Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 347
5
AD VALVAS — 23 MAART 1984
Jacques van Wieringen van Bewonersvereniging Uilenstede:
'Bewonersorganisatie is volwassener geworden' Het lijkt stil rond Uilenstede. Niet dat er geen studenten meer wonen aan de Kalfleslaan, maar voor de buitenstaander lijkt er niet zo veel meer te gebeuren. De tijden van grote publieke conflicten tussen bewoners en de Stichting Studentenhuisvesting (SSH), de verhuurder, schijnen voorbij te zijn. Terwijl in het verleden studenten zelfs een keer hun eigen wooneenheden bezet hebben uit protest tegen de dadendrang van de stichting. En de huurboycotacties liggen ook al weer ver achter ons. Redenen te over om eens na te gaan wat er veranderd is op Uilenstede, waar bewoners en SSH Èich mee bezig houden en hoe er met de, uiteraard nog steeds bestaande, woonproblemen wordt ombesprongen. In januari 1982 werd de Bewonersvereniging Uilenstede (BVU) opgericht. De BVU kwam daarmee in de plaats van de Uilenraad. Met name in de laatste jaren van zijn bestaan functioneerde deze raad niet meer goed. Er waren talloze interne conflicten: besturen werden n a a r huis gestuurd, leden van de raad wantrouwden elkaar, er kon ellenlang over procedures geruzied worden. De Uilenraad was een vergadercircus geworden, althans zo leek het voor vele bewoners. Richting de SSH slaagde de raad er ook niet meer in een vuist te maken. Dat bewoners niet veel heil meer zagen in de raad was dan ook niet zo verwonderlijk. Met als gevolg een aantal wilde en harde acties. Met de oprichting van de BVU kwam een einde aan deze turbulente periode en keerde de rust weer in het studentendorp. Jacques van Wieringen, medewerker bewonersparticipatie van de BVU: „Die interne conflicten binnen de Uilenraad waren voor een belangrijk deel het gevolg van de organisatiestructuur. De Uilenraad was een vertegenwoordigend orgaan met eerst twintig en later tien mensen van verschillende rayons. Je zag destijds dat die rayons met elkaar gingen konkelen. Daarnaast was er een bestuur van drie mensen dat met ontzettend veel wantrouwen bekeken werd. Er werd al snel gedacht dat het bestuur samenwerkte of collaboreerde met het bestuur van de SSH. Het was een situatie van volstrekt wantrouwen en daarbij was het ook nog zo dat de Uilenraad een onderdeel vormde van de stichting. Alle besluiten van de Uilenraad moesten gesanctioneerd worden door het bestuur van de stichting. Practisdh gezien hoeft dat niet zo slecht te zijn, maar op mentaal niveau komt dat toch over als bevoogdend." Voor de BVU werd dan ook voor een andere structuur gekozen. De BVU is een bewonersvereniging, dat wil zeggen dat iedere bewoner van VU-Uilenstede (gratis) Ud kan worden en de algemene ledenvergadering bepaalt het beleid. Het bestuur is er alleen voor de dagelijkse gang van zaken. Verder is de BVU niet formeel verbonden aan de SSH.
Profs
Volgens Jacques heeft die andere structuur van de bewonersorganisatie de zaak van de bewoners alleen maar goed gedaan en een positieve ontwikkeling in gang gezet. „Dat het voor de buitenwereld stU lykt te zijn rond Uilenstede is denk ik een kwestie van dat de bewonersorganisatie veel volwassener is geworden in vergelijking met vier jaar geleden ten tijde van de Uilenraad. Ik denk dat het in het algemeen zo is dat wanneer mensen zich in het nauw gedreven voelen, ze by voorbeeld eerder contact zullen zoeken met de pers ter ondersteunig van h u n actie dan in een situatie waarin een bewonersorganisatie zich vol-
Leo Endedijk wassen en zelfstandig genoeg voelt om h a a r eisen te verwezenlijken. Het laatste is zeker het geval sinds de oprichting van de BVU. De oprichting van een bewonersvereniging met een rechtspersoonlijkheid heeft als consequentie gehad dat die bewo-
«. j k
«
Mt < L
ken, Hans Stolk. Hü heeft een wat andere mening over de neergedaalde rust. „Ik denk dat het niet zozeer met de structuur, maar met name met de professionaUsering van de BVU te maken heeft. De BVU heeft twee mensen in dienst die allerlei zaken uitzoeken en voorbereiden. Ik denk dat je vanzelfsprekend meer n a a r elk a a r toegroeit als organisatie en SSH als je meer kennis van zaken hebt. Als je weet wat je van de SSH kunt verwachten, weet je ook wat voor eisen je k u n t stellen. Die professionalisering houdt ook in dat zo'n algemene ledenvergadering die eens in de zoveel maanden gehouden wordt, in mijn ogen alleen maar dient om beslissingen van het bestuur min of meer te sanctioneren. Bestuur en medewerkers hebben een belangrijke kennisvoorsprong op de leden. Die algemene ledenvergadering is ook niet meer zozeer het strijdtoneel van allerlei deelbelangen, als de Uilenraad was. Het lijkt soms meer op een inspraakavond. Maar ik heb ook het idee dat de manier van vergaderen anders is dan pakweg vijf jaar geleden. Toen werden allerlei ideologische statements gemaakt in de zin van: de h u u r is zoveel te hoog voor de kwaliteit die je krijgt. Nu legt men zich neer bij het gegeven van
De samenwerking met de BVU is goed. En ik denk dat wij een tegenspeler moeten hebben die ook goed georganiseerd is. Dan kan je afspraken maken. In de nadagen van de Uilenraad had je allerlei wilde acties. En daar is moeiUjk mee te werken." Dit alles betekent overigens niet dat het n u allemaal koek en ei is op Uilenstede. Een tydje geleden werden voor de toegang tot een aantal eenheden enkele betonnen paaltjes geplaatst, zonder overleg vooraf met de bewoners. De bedoeling van de SSH was duidelijk: het moest afgelopen zijn met het parkeren van auto's op de stoep voor de eenheden. Maar de bewoners waren er niet zo gelukkig mee: bij verhuizingen konden geen bestelauto's voor de deur geparkeerd worden en moest voortaan steeds een eind gesjouwd worden. De paaltjes zijn dan ook eigenhandig door de bewoners verwijderd. Ook in een ander geval namen bewoners het recht in eigen hand. Bewoners van een van de torenflats maakten al jaren handig gebruik van een deur in het combinatiegebouw om makkelijk en snel bij de winkel te komen. Die deur stond dan ook de hele dag open en werd door de SSH vanwege de tocht afgesloten. Tot woede van de gebruikers, die prompt op
I n de zestiger jaren schoten in diverse universiteitssteden de studentencomplexen uit de grond. In buitenwijken werden flats en woonblokken neergezet om de toenemende stroom studenten op te kunn e n vangen. Voor het beheer van deze wooneenheden werd door vrijwel elke universiteit of hogeschool een Stichting Studenten Huisvesting (SSH) opgericht. Nu, in de tachtiger jaren, bewonen nog steeds duizenden studenten de kamers van deze stichtingen in diverse steden. Maar er is wel het één en a n der veranderd. Bewoners zijn mondiger geworden, h u n wensen met betrekking tot de woonsituatie veranderen en de SSH's bezien h u n taak anders. I n dit nummer vnn Ad Valvas wordt in een tweetal artikelen ingegaan op de studentenhuisvesting. In het eerste artikel (op deze pagina) komt de situatie op Uilenstede aan bod; hoe bewonersorganisatie en SSH-VU met elkaar omgaan en wat de plannen van deze organisaties zijn. Op pagina 6 en 7 wordt de positie van de SSH's op dit moment geschetst: h u n langzaam op gang komende ontwikkeling tot volwaardige woningbouwcorporaties en de verschuiving van het bouwen van grot e studentencomplexen in buitenwijken n a a r de verbouw van panden in de binnenstad.
A
name op het p u n t van uitbreiding van het woningbestand. Op Uilenstede zijn naast het Hospitiu m een aantal zelfstandige wooneenheden gekomen (dus niet met gebruik van een gemeenschappelijke keuken zoals in de andere eenheden het geval is). Momenteel wordt onderzocht in hoeverre het combinatiegebouw geschikt te maken is voor jongerenhuisvesting. En in de stad heeft de SSH een pand aan de Prinsengracht gekocht met de bedoeling dat te verbouwen tot zelfstandige wooneenheden. Het probleem daarbij is echter dat met name door de verbouwing van de voormalige Gliphoeve in de Bijlmer, de gemeente Amsterdam door h a a r kontingent woningen welke met subsidie van het rijk verbouwd mogen worden heen is. Daardoor kan de SSH op z'n vroegst pas in 1986 aan de slag met de Prinsengracht.
'^*
Foto Bram de Hollander nersorganisatie veel onafhankelijker van de SSH is komen te opereren." Ook volgens Cees Lammes, secretaris van de SSH, heeft de BVU de gemoederen voor een belangrijk deel weten te bedaren. „De Uilenraad functioneerde op het einde niet goed meer. Met name bewoners vonden dat die te afhankelijk was van de stichting. Mijns inziens is dat een kwestie van hoe bewoners dat zelf invullen. In wezen hadden ze met de Uilenraad een veel grotere machtspositie, ze hadden veel meer bevoegdheden. Er zijn ook tijden geweest dat de Uilenraad het beter deed en in die tijd ook heel wat meer bereikte. Maar de bewoners vonden dat er een stuk afhankelijkheid was en zijn toen overgegaan tot de oprichting van een bewonersvereniging." Met de oprichting van de BVU verdween overigens niet de hele oude structuur. Rayonvertegenwoordigers vergaderen nog steeds regelmatig, ze hebben alleen n u een adviserende functie. Ook de consuls zijn er (uiteraard) nog, evenals de consul algemene za-
een h u u r en wordt geprobeerd, bij voorbeeld door energiebesparing, de h u u r omlaag te krijgen."
Paaltjesconflict
Aan de andere k a n t schijnt er binnen de SSH ook het een en ander veranderd te zijn. In het verleden werd de stichting nogal eens als bewonersonvriendelyk bestempeld. Er verscheen een zwartboek van bewoners, onder andere gericht tegen de behandeling aan de balie. Ein met het toenmalige hoofd bewonerszaken, de heer Maat, was niet iedereen zo gelukkig. Maar ook birmen de SSH is mede door veranderingen in de personeelssamenstelling een mentaliteitsverandering op gang gekomen. Cees Lammes: „De SSH was vroeger een studentenvoorziening. De laatste jaren zijn we echter steeds meer toegegroeid naar een woningcorporatie die zich bezig houdt met de huisvesting van een specifieke groep jongeren en dan met name studenten. Bij onszelf is ook heel duidelijk een stuk professionalisering geweest.
een avond de deur forceerden. Nu ziJn er tochtdeuren geplaatst. Jacques van Wieringen: „Drie j a a r geleden zou daar een enorme heisa over ontstaan zijn. Nu is er een actiecomité met betrekking tot die paaltjes opgericht en er wordt onderhandeld met de SSH. De bewoners hebben ook geen haast: het overleg zal wel result a a t opleveren. We zien wel." Cees Lammes: „Je blijft altijd conflictstof houden. Enerzijds lopen de belangen van bewoners en SSH grotendeels parallel. Anderzijds zijn wij als stichting ook een bedrijf en moet je vanuit dat bedrijfsoogpunt soms beslissingen nemen die de bewoners niet altijd goed bevallen. Dat is een kwestie van afwegen. Je kan niet op alles wat de bewoners willen ja zeggen, met name om financiële redenen. Maar daar is n u ook alle begrip voor."
Woningbestand
Dat de SSH hard op weg is een woningcorporatie te worden blijkt ook uit h a a r beleid, met
Maar waarom is de SSH zo naarstig bezig met het vergroten van het woningbestand? Cees Lammes: „Daar zitten twee zaken aan vast. We hebben een heel eenzijdig bestand, dat is uit exploitatieoogpunt ongelukkig. De vette jaren met weinig onderhoud hebben we n u achter de rug en je krijgt n u de magere jaren met relatief veel onderhoud. Er moet een diversificatie komen vanuit bedrijfseconomisch oogpunt. Daarnaast is belangrijk dat ons bestand qua soort kamers ook eenzijdig is. Het zijn kleine kamers met gemeenschappelijk gebruik van de keuken en op cent r u m I (Oud-Uilenstede in de volksmond, L.E.) met gemeenschappelijk gebruik van toiletten en douches. Je kan niet voldoen a a n de vraag van de bewoners n a a r zelfstandige eenheden." Deze veranderende vraag heeft echter ook consequenties voor Uilenstede zelf. Met name Centrum I lijkt moeilijker verhuurbaar te worden vanwege het ontbreken van een eigen douche en w.c. Mo-
Vervolg op pag. 7
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 2 september 1983
Ad Valvas | 510 Pagina's