Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 50

AD VALVAS — 23 SEPTEMBER 1983

2

Brieven Houd uw reakties kort. Over bijdragen langer dan 300 woorden is kontakt met de redaktie nodig. De redaktie kan bijdragen bekorten.

Brookman reageert Het artikel in AV van 9 september onder de kop „B rookman nog steeds vaag over Centrumpartij" heeft hem aanleiding gegeven tot de volgende reaktie teneinde sijn opvattingen te verduidelijken. Brookman gaat onder meer in op de conclusie in AV van 9 septem­ ber dat duidelijk afstand nemen van de vreemdelingenhaat, die Janmaat c.s. ten toon spreiden hem kennelijk te ver gaat. „Ten onrechte word ik herhaal­ delijk in de pers geassocieerd met ultra­rechtse ideeën. Ik be­ schouw mezelf echter als iemand uit het politieke midden. Dat wil zeggen dat ik extreme opvattin­ gen ter linker en ter rechter zijde afwijs. Voor mij wordt het politie­ ke midden gevormd door mensen met uiteenlopende standpunten die elkaar en anderen de ruimte laten om anders te denken. He­ laas zie ik dit midden in ons land steeds meer afbrokkelen door de polarisatie van links en van rechts. Deze polarisatie is n a a r mijn mening het gevolg van een aantal ontwikkelingen die onze hedendaagse samenleving blij­ vend beïnvloeden. In het kort wil ik die ontwikkelin­ gen noemen die mijns inziens be­ langrijk zijn. Ten eerste is er sprake van een zichtbare veran­ dering in geloofstradities die tot uiting komt in de voortgaande ontkerkelijking, dekonfessionali­ sering en een zekere mate van ontzuiling. Ten tweede kan een ingrijpende verandering in de persoonlijke relatie tussen men­ sen worden waargenomen, deels

Vervolg van pag. 1 Deetman voor de tweede keer. Vo­ rig jaar werd zijn poging verijdeld door de Tweede Kamer, die een ongelijke bedeling van studenten van verschillende leeftijden veel bezwaarlijker vond en de voorge­ stelde verlaging over alle beurzen verdeelde. De maximale toelage voor oudere studenten wordt ove­ rigens niet aangepast aan de RWW­norm. Dat zou een verho­ ging betekenen, en die wijst Deet­ m a n af: „Die studenten krijgen naast studiefinanciering om al­ lerlei redenen soms kinderbijslag, en wij zijn op dit moment niet in staat te kontroleren wie wel en wie niet die kinderbijslag krij­ gen." Deetman gaat ook voor de tweede keer proberen de koUegegelden te verhogen tot 1026 gulden (en voor het hoger beroepsonderwijs tot 890 gulden) in 1984, waarna ze ge­ lijke tred moeten houden met de andere prijzen. Vorig jaar hal­ veerde de Kamer deze verhoging, waardoor dit jaar respektievelijk 888 en 770 gulden betaald werd. De reden was: eerst moet er een nieuw stelsel van studiefinancie­ ring komen. De Onderwijsbegroting als geheel staat wederom in het teken van de kostenbesparing, met de lijm van de doelmatigheid geklit aan kwaliteitsverhoging. De bezuini­ gingen bedragen 365,4 miljoen in 1984 (oplopend tot ruim een mil­ jard in 1988). Het grootste gedeel­ te, ruim 200 miljoen, wordt ver­ haald op het voortgezet onder­ wijs. Hoger en wetenschappelijk onderwijs leveren 87,1 miljoen in en op studiefinanciering wordt ruim 52 miljoen bespaard. Het verlies van banen loopt op van 545 in 1984 tot bijna 2500 in 1988, waarbij de daling van het leerlin­ gental nog buiten beschouwing is gelaten. Die bedraagt in sommige •^evaUen dertig procent. , ­

ten gevolgen van allerlei techni­ sche innovaties, zoals die van anti­konseptie­middelen, en deels als resultaat van de veranderen­ de ekonomische omstandigheden. Ten derde zijn binnen deze eko­ nomische situatie de arbeidsver­ houdingen voortdurend aan het verschuiven, ondermeer als ge­ volg van de automatisering en andere voortbrengselen van de zogenaamde Derde Industriële Revolutie. Ten vierde is ook een opvallende verandering waar te nemen in het (re)kreatief gedrag van Nederlanders onder invloed van dezelfde technologische en ekonomische ontwikkelingen (b.v. beeldbuis, video en andere massakommunikatiemiddelen, massatransport). Ten laatste sig­ naleer ik de dramatische gevol­ gen van een steeds duidelijker wordende kloof tussen arm en rijk op mondiaal nivo. Behalve de waanzinnige bewapeningswed­ loop en de voortdurend oplaaien­ de regionale konflikten is ook de massale migratie n a a r rijke ge­ bieden zoals West­Europa een ge­ volg van deze wereldwijde situa­ tie. Ieder van bovengenoemde ont­ wikkelingen leidt tot problemen van zodanige aard dat politieke partijen zich er intensief mee zijn gaan bemoeien om bevredigende oplossingen ervoor te vinden. Ook heb ik zoals zovele anderen gepro­ beerd om aktief mee te denken over, en mee te helpen aan, de meest haalbare uitvoering van dergelijke oplossingen. Ik heb dit op verschillende nivo's en in ver­ schillende organisatorische ver­ banden gedaan. Enkele jaren ge­ leden had ik het gevoel dat er te weinig politieke aandacht was voor de problematiek van de mul­ ti­kulturele verhoudingen als ge­

Extra geld komt er voor de infor­ matika. Aan fundamentele en op industriële toepassing gerichte programma's mogen universitei­ ten en andere onderzoeksinstel­ lingen de komende vijf jaar 250 miljoen gulden besteden, mis­ schien zelfs nog meer. Nog dit na­ j a a r wordt daarvoor een plan ge­ publiceerd. De wetenschappelijke bibliothe­ ken moeten het doen met tien procent minder geld. Zij zullen nog wel samen, maar niet meer allemaal afzonderlijk volledig zijn. De Koninklijke bibliotheek in Den Haag, de bibliotheek van de Koninklijke Akademie voor Wetenschappen en de biblio­ theek van de TH Delft worden 'zwaartepunten' en als zodanig van de bezuinigingen gevrij­ waard. De bibliotheek van de Landbouwhogeschool Wagenin­ gen gaat specialiseren in land­ bouwwetenschappen. Het gevolg is, dat bibliotheken meer van el­ kaar moeten lenen. De kosten worden wellicht verhaald op de leners ­ de studenten en docenten dus. Interlokaal­ lenen wordt makkelijker door het invoeren van een geautomatiseerde lande­ lijke centrale katalogus. De instroom in het hoger onder­ wijs wordt aan banden gelegd via nog dit jaar in te dienen wetten. Tot nog toe had iedereen met een VWO­diploma toegang tot uni­ versiteit of hogeschool, al werden kapaciteitsproblemen bestreden met noodwetten. „De voorkeur van de student blijft bepalend voor de kapaciteitsontwikkeling" luidt de begrotingstekst. Behalve wanneer de kapaciteit van de stu­ dierichting bepalend is of de be­ hoefte van de arbeidsmarkt. Bo­ vendien wordt de studentenvoor­ keur door voorlichting gestuurd en afgestemd op de behoefte van de arbeidsmarkt. Dat laatste geldt speciaal voor de lerarenop­ leidingen. Het ministerie van on­ derwijst heeft i n dit geval die be­

volg van de migratie van allerlei volksgroepen n a a r Nederland. Het probleem leek mij a k u u t in b u u r t e n waar autochtonen en al­ lochtonen door ekonomische om­ standigheden dicht opeengepakt moesten leven. De spanningen die hieruit ontstonden werden mijns inziens door de bestaande partijen teveel doodgezwegen en mede daarom heb ik de Centrum­ partij opgericht (een andere be­ langrijke motivatie hiertoe vorm­ de de misstanden ten gevolge van de bio­industrie). Ik heb indertijd mijn politieke opvattingen op het theoretische vlak uitgewerkt tot een beginselprogramma van wat ik de ,centrum­demokratische ideologie' heb genoemd. Het gaat hierbij om een samenhangend theoretisch kader van politieke opvattingen om alle vijf hierbo­ ven genoemde probleemvelden te omvatten. In de praktijk echter wordt ik (en de partij met mij) alleen dan wel voornamelijk geassocieerd met de laatste kategorie van problemen, m.n. die van de multikulturele verhoudingen. Hoewel ik me reeds in 1980 hiertegen in ge­ schrift heb verzet (vooral in mijn artikel ,De noodzaak tot zelfkri­ tiek' in de ,Middenweg', oi^aan van de Centrumpartij) wordt nog steeds in de pers gesuggereerd alsof dit soort problemen voor mij centraal staan. Hierdoor ontstaat een eenzijdig beeld van nujn op­ vattingen, immers ik voel me aangesproken door alle vijf bo­ vengenoemde probleemvelden. Bovendien verschuift ook de mate van myn belangstelling voor ieder van deze problemen in de loop der tijd. Dit lijkt mij een natuurlijk proces voor mensen die zich niet fanatiek willen vast­ bijten in slechts één maatschap­ pelijk probleem. Om dus mijn omgeving, en niet op de laatste plaats ook mijzelf, duidelijk te maken dat mijn leven niet alleen maar bestaat uit het bezig zijn met multikulturele vraagstukken, heb ik in 1981 be­ sloten mij uit de aktieve politiek terug te trekken. Ik heb deze be­ slissing niet uit verbittering ge­ nomen, maar uit de volle overtui­ ging dat er zich in de loop der tijd een gezonde dosis relativerings­ vermogen en gevoel voor nuances zal ontwikkelen, waardoor de dis­

kussie over deze vraagstukken tot de juiste proporties terugge­ bracht kan worden. Intussen heb ik door mij uit de aktieve poUtiek terug te trekken voor mijzelf de ruimte geschapen om me met an­ dere probleemvelden bezig te houden, die voor mij persoonlijk veelal belangrijker zijn. Boven­ dien hoop ik dat ik in de huidige situatie de mensen met wie ik omga duidelijk kan maken dat een redelijke portie vaderlands­ liefde, die ik meen te bezitten, zeker niet tot een onverdraag­ zaam soort nationalisme vol vreemdelingenhaat hoeft te lei­ den, zoals tegenwoordig door be­ paalde politieke groeperingen nogal eens beweerd wordt. Ver­ draagzaamheid, naastenliefde en kultureel zelfbewustzijn, zoals die gewaarborgd worden door de Mensenrechten, zijn voor mij geen loze kreten, maar normatie­ ve uitgangspunten voor m y n hele denken en handelen. Het doet mij oprecht leed te moeten toezien hoe medemensen omwiUe van h u n huidskleur, geloof, ge­ aardheid, geslacht, klasse of poli­ tieke overtuiging in het demago­ gische steekspel van de politiek als het ware ,geamputeerd' wor­ den tot een soort ééndimensiona­ le mens, in dit geval dan tot louter een exponent van een of andere geëtiketteerde ,minderheid' of ,belangengroep'. Voor mij is en blijft mijn medemens op de eerste en laatste plaats een menselijk wezen van wie ik wil houden. Mijn sympathieën of antipathie­ ën voor hem of h a a r worden nooit overheerst door slechts één as­ pekt van zijn of h a a r mens­zijn. Daarvoor is de mens voor mij een veel te komplex en boeiend feno­ meen, aan wie ik volgens mijn godsdienstige overtuiging eerbied verschuldigd ben." Henry B rookman

CDJA Graag zouden wij als CDJA wil­ len reageren op de dit jaar door de commissie Sociale Introduktie gekozen opzet van de informatie­ m a r k t tijdens de Sociale Intro­ duktie. In tegenstelling tot wat eerdere jaren gebruikelijk was, werd dit jaar aan politieke partij­ en en politieke jongerenorganis­

Studentenbeweging: onaanvaardbaar Van „onaanvaardbaar" via „Deetman zal eerst moeten bewijzen dat het echt niet kan" tot „dan maar niet". Zo luiden de eerste reacties van studen­ tenvakbond en politici. Echt enthousiast over het laten varen van de studie­ hoefte zelf in de hand: in het voortgezet onderwijs zijn minder leraren gepland. De toestroom tot de Nieuwe Lera­ renopleidingen (die vanaf het studiejaar 1986/7 ook de universi­ taire lerarenopleidingen herber­ gen) zal worden „ontmoedigd".

Voorwaardelijke financiering onder de plak Ook voor de voorwaardelijke fi­ nanciering bevat de begroting een verrassing. Uitgevonden om het wetenschappelijk onderzoek vrij te maken van het onderwijs, komt het n u onder de plak van de overheid. Die overheid was tot nu toe slechts 'toetsend' bezig, de universiteiten beslisten zelf over de inhoud van de programma's. I n de toekomst echter zal voor een deel van de aanvragen „een afwe­ ging plaatsvinden waarbij ook door de overheid geformuleerde prioriteiten en posterioriteiten een rol kunnen spelen. Eind 1983

financieringsplannen is niemand. Maar of het langgehuldigde beginsel: iedere student boven de achttien financieel onaf­ hankelijk van zijn ouders, de begrotingsbesprekin­ gen zal overleven is de vraag. Het „onaanvaardbaar" komt ui­ teraard van de studentenbewe­ ging, die de ouderlijke onafhan­ kelijkheid vanaf h a a r ontstaan in de jaren zestig in het vaandel voe­ der. Grerard Bosman van de Lan­ delijke Studenten Vakbond: „Het gaat ons de keel uithangen dat Deetman weer met nieuwe bezui­ nigingen komt in plaats van met dat stelsel. Maar veel erger is het dat hij de ouderlijke onafhanke­ lijkheid eruit gooit. Zeker n u zo­ veel mensen op oudere leeftijd gaan studeren en het volwasse­ nenonderwijs bevorderd wordt. J e k u n t die mensen toch niet n a a r h u n ouders sturen? De ko­ mende jaren zullen al onze aktivi­ teiten erop gericht zijn die ouder­ lijke onafhankelijkheid alsnog te realiseren. De drie grote partijen hebben zich ook daarvoor uitge­ sproken. Wij zullen ze eraan hou­ den." Voor die partyen ligt het echter minder duidelijk. PvdA­woord­ voerde Jaques Wallage, zelf in de jaren zestig studentenleider in Groningen, is nog het stelligst. ,',Een pijnlijke demonstrat^: ,^%n

ties geen uitnodiging gestuurd en werd ons iedere medewerking ge­ weigerd en werden we zelfs telefo­ nisch met uitzetting bedreigd wanneer wij op de VU folders zou­ den gaan verspreiden tijdens de Sociale Introduktie. Voor het weigeren van medewerking aan politieke jongereriorganisaties (in dit geval het CDJÄ) werden o.i. geen goede argumenten aange­ voerd. De enige reden die wij kon­ den vernemen, was dat er dit jaar niet „aan politiek" werd gedaan. De commissie S.I. ontkrachtte dit argument echter hoofdzakelijk zelf, door tijdens de Sociale Intro­ duktie een dag te organiseren, waarop de vredesbeweging en de vrouwenbeweging centraal ston­ den. Door dit als „niet­politiek" te kwalificeren en de politiek als voor de studenten niet interes­ sant te betempelen en het niet de kans geven aan politieke (jonge­ ren)organisaties om zich over o.a. bovenstaande thema's uit te spre­ ken, maakt de commissie S.I. zich o.i. schuldig aan de verdergaande depolitisering van maatschappe­ lijke vraagstukken. Iets wat o.i. niet valt te rijmen met de doel­ stelling van de VU en iets waarte­ gen wij ons verzetten. De depoliti­ sering beschouwen wij als een anti­democratische tendens in onze samenleving en als een feno­ meen dat de maatschappelijke te­ genstelUngen en de daar uit voortvloeiende noodzakelijke keuzen die gedaan kunnen en moeten worden tracht te verhul­ len. Wij als CDJA, en de andere poli­ tieke jongerenorganisaties met ons, streven n a a r politieke be­ wustwording en politieke vor­ ming van jongeren. Wij als CDJA richten ons daarbij vaak op de (verwante) politieke partij CDA, wiens politiek wij kritisch loyaal benaderen, maar zijn een zelf­ standige organisatie. Wij betreu­ ren het dat wij dit jaar niet de gelegenheid kregen dit aan de eerstejaarsstudenten duidelijk te maken, een kans die we op de Universiteit van Amsterdam wel kregen. Wij hopen echter dat wy die tijdens de Sociale Introduktie '84 op de VU ook krijgen. Met vriendelijke groet, namens het bestuur van het CDJA­Amster­ dam­Amstelveen: Wim Zwanenburg, voorsitter CDJA­AA onvermogen" noemt hij Deet­ mans zet. „Ik bestrijd dat met het geld van de beurzen en de kinder­ bijslag geen stelsel te maken zou zijn voor alle studenten. Het ka­ binet dat nu zo moeilijk doet over het kapitaalmarktbeslag, dat is net een hordenloper die zyn hor­ den te hoog zet en dan zegt dat hy er niet overheen kan. Die druk is in beginsel tijdelijk, want het geld komt later terug. Maar ze doen net alsof het om een begrotingste­ kort gaat." Het kabinet heeft ove­ rigens onlangs nog vijftien mil­ jard geleend op de kapitaalmarkt, terwijl het hier gaat om 800 mil­ joen. Wallage: „Het kapitaalmarktar­ gument is op zijn minst discuta­ bel. Ruding (financiën) is natuurlijk bang dat het geld niet terugkomt. Zeker, hoe langer de krisis aan­ houdt hoe moeilijker het terugbe­ talen wordt.

Vervolg op pag. 4

Redaktte­adres De Boelelaan 1105 of Postbus 7161, 1007 MC Amsterdam, tel. 020­5484330, b g g. 5486930. Bedaktiebu­ reel: kamer OD­01, hoofdgebouw VU. Redaktie Jan van der Veen (hoof dredak­ teur), Jaap Kamerling, Wim Crezee, Ma­ rianne Creutzberg (redaktieassistente). Medewerkers Leo Endedyk, Aart Bouw­ meester. Roeleke Vundennk, Hidde van der Veen, Frans Hogendoom, Piet Ver­ hoeven en (niet red) dienst Pers en Voor­ lichting Fotografen Steve de Reus, Peter Wol­ ters, Kees Keuch (Audiovisueel Cen­ trum VU), Bram de Hollander. Tekenaar Aad Meyer. Universitaire Pers Ad Valvas werkt met andere umversiteits­ en hogeschoolbla­ den samen in de „Universitaire Pers" Coordinatie­adres­ Wagemngs Hoge­ schoolblad, Salverdapleln 11, 6701 DB Wageningen.

.amfiaa'i(jui.^fi' oa '^aa no'ioii riaiu

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen