Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 287

AD VALVAS — 17 FEBRUARI 1984

7

Stimuleringsplan Informatica

Weinig middelen voor fundamenteel onderzoek Enkele weken geleden werd de computertoe­ komst van Nederland ver­ blijd met een „cadeautje" van 1,3 miljard gulden: het informatica­stimulerings­ plan van de ministers van onderwijs, landbouw en economie. Ook de universi­ teiten en hogescholen kre­ gen een greep uit de buidel. Moeten ze blij zijn dat na al die minnen eindelijk weer een plus op hun reke­ ning verschijnt? Niet on­ verdeeld, vindt 'prof. dr J. van Leeuwen, bestuurslid van de Stichting Informa­ ticaonderzoek Nederland (SION) die sinds 1982 het informaticaonderzoek coördineert, en hoogleraar informatica is aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Het fundamenteel onderzoek krijgt wel èrg weinig in vergelij­ king met bijvoorbeeld de markt­ sector. Al zou het ook niet veel méér moeten zijn, want de uni­ versitaire informatica staat nog zo in de kinderschoenen dat ze niet zou weten wat er met het geld moest gebeuren. Het weten­ schappelijk onderwijs krijgt trou­ wens helemaal niets. En tot slot: deze regering zou zichzelf verloo­ chenen als de miljoenenregen niet ook enkele druppels bezuini­ ging zou bevatten. Het leeuwedeel van de 1,3 miljard, 830 miljoen gulden, gaat n a a r de marktsector. Het niet­universi­ taire onderwijs krijgt 267,5 mil­ joen en het onderzoek dat onze economie moet redden 92 miljoen. Voor fundamenteel onderzoek blijft zegge en schrijve twintig miljoen over, waarvan de univer­ siteiten en hogescholen de helft nog zelf moeten opbrengen via taakverdelingsbezuinigingen. „Al met al," zegt Van Leeuwen, „denk ik dat de reactie van de universiteiten en hogescholen er een is van een zekere teleurstel­ ling. Die twintig miljoen zijn wel nuttig, maar als je bedenkt dat dat voor een periode van vijf jaar

is, dat het over alle instellingen verdeeld moet worden en dat het bestemd is voor een combinatie van mensen en apparaten waar­ van de laatste al gauw­een ton per stuk kosten, dan blijft er niet zo­ veel over. En n a 1988 moeten ze alles uit eigen middelen betalen. Nu is er alleen ruimte voor het vormen van kader binnen de af­ delingen informatica zelf. Maar informatica wordt niet alleen daar beoefend. Er is ook fysische, medische en elektrotechnische informatica. Die zijn n u voor uit­ breiding aangewezen op samen­ werking met de vakgroepen in­ formatica, of op geld van bijvoor­ beeld ZWO."

Human capital Toch zou Van Leeuwen niet zo heel veel méér geld willen hebben. Althans niet op dit moment. Ter­ wijl bij elk groot warenhuis de lagere schooljeugd zich verdringt voor de afdeling elektronische spelletjes, kijken velen op de uni­ versiteiten nog wat onwennig a a n tegen wat regering en be­ drijfsleven het apparaat van de toekomst willen maken. Ze zijn er niet mee opgegroeid. Daarom, vindt Van Leeuwen, is het zo gek nog niet dat het stimuleringsplan meer aandacht en geld besteedt aan lagere onderwijsvormen. „Als je op basisniveau investeert in wat zo mooi 'human capital' genoemd wordt in het plan, dan gaat dat vanzelf verder rollen. Dan krijg je die mensen over een aantal jaren automatisch op de universiteit en in de staf. J e k u n t wel veel geld geven aan de univer­ siteit, je kunt wel op je dertigste beginnen met een specialisatie informatica, maar je krijgt het dan nooit helemaal meer in de vingers." De instellingen zouden het geld op korte termijn nifet eens kun­ nen besteden. De eerste lichtin­ gen studenten hebben zich pas net gemeld en voldoende gekwali­ ficeerde staf is er nog lang niet. Van Leeuwen: „Eigenlijk heb je de mensen nodig die je zelf a a n het opleiden bent. Die zie ik ech­ ter pas vanaf 1985­'86 op onder­ zoeksplaatsen terecht komen. De eerste jaren zie ik niet hoe we het stimuleringsplan moeten invul­ len met afgestudeerde ingenieurs en doctorandussen informatica."

Blinde vlek De Nijmeegse hoogleraar infor­

ifniMTOiTiffliilgiiiimimbT»iTni;n^

iriiiyiiiii)jgimmi!jijpi»i»iiir>j|iiiirt^ J5> ituiiuiïïi; otiWIllt I

matica prof. dr C. Koster is het op dat laatste p u n t roerend met Van Leeuwen eens. „Als je een conclu­ sie a a n het rapport wilt verbin­ den, is het, dat het plan para­ doxaal genoeg enkele jaren te vroeg komt. Op dit moment heb­ ben we de mensen nog niet om het in te vullen." Koster constateert dat de drijveer achter het plan vooral econo­ misch van aard is. „Het is een gerichte poging de Nederlandse informatica­industrie u i t het slop te halen. De industrie is op het ogenblik veel kleiner dan mo­ gelijk is, gezien ons technisch ontwikkelingsniveau." D a t men n u plotseling de informatica se­ rieus neemt en a a n het werk wil gaan om die impasse te doorbre­ ken, is positief te waarderen. En de regering ziet ook in, dat een diepte­investering in fundamen­ teel onderzoek nodig is om de in­ formatica­industrie nieuw leven in te blazen. Maar het rapport heeft een duidelijke bUnde vlek, vindt Koster: het wetenschappe­ lijk onderwijs. „Men wil meer geld aan onderzoek geven zonder in het wetenschappelijk onderwijs orde op zaken te stellen. Wanneer in het rapport sprake is van on­ derwijs, is dat lager of middelbaar onderwijs. De wetenschappelijke opleiding blijft een hobby van de universiteiten en hogescholen al­ leen, net zoals het de laatste jaren het geval geweest is. Als het a a n Den Haag h a d gelegen, waren de universitaire informatica­oplei­ dingen nog steeds niet van de grond gekomen. De minister ver­ geet blijkbaar de 1200 eerstejaars informatica, die er op het ogen­ blik zijn. Is het zo goed mogelijk opleiden van die mensen niet de beste politiek om uit de proble­ men te komen? De plannen uit de nota zijn in elk geval volstrekt onuitvoerbaar zonder hen." Het plan bevat een p a a r verras­ singen voor de rekencentra, waarvan elke instelling er één bezit. Dat is inefficiënt, vinden de ministers. Het grote werk en de bijbehorende a p p a r a t u u r moeten gekoncentreerd worden, bijvoor­ beeld in Amsterdam, Petten en Groningen. De diensten van de centra komen binnen vijfjaar ge­ heel ten laste van de gebruikers, tegenover het extraatje van 52,5 miljoen voor nieuwe apparatuur, onderdeel van het stimulerings­ plan, staat een bedrag van 36,7 miljoen per jaar dat geleidelijk van het wetenschappelijk onder­

Prof dr. J. van Leeuwen wijs­budget zal verdwijnen. Want nu nog wordt bijvoorbeeld de h u u r van de a p p a r a t u u r recht­ streeks door het ministerie ver­ goed. „De kosten van het rekenen" denkt Van Leeuwen, „zullen aan­ zienlijk stygen. Een destimule­ rende maatregel. Computerge­ bruik wordt minder aantrekke­ lijk als de onderzoekers merken dat ze het voortaan uit eigen, of subfaculteitskas, moeten beta­ len. De universiteit of subfacul­ teit zal het geld ergens anders zoeken. Dat zal niet helemaal lukken, zodat ze weer een beetje op het rekencentrum bezuinigen. Enzovoort."

Uitstraling Een hele belangrijke plaats in het plan krijgt het Centrum voor Wis­ kunde en Informatica (CWI) in Amsterdam, een „ontmoetings­ plaats voor onderzoekers" die bij­ na geheel door de organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onder­ zoek betaald wordt en geen bin­

dende kwestie van Doeschka Meijsing. „Waarom is de Dode Zee zo zout?" 20.30 uuK Filmhuis De Lange Adem, Tilanusstraat60A.„Eraserhead" van David Lynch. Toegang ƒ 4.-.

Woensdag 22 februari

20.00 uur: VE 90, Van Eeghenstraat 90. „Poëzie voot twee" door Syb de Lange en Stephan Epstein (joods schilder/schrijver). Een - programma van eigen poëzie, verwant en tegengesteld. Tevens: Open Avond gespreksgroep Homofilie: „ouder worden".

Vrijdag 17 februari 20.15 uur: De Amsterdamse Gesprekskring, Van Gentstraat 23. „Het Psycho­biologisme", beUcht door C. Keule.

Zaterdag 18 februari 14.30 uuK Mozeshuis, „Grote Zaal", Waterlooplein 57. Manifestatie tegen de arrestaties van de socialistische leiders in Chili: sprekers, video, foto's, tentoonstelling, dia's en muziek. Toe­ gang: vrij. Voor meer informatie zie rubriek „In Touw".

Dinsdag 21 februari 12.00 uur: VU­hoofdgebouw, hal. Standwerk/wereldwinkel. Studen­ tenpastoraat: presentatie van werkgroep alternatieve ener­ gie en „poëzie voor twee". 20.00 uur: Soeterijn, Linnaeusstraat 2. „Geschiedenis en politieke rea­ liteit van Zuid­Afrika". Sprekers: dr. J a n Schipper en dr. Barney Pityana (verwacht). 20.30 uur: De Balie, Kleine­Gartmanplantsoen 10. SLAA: De bran­

Donderdag 23 februari

12.00 uur: VU-hoofdgebouw, hal, tegenover portiersloge: Openingsmanifestatie, standwerk door A.C.C., Studentenpastoraat, Wereldwinkel en V.C.V.U. 13.00 uuK VU-hoofdgebouw, kerkzaal 16e verdieping. Middagpauzedienst. Voorganger: ds. S. A. de Lange. 20.00 uur: VE 90, Van Eeghenstraat 90. „Omvorming van de wetenschap": open avond van deze werkgroep, met een lezing van de historica Helen de Jong over de hernieuwde belangstelling voor de alchemie. - Tevens: „Geloof en ervaring", leerhuisavond door prof. dr. Bert ter Schegget over het spanningsveld religie/menselijke ervaring. 20.00 u u n PH'31, Prins Hendriklaan 31. „Syrië", PH-poUtiek kafé met o.a. de film „De Palestijnen" van J a n van de Keuken, een Koerdische spreker en de Koerdische muziekgroep „Bozgar". Toegang: vrij.

ding heeft met het wetenschap­ pelijk onderwijs. D a t heeft, met name bij de technische hogescho­ len, nogal wat kwaad bloed gezet. Nu heeft het Amsterdamse cen­ t r u m nogal eens de klacht laten horen dat het zyn omgeving ver vooruit is en zijn onderzoeksre­ sultaten in ons land niet kwijt kan. De universiteiten en hoge­ scholen formuleren het iets a n ­ ders. Van Leeuwen, die via het SION­bestuur mede verantwoor­ delijk is voor het beleid van het CWI: „Ik denk dat het centrum tot op heden zijn centrale plaats niet heeft kunnen waarmaken en dat de uitstraling gering is. Een goede infrastructuur waarin kennis doorstroomt n a a r univer­ siteiten en bedrijfsleven is er nog niet. Dat weten ze op het ministe­ rie ook. Daarom is het centrum op het gebied van fundamenteel onderzoek, waarop het reeds een reputatie heeft, een plaats toebe­ deeld. Op andere gebieden krijgen het ENR in Petten en TNO een veel belangrijker plaats." (Lin Tabak/Nijmegen U.P.)

Recreatieve studie

„ Vrijetijdswetenschappen" wordt volgend jaar een experimentele studierichting aan de Katholieke Hogeschool in TUburg. Per jaar hoopt men op zo'n honderd studenten. Deze eerste universitaire studierichting in de vrijetijdsproblematiek van ons land moet continuïteit gaan geven aan het tot n u toe versnipperde en eenzijdige onderzoek op dit vlak. Nederland loopt op dit p u n t ver achter; overheid en particulieren treden opmerkeUjk ongecoördineerd op, meent de Hogeschool, die de nieuwe studierichting een grote maatschappelijke relevantie toekend: „Het is tijd voor een grondige, wetenschappelijke bestudering van de problematiek, zodat het vrijetijdsbestel beter voor z'n taak is uitgerust."

Theoloog Bonino

In het bericht over de komst van de Argentijnse bevrijdingstheoloog dr. José Miguez Bonino in Ad Valvas van 10 februari is een datumfoutje geslopen. Donderdag 23 februari is Bonino in Kampen; er stond 24.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen