Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 5

AD VALVAS — 2 SEPTEMBER 1983

Bonden slecht te spreken over sociaal beleidskader

Deetman komt terug van tijdelijke collectieve arbeidstijdverkorting De ontslagdreiging voor enkele duizenden personeelsle­ den in het wetenschappelijk onderwijs is niet meer te keren. Als gevolg van de taakverdeling zullen duizenden arbeidsplaatsen verloren gaan, zo zegt minister Deet­ man in zijn sociaal beleidskader voor de taakverdeling letterlijk. Wel wil dit kader de grondslag leggen voor een beleid dat erop is gericht het aantal gedwongen ontsla­ gen zoveel mogelijk te beperken. Uit een brief die de minister op 19 juU aan instellingen stuurde bleek echter al dat van het voortvarende sociale plan, waarover hü eerder dit jaar met universiteiten, hogescholen en bon­ den overeenstemming bereikte, weinig overblijft. Geen tijdelijke coUektieve arbeidstijdverkorting met minder werken voor minder loon, een maatregel die nu juist bij uitstek gedwongen ontslagen had kunnen voorkomen. Maar onderwijs mag kennelijk niet teveel vooruitlopen op de regeringsplannen om de werkloosheid te bestrij­ den. Zoiets kan blijkbaar niet zolang het kabinet nog studeert op mogelijkheden voor korter werken voor ie­ dereen. Ook suggesties van de k a n t van de instellingen om speciaal voor de TVC­operatie de VUT­leeftijd te verlagen en bij 40 of meer dienstjaren vrijwillig pensioen met direct ingaand pensioen mo­ gelijk te maken worden niet geho­ noreerd. Dat stuit op bezwaren als je het alleen voor het WO doet. De wachtgeldgaranties waarop was aangedrongen met het oog op een dreigende wijziging van de Rijkswachtgeldregeling zien er uiteindelijk magertjes uit. Alleen zij die de 55 hebben bereikt op het moment dat tot h u n ont­ slag wordt besloten kunnen reke­ nen op een vast percentage van h u n laatst verdiende loon: vijf jaar tachtig procent, zeventig daarna. Ze kunnen ook kiezen voor de gewone regeling: drie maanden honderd procent, de rest van het eerste j a a r negentig, het tweedejaar tachtig en daarna zeventig procent. Die percenta­ ges zijn n u nog gunstiger m a a r kunnen in de toekomst worden verlaagd en die kans is niet ge­ ring. Jongere werknemers heb­ ben geen keus. Zij krijgen bij ont­ slag automatisch de onzekere re­ geling.

KI

Een nare bijzonderheid is verder, dat, mocht nog vóór het eind van de werkingsperiode van het taak­ verdelingsplan het huidige Rijks­ wachtgeldenbesluit in ongunsti­ ge zin worden gewijzigd voor hen, die dan nog niet zijn ontslagen (of het besluit daartoe nog niet is ge­ nomen) een nieuwe situatie ont­ staat. Een uitnodiging als het ware om dus m a a r zo gauw moge­ lijk van de n u nog betrekkelijk gunstige wachtgeldregeling ge­ bruik te maken. Voor personeel, dat door overtol­ ligheid of opheffing van de funk­ tie met ontslag wordt bedreigd wil de minister de huidige regel, dat zorgvuldig onderzoek n a a r ander passend werk geboden is, maxi­ maal benutten. Hij denkt daarbij aan herplaatsing op een bestaan­ de vacature binnen de eigen of een andere instelling maar ook aan verruiming van het aantal vacatures die door met ontslag bedreigden kunnen worden ver­ vuld door bevordering van vrij­ willig ontslag van anderen. Voor ontslag wegens overtollig­ heid kunnen óók in aanmerking komen personeelsleden die zelf niet oveitoUig zijn, maar wier plaats door interne overplaatsing kan worden herbezet, zó dat ie­ mand kan worden gehandhaafd die anders onvrijwillig zou moe­ ten worden ontslagen. Het hoeft verder niet zo te zijn, dat per se de plaats ­die een vrijwilliger vrij maakt door de ontslagene wordt herbezet. Zijn handhaving kan ook worden bereikt door meerde­ re overplaatsingen binnen één­ zelfde niveau. Dit afstaan van de eigen plaats kan wat de minister betreft niet alleen binnen een instelling maar zelfs tussen instellingen plaats­

Jaap Kamerling vinden. Je k u n t dus al vrijwillig ontslag krijgen met behoud van wachtgeld als iemand op een an­ dere instelling die tegen zijn zin dreigt te worden ontslagen op jouw plaats kan gaan zitten. Het opdragen van ander passend werk hoeft niet per se herplaat­ sing op een bestaande vacature of vrijmaking van een plaats via in­ terne overplaatsingen in te hou­ den. In een moment van opperste mildheid bedacht de „minister zelfs de waarschijnlijk minder realistische mogelijkheid nieuwe funkties voor met ontslag be­ dreigden te creëren. Het staat de betrokkene vrij een passende funktie, die mede met het oog op zijn persoonlijkheid en omstandigheden is uitgezocht, te weigeren. Hy krijgt dan eervol ontslag m a a r geen aanspraak op wachtgeld. Heeft hij de funktie wel aanvaard m a a r blijkt het werk toch geen maatwerk te zün dan kan hy binnen uiterlijk een jaar nadat hlj begon alsnog eervol ontslag krijgen wegens overtol­ ligheid met wel aanspraak op wachtgeld. Werk weigeren is dus dom.

buiten de grenzen van de eigen instelling het gezagsbereik van het eigen college van bestuur te boven gaan kan zoiets natuurlijk alleen in vrijwillige samenwer­ king tussen de Instellingen. Er is al een „Interuniversitair her­ plaatsingsbesluit" waarin is voorzien in een gezamenlijk vaca­ turebureau, en een bezwarenpro­ cedure. Voor de academische zie­ kenhuizen zou hetzelfde k u n n e n worden overwogen.

Ontslag spreiden Als het ten slotte toch moet ko­ men tot gedwongen ontslagen wil de minister de mogelijkheid ope­ n e n de pijn te verdelen door voor onderdelen van een instelling, een vakgroep bij voorbeeld, het ontslag te spreiden over meerdere personeelsleden. Dit kan door meerdere mensen deeltijd­ont­ slag te verlenen in plaats van vol­ ledig ontslag aan enkelen. Soms zal dat zelfs zonder instemming van alle betrokkenen moeten ge­ beuren. Dit deeltijdontslag moet wel worden verleend voor min­ stens 20 procent van de volledige werktijd en het deeltijd­wacht­ geld of uitkering stelt de minister op slechts 70 procent van het sa­ laris voor de niet­gewerkte tijd. Evenredige verlaging volgt op het

ningen tot één voorziening in elk geval steeds een beleidsorgaan in­ gesteld te worden van de deelne­ mende instellingen, dat is belast met voorbereiding en uitvoering van zo'n samenvoeging. Dit or­ gaan krijgt de bevoegdheden van de betrokken instellingsbesturen op het gebied van personeelsbe­ leid en ­beheer. Het bij de samen te voegen voorzieningen werkza­ me personeel wordt, met het oog op een gelijke behandeling, in zijn geheel behandeld als ressorterend onder één bevoegd gezag. Daartoe worden de samen te voegen voor­ zieningen voor wat personeelsbe­ leid en ­beheer beschouwd als één voorziening. Met het uitvoeringsplan wordt een personeelsplan opgesteld voor de nieuwe voorziening waar­ bij uitgangspunt is dat het perso­ neel wordt gerecruteerd uit het totale personeel dat werkzaam is by de samen te voegen voorzie­ ningen. Heel omzichtig geregeld allemaal m a a r toch is het, zo ver­ volgt de nota, heel wel denkbaar dat bepaalde groepen personen bij bestaande voorzieningen op grond van aard en/of kwaliteit van h u n onderwijs of onderzoek in elk geval voor plaatsing in de nieuwe eenheid in aanmerking komen. Verder zullen in een aantal geval­

»

A''S*

Je ^ j ­ ' " ' ­

Overbniggingsperiode Voor iemand die met ontslag wordt bedreigd wil Deetman ver­ der de mogelijkheid scheppen h e m tijdelijk boven de formatie in dienst te houden als teimilnste de zekerheid bestaat dat hij binnen 2% j a a r een andere funktie bin­ nen de eigen of een andere instel­ ling kan gaan vervullen. In die overbruggingsperiode k u n je je laten bijscholen met het oog op de nieuwe funktie. Ook k u n je in die tijd voor wetenschappelijk onder­ zoek worden ingezet of eventueel tijdelijk elders bij de instelling worden ingeschakeld. Het Rijk draait voor tachtig pro­ cent op voor de extra personeels­ last zodat in elk geval een aan­ stelling voor 0.8 mogelijk is. De instelling kan als zij dat wil de resterende 0.2­aanstelllng uit ei­ gen middelen financieren. Daar­ van hangt af of de betrokkene tachtig of honderd procent van z'n laatst verdiende salaris houdt. Ook bij deze herplaatsingsrege­ ling kan weer tussen universitei­ ten worden samengewerkt 2»dat je n a a r een andere instelling ver­ huist. De minister wil daarom goed ge­ organiseerde activiteiten met het oog op interuniversitaire her­ plaatsing. K e r n p u n t daarbij is dat in vacatures niet eerder door externe werving wordt voorzien dan nadat vaststaat dat zij niet k u n n e n worden vervuld door per­ soneelsleden die door de TVC­ operatie bij de eigen of een andere instelling met ontslag worden be­ dreigd. Omdat herplaatsingen

npppn

Minister

Deetman.

moment dat de werkweek voor ie­ dereen korter wordt. Deetman wil gedwongen ontsla­ genen desgevraagd faciliteiten geven om h u n kennis en vaardig­ heid op peil te houden om zo h u n herintreding in het arbeidsproces te vergemakkelijken. Het zwaar­ t e p u n t bij het werk dat zij dan g a a n doen ligt op het eigen be­ lang van de betrokkenen. Bij planning van activiteiten mag daarom geen rekening met h u n werkzaamheden worden gehou­ den. Met hen worden geen forme­ le overeenkomsten gesloten. Wel moet de wachtgeld­ of uitkering­ verlenende instantie tevoren toe­ stemming geven. De instellingen dienen er ten slotte op toe te zien dat ontslagenen opnieuw in dienst worden genomen zodra zich de gelegenheid voordoet.

Fusie­procedure Het sociaal beleidskader wijdt een aparte passage aan plaatsing van personeel bij fusies, een mogelijk­ heid waarin de „Tijdelijke wet taakverdeling WO" voorziet. Er dient bij samenvoeging van be­ staande gelijksoortige voorzie­

(Foto: Werry Crone) len meerdere personen in a a n ­ ' merking komen voor een bepaal­ de funktie by de nieuwe eenheid. De funktie zal dan worden aange­ boden a a n degene die daarvoor gelet op de funktie­eisen en ande­ re relevante omstandigheden, het meest in aanmerking komt. Naast wetenschappeiyke en di­ dactische kwaliteiten k u n n e n daarby ook richting van speciali­ satie, de gewenste leeftydsop­ bouw van het personeelsbestand e.d. een rol spelen. Ook kan er rekening worden gehouden met het funktioneren tot dusver van de kandidaten. Personeelsleden, die n a invulling van het perso­ neelsplan overbiyven worden als overtollig beschouwd. By het zoe­ ken n a a r ander passend werk wordt in de eerste plaats aan de eigen instelling gedacht en ver­ volgens aan andere by de samen­ voeging betrokken instellingen. By ontslag wegens overtolligheid wordt in het algemeen een af­ vloeüngsvolgorde aangehouden die in het rijksambtenarenregle­ ment staat omschreven. Het eerst vloeien by voorbeeld af zy die dat zelf wensen terwyi verder leeftyd en aantal dienstjaren een rol spe­

len. Er kan echter van deze volg­ orde worden afgeweken. Omvat de afvloeiing meer dan één pro­ cent van het aantal personeelsle­ den by een onderdeel dan moet vooraf een plan wórden vastge­ steld waarover overleg dient plaats te vinden. In alle gevallen dient echter de afwyking van de gangbare volgorde te worden ge­ motiveerd. De afwykende volgor­ de kan mede worden ingegeven door kwalitatieve overwegingen als een andere wenseiyke forma­ tie­ en funktiestruktuur, meer mobiliteit en meer doorstroom­ plaatsen (denk aan de BUWP­ nota). Ook kunnen ze verband houden met een anders gewenste leeftydsopbouw ter doorbreking van de vergryzing van het WP dan wel met andere eisen die aan h e t personeel worden gesteld in verband met de twee­fasenstruk­ t u u r en de voorwaardeiyke fi­ nanciering. De aan overwegingen als deze ontleende criteria moe­ ten wel leiden tot een geobjekti­ veerde omschrijving van de cate­ gorieën die achtereenvolgens voor afvloeiing in aanmerking komen. Formuleringen als „naar het oordeel van" noch omschrij­ vingen van de meer of mindere kwaliteit van individuen zyn wat d a t betreft taboe. Geen verwy­ zing ook n a a r by voorbeeld beoor­ delingsresultaten.

ReaktieABVA/KABO De bonden zyn niet best te spre­ ken over de n u voorliggende plan­ nen. In een reaktie van 18 augus­ t u s op de brief van Deetman van 19 juli schrijft de ABVA'KABO a a n de vaste kamercommissie voor O en W van de Tweede Ka­ mer de definitieve plannen ontoe­ reikend te vinden. Het uitgangs­ p u n t van de bond biyft dat de werkgelegenheid zoveel mogeiyk behouden dient te biyven en dat geen gedwongen ontslagen mo­ gen plaatsvinden. De eerder met de minister overeengekomen col­ lectieve tydeiyke werktyd verkor­ ting met doorbetaling van 80 pro­ cent gedurende 2^­^ jaar wordt n u door het kabinet in feite afgewe­ zen. Daarvoor in de plaats komt een zeer magere regeling voor in­ dividuele gevallen, de zogeheten overbruggingsperiode. Over het door de minister voorge­ stelde deel ty don tslag zegt de ABVA, dat de ministeriële voor­ nemens van 7 m a a r t n u worden vervangen door een regeling die „zelfs met voordeel voor 's njks schatkist k a n worden gefinan­ cierd". Onaanvaardbaar. De uit­ kering van 70 procent zal te zyner tyd nog verder worden verlaagd by algemene arbeidstijdverkor­ ting. Gtezien dat vooruitzicht en andere te verwachten aanslagen op het inkomen van de deeltyd­ werker zal van die mogeiykheid m a a r weinig gebruik worden ge­ maakt, wat weer tot meer ge­ dwongen ontslagen zal leiden. Fusies noemt de ABVA/KABO in het algemeen sociaal onaan­ vaardbaar. De minister zou trou­ wens in zyn definitieve taakver­ delingsplan moeten volstaan met het aangeven van totaal­bedra­ gen per instelling, niet uitge­ splitst n a a r soorten van activitei­ ten, enkele uitzonderingen daar­ gelaten. De bond wyst continue taakverdeling af omdat dat conti­ n u e onzekerheid betekent. In dat verband vindt zy ook dat de om­ vang van het bovenop de bezuini­ gingen komende bedrag voor „vernieuwing" moet worden ge­ minimaliseerd en voorzover het groter dan n u l biyft in zyn geheel binnen een beperkt aantal jaren in de normale financiering moet worden meegenomen. De ABVA/KABO acht de tydely­ ke wet taakverdeling WO overbo­ dig en ongewenst en zal zich ten­ slotte met alle beschikbare mid­ delen verzetten tegen het gebruik van de TVC­operatie als hefboom om de wachtgeldregeling in het algemeen a a n te tasten. De taak­ verdeling in het byzonder mag niet leiden tot verslechtering van wachtgelduitkeringen. Ook de CFO acht verlaging onaanvaard­ baar. Zy vindt het niet doorgaan van collectieve arbeidstydverkor­ ting onbegrijpeiyk. Juist daar­ mee had je gedwongen ontslagen k u n n e n voorkomen. De n u ont­ worpen regeling komt neer op een tydeiyke salarisverlaging met 20 procent.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen