Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 501

ADVALVAS —29JUNI1984

3

Ron Root wil in drie jaar aanzet geven tot emancipatiebeleid ;l'

Emancipatie is geen luxe Emancipatie is geen kwestie meer van een paar radicale vrouwen op de zijlijn van de maatschappij. Langzamer­ hand dringt de gedachte door in grote bolwerken in de samenleving. Ook binnen de VU. Sinds 1 maart brengt Ron Root 32 uur per week door in het hoofdgebouw. Als emancipatiewerkster. Een functie gedeeltelijk betaald door de VU, gedeeltelijk uit de emancipatiepot van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Anderhalve dag werkt ze voor de emancipatiecommissie. De rest van de tyd is onder andere bestemd voor het onderhouden van contacten met vrouwen binnen de VU, met andere organisaties en het ontwikkelen van activiteiten ten behoeve van TAS­vrouwen. Een gesprek met haar over andragologie, de vrouwenbeweging, emancipatie en haar werk. Ron Root studeerde andragologie aan de Vrije Universiteit. Een studie die ­ behalve aan de Uni­ versiteit van Amsterdam ­ bin­ nenkort nergens meer mogelijk zal zijn. „Jammer" vindt ze, „wat ik van andragologie als discipline heel belangrijk vond was dat er een poging gedaan werd om theo­ rie uit de sociaal wetenschappe­ lijke hoek en veranderingsproces­ sen in de maatschappij bij elkaar te brengen. Er is de afgelopen tien jaar behoorlijk in geïnvesteerd qua menskracht en de discipline begon zich hier op de VU net een beetje te ontwikkelen toen dat be­ sluit tot opheffing kwam. Het po­ litieke spel dat ontstond was, dacht ik, dat andragologie lande­ lijk werd opgeheven en dat de Universiteit van Amsterdam zelf het besluit mocht nemen om het te handhaven. Dat betekende dat andragologie afhankelijk werd van de goodwill van de andere fa­ culteiten." Zelf heeft ze veel geleerd van de studie maar kan zich de kritiek die van buiten op andragologie komt ook wel voorstellen. Ze spe­ cialiseerde zich in het vormings­ werk en schreef haar scriptie over het belang van taal en spreken in het vrouwenvormingswerk. Gaf tijdens haar studie bijscholings­ cursussen aan vormingswerkers, organiseerde themacursussen over vrouwen en gezondheids­ zorg, was actief in de studenten­ beweging en niet in de laatste plaats in de vrouwenbeweging. „In eerste instantie ben ik actief geworden in de studentenbewe­ ging maar langzamerhand begon ik ook steeds meer activiteiten te ontwikkelen in vrouwengroepen. Ik werd door mijn vak geconfron­ teerd met de vrouwenproblema­ tiek en was er ook vanuit mijn privé leven gevoelig voor. Het was in die tijd ­1973 ­ een vrij nieuwe ontwikkeling en het lag allemaal nogal omstreden. Ik was heel sterk persoonlijk gemotiveerd en dat verklaart de heftigheid en de vasthoudendheid die ik in die tijd

had. Ik probeerde het studenten­ werk en het vrouwenwerk te com­ bineren maar dat was heel inge­ wikkeld. De belangen van de bei­ de groepen werden toen als tegen­ strijdig ervaren. Ik ben nog eens overgestapt van de studenten naar de vrouwen. Dat was een scheurende ervaring," lacht ze. „Nu kan ik erom lachen maar op dat moment was ik er weken over aan het nadenken en met ieder­ een aan het praten of ik het wel zou doen. „Die tegenstelling tussen de vrouwenbeweging en de studen­ tenbeweging is in de loop van de tijd helemaal bijgetrokken. De vrouwenbeweging heeft steeds meer ingang gevonden en de the­ ma's liggen minder omstreden. De „radicale lading" die woorden als feminisme en emancipatie met zich meedroegen gaat er langzamerhand af, getuige ook onder andere recente boeken van Anja Meulenbelt waarin zij zich ook bezig houdt met het ver­ schijnsel man. Ron daarover: „Er zijn natuurlijk altijd al een hele­ boel verschillende stromingen binnen de vrouwenbeweging ge­ weest. Ik heb me een tijdlang ont­ zettend geërgerd aan het feit dat in de media altijd de meest radi­ cale gedeeltes van de beweging gelijkgesteld werden met dé vrou­ wenbeweging. Dat klopte niet. Ik ben altijd wel blij geweest dat die radicale elementen er waren want dan wist ik dat ik niet in zou slapen, je kon je op die manier blijven verhouden. Maar ook in de media is er wat verschoven. Er wordt nu een breder beeld gege­ ven van de beweging." „Dat radicalisme had volgens mij te maken met de enorme weer­ stand die vrouwen ondervonden. De eerste groepen vrouwen die zaken rond de man/vrouw ver­ houding aan de orde begonnen te

Geld voor emancipatie

Medici verdelen taken pas in '86

Minister Deetman wil samen met staatssecretaris Kappeyne van de Coppello, die het emancipatie­ beleid onder haar hoede heeft, een „Stimuleringsgroep Emanci­ patie­onderzoek" instellen. Deze stimuleringsgroep moet onder­ zoeksinstelling, universiteiten en de overheid beïnvloeden, zodat er meer aan emancipatieonderzoek gedaan wordt. De groep moet ook suggesties doen wat betreft de prioriteiten van het onderzoek. Dit plan komt samen met een ex­ tra 775 duizend gulden per jaar dat de bewindslieden aan eman­ cipatieonderzoek willen besteden. In een periode van zes jaar kan daarmee kleinschalig onderzoek gefinancierd worden, zoals het schrijven van scripties.

Piet Verhoeven

De taakverdeling bij geneeskun­ de is voorlopig mislukt. Dit heeft minister Deetman vorige week toegegeven aan de vaste Kamer­ commissie voor onderwijs en we­ tenschappen. Ook heeft de be­ windsman geen oplossing voor de patiëntenzorg in academische ziekenhuizen en de manier waar­ op deze de bezuiniging van 21,3 miljoen gulden moet overleven. Niettemin wil hij de acht medi­ sche faculteiten en academische ziekenhuizen omstreeks half juli de beleidsafspraken laten teke­ nen, die hem uiteindelijk hon­ derd miljoen gulden per jaar ople­ veren. Naar het zich laat aanzien zullen de regeringsfracties het

.$f%^:­^­

'j>»*>rt,­,ï'

­ X:

(foto AVC/VU) stellen, zoals Joke Smit aan het eind van de zestiger jaren, werden in eerste instantie heel hard aan­ gepakt. Ze weden door iedereen uitgelachen en voor ik weet alle­ maal niet wat uitgescholden. En dan verhard je." „Om je eigen gedachten helder te krijgen en om te kunnen bestude­ ren hoe allerlei machtsverhou­ dingen en problemen van vrou­ wen nou in elkaar zitten en daar strategieën op uit te zetten moet je je terugtrekken onder elkaar. Dat geeft wat meer ruimte om je gedachten te laten gaan. Als je dat probeert in debat met een aantal mannen dan ben je al ont­ zettend veel energie kwijt aan machteloze overtuigingsarbeid. Maar ik heb zelf altijd het gevoel gehad dat als vrouwen meer voet aan wal zouden krijgen het moge­ lijk zou zijn de brug weer te laten zakken." En dat gebeurt nu lang­ zamerhand. Er is in de afgelopen 15 jaar veel bereikt, maar er zijn ook nog veel gerechtvaardigde verlangens van vrouwen niet in­ gewilligd.

Knelpunten Rons huidige werk is eigenlijk een vervolg op waar sie sich in haar studietijd mee bezig heeft gehouden. Vroeger stond ze am­ bivalent tegenover professionele emancipatiewerksters. Ze vond emancipatie iets wat vooral van onderaf moest komen. Maar om­ dat een aantal TAS­vrouwen en de Emancipatiecommissie van de VU speciaal om een dergelijke functie hebben gevraagd, vond ze het toch aantrekkelijk om naar die baan te solliciteren. Ze werkt nu aan de andere kant dan waar ze begonnen is. Binnen een grote organisatie, waar de marges an­ ders liggen en de manier van op­ treden anders moet maar toch kan ze binnen haar werk ook ei­ gen aspiraties verwezenlijken. „Ik wil in deze functie kijken waar knelpunten van werkende vrouwen liggen, met name van het niet wetenschappelijk perso­ neel, en hoe de VU daar in alle hem daarbij niet erg moeilijk ma­ ken. „Behalve hij de Vrije Universiteit en de rijksuniversiteit Limburg, die zich gaan specialiseren in de eerstelijns gezondheidszorg, heeft taakverdeling nog nauwelijks plaatsgevonden," zei Deetman in antwoord op kritiek van alle frac­ ties. Hij weet het mislukken van zijn goedkoper­en­beter strategie aan het feit dat de faculteiten niet met deugdelijke voorstellen waren gekomen. Daarmee gaf hij impliciet toe, dat het ministerie het zelf ook niet weet. Anders was hij immers met een eigen taak­ verdelingsplan gekomen. In de afspraken die nu getekend moeten worden zijn de bezuini­ gingen ponds­pondsgewijs over de instellingen verdeeld, gaf de minister toe. Medio volgend jaar verwacht hij van de medici een

redelijkheid beleidsmatig iets aan kan doen en hoe dat beleid op een voor de organisatie acceptabele manier kan worden uitgevoerd. Daarnaast wil ik veel informatie verschaffen en helpen verlan­ gens die onder vrouwen zelf leven gestalte te geven." Het eerste punt wat Ron aangepakt heeft ligt op het terrein van vorming en opleiding. Komend jaar gaat Per­ soneelszaken twee cursussen or­ ganiseren speciaal voor vrouwen. De ene cursus gaat over hoe vrou­ wen effectiever voor zichzelf op kunnen komen bij bijv. proble­ men op de werkplek, in vergade­ ringen, etc. De andere heeft als thema vrouw en werk en is vooral gericht op de dubbele belasting die buitenshuis werkende vrou­ wen hebben door het moeten combineren van werk en huis­ houden en het opvoeden van kin­ deren. Eén van de belangrijkste aspec­ ten van haar taak is de contact­ functie voor vrouwelijk perso­ neel. „Die contactfunctie begint nu een beetje te lopen. Ik word nu incidenteel aangesproken door TAS­vrouwen ­ die mij overigens in ander verband leren kennen ­ en merk dat zij behoefte hebben om te praten over spanningen op de werkplek. Een ander deel van die contactfunctie is dat ik heel vaak geraadpleegd wordt door mensen van buiten en door de faculteiten. Bijvoorbeeld de Pers­ combinatie vroeg informatie over hoe hier de crèche tot stand is gekomen en een hoogleraar eco­ nomie die mogelijkheden ziet om banen te creëren voor werkloze afgestudeerde vrouwen en mij vroeg vrouwen voor zijn project te zoeken."

Werving­ en selectieonderzoek Een hoofdstuk apart vormt de emancipatiecommissie. Een in 1982 ingestelde permanente uni­ versiteitscommissie, die valt on­ der het College van Bestuur, en die gevraagd en ongevraagd ad­

vies aan het College of aan de universiteitsraad kan uitbrengen over emancipatiezaken. De com­ missie houdt zich bezig met pro­ jecten op het gebied van werksi­ tuaties van vrouwelijk personeel, vrouwenstudies en studieloop­ baan van studentes. Ron: „Een gedeelte van mijn baan is gereser­ veerd voor het secretariaat van de emancipatiecommissie. De items voor het komende jaar zijn zojuist vastgesteld in een nieuw werk­ plan. We gaan onder andere op de VU een onderzoek doen naar de werving­ en selectieprocedures. We hebben namelijk de indruk dat bij werving en selectie van nieuw personeel de bestaande on­ dervertegenwoordiging van vrou­ wen in hogere functies en de oververtegenwoordiging van vrouwen in lagere functies op zijn minst in stand gehouden wordt en misschien nog wel ver­ sterkt. Het is natuurlijk heel in­ gewikkeld om dat te onderzoeken. Er komt een vooronderzoek waar­ bij alle literatuur die over dit on­ derwerp bestaat op een rijtje wordt gezet en we hopen dat dat er toe leidt dat een vakgroep aan de VU het onderzoek gaat uitvoe­ ren. Het gesprek komt op de histo­ risch gegroeide scheve verhou­ ding van het aantal mannen en vrouwen in organisaties. De tijd is rijp om daar iets aan te gaan doen. Bij veel organisaties, zowel bij de overheid als in het bedrijfs­ leven, worden wegen gezocht om die verhouding iets rechter te trekken. Maar eerst moet duide­ lijk worden hoe de situatie nu precies ligt en dan kunnen er op middellange en lange termijn maatregelen getroffen worden ten gunste van vrouwen, reke­ ning houdend met de periode van inkrimping. De VU loopt wat dat betreft mee met wat overal ge­ beurt. „Maar om een voorbeeld te noemen," zegt Ron, „wat de VU niet doet, in tegenstelling tot de Rijksoverheid en de Universiteit van Amsterdam, is in haar perso­ neelsadvertenties, vrouwen uit­ drukkelijk uitnodigen te sollicite­ ren. Een dergelijke formulering bij hogere­ of traditioneel man­ nenfuncties kan voor vrouwen het laatste duwtje in de rug zijn om te solliciteren."

Emancipatiebeleid De functie van emancipatie­ werkster is in eerste instantie op­ gezet voor een periode van drie jaar. „In die drie jaar," zegt Ron, „kun je veel doen in die zin van aan de orde stellen hoe de positie van vrouwen is en wat er gedaan kan worden om die positie te ver­ beteren. Ik denk dat er plannen gemaakt moeten worden over hoe de VU over een langere periode een emancipatiebeleid gaat voe­ ren als onderdeel van het hele universitaire beleid, dus zowel op het gebied van personeel als op het gebied van onderwijs en on­ derzoek." „Ik denk dat dat niet alleen van belang is voor vrouwen zelf maar ook voor de organisatie. Het is toch ontzettend zonde om een po­ tentieel aan creativiteit en aan mogelijkheden onbenut te laten? Ik hoop dat na drie jaar ingezien wordt dat een volwaardige parti­ cipatie van vrouwen op alle ni­ veaus geen luxe is maar een nood­ zaak."

„disciplineplan" voor onderwijs en onderzoek, dat het jaar daarop met een plan voor de patiënten­ zorg tot een geheel moet worden gesmeed. Een uitstel van weer twee jaren dus. (Lin Tabak, UP)

tjes uitgezet die niet meer gene­ geerd konden worden. Zo zijn er de zeven miljoen die de bewinds­ man ter beschikking heeft ge­ steld om Utrechts personeel door andere instellingen te laten over­ nemen en de garantie van ruim twee miljoen gulden voor een nieuw tandheelkundig centrum bij het in aanbouw zijnde Acade­ misch Ziekenhuis in Utrecht.

Tandheelkunde Utrecht omgekocht

Handhaving van het Kroonbe­ roep en daarmee zo goed als zeker die van de subfaculteit had de universiteit in 1986 een extra be­ zuiniging van zo'n twaalf miljoen gulden opgeleverd, die door ande­ re onderdelen van de universiteit opgebracht hadden moeten wor­ den. Een teleurgestelde Raad moest zich uiteindelijk bij de door minister Deetman gedicteerde feiten neerleggen, waarbij de uit­ spraken over ,chantage" en „om­ koping" niet van de lucht waren.

De subfaculteit tandheelkunde aan de Rijksuniversiteit Utrecht is definitief van de baan. Met gro­ te meerderheid zag de universi­ teitsraad af van het Kroonberoep dat de universiteit tegen de mi­ nisteriële taakaanpassingsplan­ nen had aangespannen. Minister Deetman had een aantal lokker­

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen