijke medewerker t h a n s krijgt uitbetaald. De basis van de piramide bestaat in de toekomst uit een leger van assistenten-in-opleiding, de door Deetman reeds in voorgaande Beiaard-versies geïntroduceerde opvolgers van de wetenschappelijke assistenten waarover de Kernnota BUWP het oorspronkelijk had. Zij zijn de nieuwe doorstromers, de juniores, kortom de aanstormende jeugd. Afgestudeerd in de eerste fase, drie, soms vier jaar tijdelijk werkzaam op de universiteit, meehelpend bij en leren van onderzoeksprojecten en onderwijs-activiteiten. Salaris op bijstandsniveau, maar volgens de bedoeling n a afloop van h u n dienstverband gepromoveerd. Dat wel. Op het moment is de verhouding tussen de aantallen kroondocenten, wetenschappelijk hoofdmedewerkers en medewerkers ongeveer 1 : 2,1 : 2,6. Het restje wetenschappelijke assistenten dat n u nog op de universiteiten rondloopt is verwaarloosbaar klein. De komende generaties assistenten-in-opleiding moeten daar volgens Deetman verandering in brengen. Als voorlopige streefcij-

fers voor de verhouding hooglelaren : UHD's : UD's : AiO's noemt de bewindsman 1:1,5 : 2,5 : X. Bij de invoering van de BUWP volgend voorjaar wil de minister de variabele factor X voorlopig op 2 stellen, maar hij zal accepteren dat dit de eerste tijd geen haalbare kaart is, gezien het geringe verloop in de vaste wetenschappelijke staf. Van gedwongen ontslagen zal namelijk in het kader van de BUWP-operatie geen sprake zijn. Op den duur echter zou X moeten uitgroeien tot 4 ä 5. Wat betekent dat de helft van het W P uit doorstromers zou bestaan. De jaren negentig zijn dan overigens al ruimschoots aangebroken.

Protest Het landelijke plarining- en overlegcircuit is het over de beleidsvoornemens redelijk eens. Alleen de vakbonden hebben een protest laten horen. Zij vrezen een verdere hiërarchisering van de vakgroepen. Minister Deetman staat er echter niet om bekend dat hü al te vaak luistert naar wat de bonden zeggen. En de bewindsman heeft sowieso de vele miljoenen nodig die hij kan besparen op een aanzienlijk goedkoper wetenschappelijk corps. De feitelijke invoering van de nieuwe structuur zal echter de nodige voeten in de aarde hebben. Allereerst wordt per 1 april volgend jaar de toelating tot het oude rangenstelsel gesloten. Nieuw aan te trekken personeel wordt dan hoofddocent, docent of assistent. Vervolgens moeten tal van nieuwe functie-typeringen worden opgesteld. De hoogte van het salaris wordt in de toekomst immers bepaald op basis van de „feitelijke en opgedragen werkzaamheden" en niet langer alleen door het aantal dienstjaren. Gedetailleerde functieomschrijvingen maken voor al die duizenden wetenschappers afzonderlijk is niet te doen. Vage algemene typeringen brengen anderzijds de doelstelling van „loon n a a r werk" in gevaar. En dat is dan nog maar een technisch probleem. De financiële problemen zijn veel groter en ingrijpender.

Hoe? De kern van de BUWP-discussie, en juist over die kern zijn de universiteiten en het ministerie het niet geheel eens, vormt de vraag hoe in hemelsnaam de streefver-

houding tussen de verschillende soorten W P moet worden bereikt. Er moeten minder dure en meer goedkope krachten komen zonder dat iemand wordt ontslagen. Weliswaar helpt de taakverdeling een handje, maar de daaruit voortvloeiende formatie-inkrimping zal lang niel voldoende zijn. Bovendien verloopt die afslanking per definitie niet langs de lijnen van het BUWP-model. De instellingen blijven bijvoorbeeld ook n a de taakverdelings-operatie zitten met volgens de BUWPnormen veel te veel kroondocenten. Indien men in een redelijk tijdsbestek de vereiste reductie van het hooglerarencorps wil realiseren, dan zou dat neerkomen op een onmiddellijke vacaturestop tot het jaar anno zoveel. Weliswaar noemt Deetman het jaar 2000 als eindpimt voor de BUWPoperatie, dan moet het plaatje uit zijn nota's in de praktijk helemaal kloppen, maar de universiteiten kunnen echt niet tot 1999 wachten met het treffen van drastische maatregelen. Wil men de streefcijfers via natuurlijk verloop bereiken, dan gaan er tussen de tien en vijftien jaar overheen voor er inderdaad naast elke kroondocent anderhalve hoofddocent en tweeënhalve docent staan. En dat duurt te lang. De BUWP-verhoudingen zullen door het ministerie intussen namelijk worden gebruikt om te berekenen op hoeveel geld een universiteit recht heeft ter bekostiging van haar formatie. Zolang een instelling de streefformatie nog niet in huis heeft kan men daardoor aardig in geldnood komen, want voorlopig zitten de universiteiten nog vast a a n h u n dure wetenschappelijke (hoofd) medewerkers. De hoofdmedewerkers die UHD worden blijven hetzelfde verdienen als nu. Een groot a a n t a l van hen zal gewoon docent worden, maar of dat ook betekent dat de werkgever hen voortaan minder hoeft te betalen is in het licht van de clausule uit het nieuwe BBRA zeer de vraag. Mocht dat niet het geval zijn, dan staan de universiteiten voor de taak om met minder middelen een nagenoeg gelijk blijvende salarispost te financieren. Hoe sneller de BUWP wordt ingevoerd des te groter wordt ook de kloof tussen de feitelijke salarisstructuur en het model waarmee de minister rekent. De meest voor de hand liggende oplossing is dan dat de in het nauw gebrachte boekhouders van de universiteit gaan snijden in de toch al geringe formatieruimte voor tijdelijk personeel. En dan ontstaat de volgende paradox: de relatief goedkope doorstroomplaatsen, waar het de BUWP toch mede om te begonnen is, warden het kind van de rekening. (UP, Groningen, Peter de Vries).

In „eerstejaarscafé"

Deetman op symposium:

Praten over popmuziek

„Van elkaar leren, niet zo overnemen' "Landen met een verschillende culturele en sociale traditie kunnen weliswaar van eikaars aanpak leren, maar ze kunnen die niet zonder meer van elkaar overnemen. Bij de economische benutting van wetenschap en technoligie hoeft niet iedereen hetzelfde spoor te volgen."

De Studentenraad VU (SRVU) en het Vormingscentrum VU (VCVU) houden op 25 oktober h u n „eerstejaarscafé" in sociëteit P H 31 over het thema popmuziek. Er is een forum met een musicoloog, een socioloog/semi-professionele muzikant, een vertegenwoordiger van het A'dams popcollectief GRAP, iemand die voor een buurthuis programmeert en iemand die dat voor Hilversum 3 doet. Daarnaast vindt een jamsession plaats met de AmsterAdvertentie

studeren wórdt een kwestie van bekijken

'^^^ MEDIATHEEK (na 28 oktober)

The Dutch. V.l.n.r.: Bert Croon, Jan de Kruijf, Hans Croon en Klaas Jonkmans. damse popgroep „The Dutch", die met zijn single Welfare-paradise momenteel in de top-40 staat. De band is al weer heel wat jaren bezig in Amsterdam en omgeving. Het „eerstejaarscafé" begin om 20.00 uur. PH 31 is te vinden op Prins Hendriklaan 31, Amster-

dam. De avond is bedoeld voor eerste- en ook tweedejaars, maar overigens zijn ook anderen welkom. Meer inlichtingen zijn te krijgen bij de SRVU, tel. 5483600, of het VCVU, tel. 5484525. (Red)

Dat zei minister drs. W.. J. Deetman van onderwijs en wetenschappen bij de opening van het internationale conges "Synergium 83" in Maastricht deze week. Het congres, dat zich ook in Luik en Aken afspeelt, staat in het teken van de ondernemingen van morgen tegen de achtergrond van de relatie Japan-Europa. Deelnemers zijn beleidsvoerders uit beide werelddelen op terreinen waar nieuwe technologieën worden ontwikkeld zoals biotechnologie en informatietechnologie. De Japanners zijn sterk in hun praktische toepassing van de wetenschap en weten de techniek

heel dichtbij de mensen te brengen. Europa kan daar wat van leren, omdat het op dat punt bij Japan achterloopt, aldus Deetman. Japan zou kunnen leren van het Europese fundamentele onderzoek volgens hem. (Red.)

Adverteren in Ad Valvas is adverteren voor een herltenbare groep en dus gerictit adverteren Advertenties opgeven bij:

Bureau Van Vliet B.V. Tel.:02507-14745

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen