Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 205

^.J

AD VALVAS — 16 DECEMBER 1983

Arts uit Sri Lanka bij NOVIB op dag van mensenrech mensenrechten:

,,Mijn man werd vei vermoord" Op zaterdag 10 december werd op verschillende plaatsen in het land herdacht dat het die dag vijfendertig jaar geleden was dat de universele verklaring van de rechten van de mens ondertekend werden. Leden van de NOVIB, de Nederlandse organisatie voor internationale ontwikkelingssamenwerking, waren in Amsterdam bijeen om hun jaarlijkse vergadering te houden. Mevrouw Shanti Rajasundaram, vrouw van de onlangs vermoorde leider van de Gandyan Society op Sri Lanka sprak over de situatie van de mensenrechten in Azië. Zoals bekend zijn er recentelijk onlusten geweest op Sri Lanka. De op India georiënteerde Tamil-minderheid is daarvan het slachtoffer geworden. Onder het motto „Maar er valt niets te vieren" herdacht Amnesty International de tiende december. De NOVIB liad had wel een aan^ leiding om iets te vieren gevonden: In de, samen met uitgeverij het Wereldvenster geproduceerde Derde Spreker Serie verscheen dezer dagen „Kind van alle volken" van de Indonesische schrijver Pramudya Ananta Tur. Het WBjS het vijftigste van de reeks. Mevrouw Rajasundaram is arts, h a a r man was dat ook. Over hem vertelt zij. In 1973 zette hy samen met een aantal vrienden, waaronder de architect S. A. David de Gandyan Society op. De doelstelling van de organisatie was het bestrijden van ziekte, armoede en onwetendheid. Onder meer in het centraal gelegen dorp Vavuniya stichtte de society nederzettingen voor uit het zuiden gevluchte Tamils, die meestal op theeplantages werkten. De Tamils vormen de minderheid van Sri Lanka. De meerderheid, de Singalezen, heeft deze groep vanaf de onafhankelijkheid van Sri Lanka in 1948 systematisch onderdrukt, o.m. door hen burgerrechten af te nemen.

Edde van Hidde van der der Veen Veen

n e n in h u n gezicht uitlachten en bespotten. Het leger is zo bezig een nieuwe generatie Tamil-haters op te leiden meent David. Op 25 juli braken er onlusten uit in de Remand gevangenis, waarheen de twee op h u n verzoek waren overgebracht. Groepen slngalese gevangenen vielen TJamils in één van de vleugels van het gebouw aan. Door bewakers werd daaraan medewerking verleend. Die dag stierven 35 mensen. Dood en half-dood werden ze aan de voet van een Boeddha-beeld neergelegd, z y die nog een hulp konIden roepen werden doodgeschopt. Nadat het de volgende dag rustig was gebleven, braken er de zevenentwintigste weer rellen uit. Om half drie in de middag verschaften 40 gewapende gevangenen 1 zich een toegang tot de ruimten waar de overgebleven Tamils gevangen zaten. Dr. Rajasundaram probeerde de indringers tot beda]ren te brengen, maar werd daarop met een ijzeren staaf op zijn hoofd geslagen. Hij viel dood op de grond neer.

In afwachting van h u n proces zaten Rajasundaram en David in het kamp Panagoda. Op de tegen hen ingebrachte beschuldigingen stond een maximale straf van vijftien tot twintig jaar. David, die zijn ervaringen in de I diverse gevangenissen en kam- , De gevangenen wisten zich met pen heeft opgesteld - hij wist te stukgeslagen meubilair een half ontsnappen - vertelt hoe de Sin- u u r lang te verdedigen, totdat het galese bevolking tegen hen opge- leger ingreep en de vechtenden hitst werd. Greregeld werden ka- mteenjoeg. Er waren in totaal 53 detten van een naburige school TamUs in beide dagen omgekovan het leger n a a r de gevangenis men. De overlevenden werden gebracht. Van hen werd ver- (overgebracht n a a r een andere gewacht dat ze de Tamil-gevange- vangenis. Daaruit wist David op

23 september te ontsnappen, samen met de andere gevangen gezette Tamils. „We hebben onsself opgedragen, desnoods ten koste van ons eigen leven, de Tamils te bevrijden uit de worggreep van de Singalese monsters," luidt het einde van Davids relaas over de gebeurtenissen van de afgelopen maanden.

Pramudya Heel wat feestelijker waren de aktiviteiten rondom het verschijnen van het vijftigste boek in de Derde Spreker Serie. Pramudya A n a n t a Turs „Kind van alle volken" is het tweede deel van een triologie die speelt in het Nederlands Indië van het begin van deze eeuw. T u r schreef het boek tijdens zijn gevangenschap op het eiland BwrM. Na de coup van 1965, die president Suharto aan het bewind bracht werd T u r gevangen genomen. Pas in 1979 werd hij weer vrijgelaten. Ondanks veel moeilijkheden schreef hij in die periode twaalf boeken. Aanvankelijk werd in het geheel niet in staat gesteld te schrijven. Vrienden, zowel binnen als buiten het kamp, zorgden ervoor dat hy schrijfmaterialen iireeg.(Jean-Paul Sartre stuurde een typemachine die nooit aankwam). Doordat anderen zijn werk in het kamp overnamen werd T u r in staat gesteld om tijd vrij te maken, waarin hij kon schrijven. Na zijn vrijlating verschenen Bum.i Manusia (Aarde der mensen) en ATiak Semua Bangsa (Kind van alle volken) in de Indonesische taal, de Bahasa Indonesia. Al snel waren er 50 000 tot-

Terrorisme Op zes april van dit jaar werd Rajasundaram opgepakt toen hij Rajasimdaram een van de scholen die de Gandya n Society gesticht heeft inspecteerde, nadat deze in brand gestoken was. Ook David werd gearresteerd. Zij werden vastgehouden op grond van de wet ter voorkoming van terrorisme. Deze wet, n a a r Zuidafrikaans model opgesteld, geeft de overheid het recht personen sionder vorm van proces achttien maanden lang vast te houden. De enige grond daarvoor is de verdenking van betrokkenheid bij onwettige activiteiten. In sommige gevallen zijn die activiteiten daden als het plakken van affiches op muren. In de praktijk wordt deze wet vooral tegen TamUs ingezet.

Mevrouw Shanti Rajasundaram, vrouw vroi van de onlangs vermoorde leider van de Gandyan Society, aan het woord, (foto Bram de Hollander)

Meerderheid CvB's:

Academische Raad moet worden opgeheven Een grote meerderheid van de colleges van bestuur van universiteiten en hogescholen is van mening dat de Academische Raad moet worden opgeheven. Zij stellen dit in h u n reacties op het door de Dagelijkse Raad van de Academische Raad voorgestelde concept-advies met betrekking tot de plannen van minister Deetman voor een nieuwe adviesen overlegstructuur. Van de tien colleges waarvan deze reactie maandag jl. bekend was (Leiden, Groningen en Delft ontbraken nog), stelde alleen het college van bestuur van de Rijksuniversiteit Limburg zich op achter de Dagelijks Raad. De reacties van de colleges van bestuur zullen dezer dagen worden besproken In de diverse universiteits- en hoge-

schoolraden, waarna de Academische Raad op 13 januari het advies vaststelt. Verwacht wordt echter dat ook een meerderheid van de raden de opheffing van de academische raad zal willen. In ieder geval is dat zo ten aanzien van het standpunt van de raden in Nijmegen en Amsterdam (UvA). I n h u n reacties stellen de diverse colleges zich achter de door Deetm a n voorgestelde splitsing tussen het advies en het overleg. Ook gaan zij in meerderheid accoord met de instelling van de Adviesraad Hoger Onderwijs. Voor wat betreft de overlegfunctie zijn de colleges het met de minister eens dat de regeling daarvan een zaak van de instellingen zelf is. Voor de beleidsmatige ondersteuning van

dit overleg zal als het aan de colleges ligt niet worden vastgelegd dat het huidige personeel van de academische raad daarvoor bij voorkeur wordt aangetrokken. Wel wiUen de colleges van bes t u u r dat de interne bevoegdheidsverdeling op de instellingen onaangetast blijft. Deze dreigt te veranderen omdat Deetman alleen nog maar wil overleggen met afgevaardigden die het mandaat hebben om zaken uit te onderhandelen, dus zonder dat vervolgens nog eens overleg met de raad nodig is. Ook vinden de colleges dat het overleg al moet plaatshebben voor het moment waarop beleidsbeslissingen worden genomen. Deetman wil alleen nog overleggen over uitvoeringszaken. Het concept-advies van de dagelijkse raad hield in dat werd voorgesteld om de huidige situatie zodanig te wijzigen, dat de adviesfunctie van de academische raad zou worden overgenomen door de ARHO, terwijl de dagelijkse raad het door Deetman gewenste overlegkader moest gaan vormen. Een deel van de taak van de academische raad zou dan blijven be-

staan, en daarmee ook een deel van het bureau. Opheffing van de Academische Raad in zijn geheel heeft echter voor de instellingen het voordeel, dat een deel van de middelen die n u n a a r het bureau van de AR gaan, over de diverse instellingen zal worden "versleuteld". Met dat geld zullen de instellingen echter genoodzaakt zijn een nieuwe overlegstructuur op te bouwen. Door het personeel van de Academische Raad is er op gewezen dat aldus een belangrijk deel van de opgebouwde knowhow onnodig verloren dreigt te gaan. De colleges van bestuur hebben inmiddels het initiatief genomen tot de instelling van een commissie, die de nieuwe overlegstructuur moet gaan voorbereiden. De reacties van de coUeges van bestuur zijn hier en daar in vrijwel gelijke formuleringen opgesteld. Dit is waarschijnlijk het gevolg van het overleg dat de voorzitters van de colleges van bestuur begin november in J a p a n tijdens een studiereis hebben gevoerd, in aanwezigheid van de directeur-generaal hoger onderwijs van het departement. (UP. Bert Bakker)

70.000 exemplaren van verkocht, een zeer groot aantal voor Indonesië. T u r schatte dat op 27 mei 1981, de dag waarop beide boeken door de Indonesische overheid verboden werden, 1 miljoen mensen ze gelezen hadden. Opnieuw overkwam het T u r dat zijn vrijheid van meningsuiting beperkt werd. In 1981 heeft er in de Nederlandse pers een klein oorlogje gewoed over de persoon van Tur. Voordat de generaals in Indonesië de macht overnamen was T u r namelijk lid van de LEKRA, de communistische schrijversorganisatie. De macht van die organisatie ging zover, dat men anderen het zwijgen kon opleggen. Verschillenden, onder wie Rudy Kousbroek en Bep Vuyk, verweten Tiu" dat hy zich van die aktiviteiten niet gedistantieerd had.-Indertijd niet en toen niet. Vrij Nederland, in de persoon van Tessel Pollmann, trachtte de partyen te verzoenen en riep hen op zich in te zetten voor de zaak waar het werkelijk om ging: de vrijheid van meningsuiting. Inmiddels was het namelijk zover gekomen dat Turs boeken in J a karta openiyk verbrand werden. I n ons archief was de zaak hiermee afgesloten.

Eredoctoraat

Twee j a a r eerder was T u r onderwerp van publieke discussie op de Vrye Universiteit. Studentenvakbond Mundus-SRVU trachtte de v u zo ver te krijgen P r a m u dya Ananta T u r een eredoctoraat te verlenen. Dit idee, voortgesproten uit de wens dat de VU openlijk afstand zou nemen van het generaalsregime en van de samenwerking met Indonesische instellingen van hoger onderwijs, vond geen gehoor in de hogere bestuurlijke lagen van de VU, die in verband met het honderdjarig bestaan kwistig met dergelijke eretekenen rondstrooiden. Nu dus de twee boeken van T u r in het pakket van de derde spreker serie. Enige tijd geleden werd Aarde der mensen al uitgegeven, nadat het overigens eerst door een andere uitgeverij op de markt was gebracht. De derde spreker serie is de grootste reeks van boeken, meestal romans, uit de derde wereld „waarin de derde wereld ook eens wat terug kan seggen", in Nederland. De reeks, in de woorden van KRO-presentator Aad van den Heuvel, heeft in Nederland alleen concurrentie van uitgeverij Corrie Zeelen, die dezelfde activiteiten onderneemt. Internationaal is de Engelse uitgeverij Helnemann aktief. Veel titels uit het fonds van de NOVIB verschenen eerder bij deze uitgever. Wie Engels leest kan dus eerder op de hoogte zijn. Dat weerhield de meeste aanwezigen in het Tropenmuseum, waar de NOVIB was neergestreken, er overigens niet van h u n abonnement op de reeks te continueren.

Aanwezigheidsplicht üvA Tussen half tien en twaalf u u r en tussen half twee en vier u u r is er n u de zekerheid dat een UvA-personeelsUd achter zijn bureau te vinden is. De kersverse definitieve aanwezigheidsplicht voorziet in een veertigurige werkweek bij een volledige aanstelling, met de mogelijkheid om uren van de ene week n a a r de andere te verplaatsen. Alles binnen de genoemde marge. Bovendien is vijfendertig u u r werken per week het absolute minimum. Wordt van deze regeUng afgeweken, dient dat onmiddellijk aan de leiding van de desbetreffende afdeling gemeld te worden. Verblijf in het buitenland moet direct aan de CoUege van Bestuur gemeld worden. Kroondocenten en wetenschappelijke medewerkers die uit de tweede of derde geldstroom betaald worden, vallen niet onder deze regeling, m a a r het C.v.B. hoopt op h u n welwillende medewerking.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen