Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 95

AD VALVAS — 14 OKTOBER 1983

7

Stichting Vrije Leergangen verhuisd naar nieuwbouw in Diemen-zuid

„Iedereen was liever in de binnenstad gebleven'' „Een uiterst functioneel gebouw op een heel vervelende plek," zo'n opmerking lijkt goed weer te geven wat men op de Stichting Vrije Leergangen denkt over het nieuwe schoolgebouw. In de recordtijd van anderhalf jaar is in Diemen-Zuid voor 40 miljoen een HBO-vestiging met een capaciteit van 3000 studenten neergezet. Voor de Vrije.Leergangen is de tijd van acht vestigingen in de Amsterdamse binnenstad voorbij. Na tien jaar touwtrekken zitten de negentien studierichtingen eindelijk naar wens. Donderdag 27 oktober verricht prinses Margriet de officiële opening. Alle colleges liggen die week stil voor een groots openingsfeest. Die feestvreugde komt in een wat dubieus daglicht te staan, nu de studentenaantallen dalen en de verwachting bestaat dat de aanmeldingen in 1986 fors zullen kelderen. Aan de andere kant belooft minister Deetmans Shetlandnota de Vrije Leergangen een uitbreiding van bestuurstaken en kan ook het verleggen van de verantwoordelijkheid voor de eerstegraads lerarenopleiding van de universiteiten naar de NLO's een uitbreiding van het werkterrein betekenen. Alles bij elkaar aanleiding voor Ad Valvas om het nieuwe gebouw eens te bekijken en de stemming op de school te peilen. „Het volgende station is Verrijn Stuartweg". In de trots van het Amsterdamse gemeentevervoer, de metro, worden de haltes door middel van „de stem van het Polygoon-journaal" aangekondigd. Het geeft een wereldwijs tintje aan wat ten slotte niet meer is dan een hele-mooie-tram-zonderstoplichten. Het is een publiek geheim dat het niet goed gaat met de metro. Er zou veel meer gebruik van gemaakt kunnen worden, maar sinds een maand of drie is het er drukker. Dat wil zeggen, de lijn „Gaasperplas" zit vol met studenten, personeel en docenten van de Stichting Vrije Leergangen, die de metro als belangrijkste verbinding per openbaar vervoer gebruiken. Voor hen is Verrijn Stuartweg eindpunt. Hun schoolgebouw staat zo'n driehonderd meter van het station tussen de kantoren van Randstad en Neckermann, overschaduwd door grijsbetonnen Bijlmerflats. Het ziet er droevig uit. Het veld van gekleurde autodaken ervoor doet z'n best het geheel wat op te fleuren maar zij die ooit symbool van de vooruitgang waren zijn geen partij meer voor de crisis. Het blijft neerslachtig. Aan de buitenkant van het gebouw is werkelijk geen lol te beleven. De rechte hoek viert hoogtij in de verzameling van vijf kubussen die het geheel z'n vorm geven. Ondanks de dynamische typering van de architecten De Gruyter en Van der Jagt, „Molenwiek", komt het gebouw zwaar en statisch over. Het lijkt erop dat de bezuinigingsronden vooral de buitenkant hevig aangegrepen hebben.

Aart Bouwmeester n u niet meer in. Maar ik ben blij dat de secties (studierichtingen, red.) n u bij elkaar zitten. Je hoeft niet meer acht gebouwen af te gaan om iets kenbaar te maken." Het neerzetten van een nieuw gebouw toont vertrouwen in de toekomst. Maar met de werkgelegenheid in het onderwijs is het slecht gesteld. Momenteel heeft de Vrije Leergangen 2200 dagstudenten, m a a r het gebouw heeft een capaciteit van 3000. Met de verwachte daling in het aantal studenten lijkt zo'n groot gebouw wat overmoedig. „Je zet geen gebouw neer met een verwachting voor de toekomst," zegt Van den Berg. „De planning is gebaseerd op de situatie van 1976. Er is nog wel wat aangepast, m a a r dat was de uitgangspositie." De Vrije Leergangen speelt wel in op bepaalde toekomstverwachtingen. De bestuurlijke samenwerking tussen de VL-VU en de VL-MO lijkt een stap vooruit te lopen op de Shetlandnota van minister Deetman, die daarin voorstellen doet voor taakverdeling in schaalvergroting in het HBO.

„Er is een streven n a a r verdere samenwerking en fusering in de toekomst. Samenwerking met meer instituten is-denkbaar. J e zou je goed voor kunnen stellen, d a t allerlei opleidingen van een protestants-christelijke signat u u r gaan samenwerken met de Stichting Vrije Leergangen. Zo'n samenwerking is dan vooral in het belang van de scholen met minder dan zeshonderd studenten," voorspelt dr. J. Hogenhout, adjunct-directeur voor VL-VU en VL-MO. Samenwerking op bestuurlijk en organisatorisch vlak betekent niet meteen dat de opleidingen bij elkaar onder één dak terecht komen. Mochten de verwachtingen over de dalende studentenaantallen waarheid worden, dan wordt die mogelijkheid wat groter. Nu lopen overdag de NLO-studenten op de school rond en 's avonds de MO'ers. Daar zouden dan nog kleuterleidsters, onderwijzers by komen, en mogelijk ook studenten uit vakgebieden die niet direct met het onderwijs te maken hebben. De opzet van het gebouw: één centrale toren met op de hoeken vier torens met collegezalen, voorkomt massaliteit. Elke sectie kan weer een beetje z'n privé-gevoel van vroeger in de binnenstad opbouwen.

Centrale kantine

Met name het centrale gedeelte van het gebouw is onderhevig a a n kritiek. Daarin is ondermeer de kantine gevestigd, het episch centrum van de school. De wachttijden zouden er lang zijn, mede veroorzaakt door te weinig koffie-uitschenkpunten. Bovendien spreekt het Ikea-achtige ameublement niet iedereen aan en schijnt het er met weinig mensen al druk te lijken. Natuurlijk ook positieve geluiden over dit rijk van kroketten en kaassouflees: „Je k u n t er altijd wel een rustig hoekje vinden en de aankleding is gezellig." Het is enigszins verbijsterend om te ontdekken dat het gebouw geen toneelaccommodatie heeft. Drama is in velerlei vormen onderdeel van de diverse studierichtingen, maar het is onmogelijk om toneelstukken behoorlijk op te voeren. Daar waar middelbare scholen een aula hebben, biedt dit gebouw twee ruimtes „dramatische expressie", uit de kluiten gegroeide leslokalen, volstrekt on-

Centraal in het nieuwe bouwwerk van de Vrije Leergangen ligt de kantine, die sich over meer verdiepingen uitstrekt. (Foto Bram de Hollander). voldoende voor uitvoeringen. De zwaarste kritiek geldt de omgeving. In 1978 was de aankoop van het bouwterrein (voor zes-eneen-half miljoen gulden) aanleiding voor de studenten om één van de panden die toen gehuurd werden. Keizersgracht 489, te bezetten. Men wilde in de binnenstad blijven. Men had geen zin het hele eind n a a r Diemen te moeten fietsen om vervolgens tussen kantoren en flats een onderwijseiland te vormen. Bovendien werd duidelijk, dat er zo goed als geen formele inspraakmogelijkheid was. De bezettingsactie was dan ook tweeledig in h a a r eisen: inspraak over het nieuwe gebouw en een begin maken met het democratiseringsproces. Na twaalf dagen actie, aandacht van de landelijke pers en slaapzakken via Radio Stad zegde het bestuur inzage toe in de manier waarop tot de aankoop was besloten en overleg over verdere democratisering. Andere mogelijkheden dan de vestiging in Diemen-Zuid bleken stuk voor stuk niet haalbaar. Pikant detail hierbij is, dat 'D Witte Lelie, Amsterdams andere lerarenopleiding, eerder al had afgezien van het bouwterrein in de Venserpolder, omdat men het de studenten niet aan wilde doen zover uit de binnenstad te zitten. Met tegenzin legde iedereen zich toen maar neer bij het eerdere besluit van het bestuur. Van den Berg: „Iedereen was graag in de binnenstad gebleven. Bestuur, directie en personeel net zo lief als de studenten. Maar het was gewoon niet te betalen en dan kom je, noodgedwongen, in de periferie terecht. Maar, de uiteindelijke keuze is niet slecht. We zitten gunstig ten opzichte van de regio met een metro-station voor de deur. Er zal in de toekomst een kleine verschuiving optreden: wat meer studenten uit het Gooi dan uit Noord-Holland."

„Mooiste"

Aan de heer W. van den Berg, financieel-economisch direkteur en verantwoordelijk voor de bouw, de vraag of hij te spreken is over het eindresultaat: „Het is een pracht gebouw. Ik ben er van overtuigd, dat het het mooiste gebouw is dat tot n u toe voor een NLO gebouwd is. Op bepaalde gebieden, wat betreft het onderwijs, is het voortreffelijk. Er is bij voorbeeld een prima akoestiek. Maar we hebben ook getracht een maximum aan energiebesparing te verkrijgen met overal dubbele beglazing en isolatie volgens de laatste methodes." „Het is natuurlijk een kloteplek om een school neer te zetten," zegt Jos Berkhout van de Pressiegroep SILVA, de studentenvertegenwoordiging van de Instituutsraad. „Je zit zo ver uit de binnenstad. Vroeger kon je tussen de lessen door even boodschappen doen of naar de bibliotheek. Dat zit er

De „Stichting Vrije Leergangen" is momenteel onderverdeeld in twee instituten. Op de eerste plaats de VL-VU, een Nieuwe Lerarenopleiding (NLO), die in dagonderwijs opleidt voor een tweede- en/of derdegraads onderwijsbevoegdheid voor twee vakken. Op de tweede plaats de VLMO, die in deeltijdonderwijs opleidt voor een tweede- (MOA) of eerstegraads (MO-B) onderwijsbevoegdheid. De VLVU heeft een samenwerkingsovereenkomst met de Vrije Universiteit. Zo'n overeenkomst is één van de subsidievoorwaarden voor de NLO's en betekent onder meer dat de VU medeverantwoordelijk is voor de examens en de benoemingen van hoofddocenten op de VL-VU. Zo zijn er per sectie (studierichting) contactcommissies ingesteld, waarin twee of drie medewerkers van de VU zitting hebben. Zowel de VU als de Stichting Vrije Leergangen hebben een protestantschristelijke signatuur, hun grondslagen vertonen sterke overeenkomsten. Op het ogenblik telt de VL-VU ongeveer 2200 studenten, de VLMO ongeveer 1500.

De democratiseringsplannen liepen uit in de oprichting van de Instituutsraad in 1979. Over de doeltreffendheid van de raad lopen de meningen uiteen. Zo „wil het nog wel eens gebeuren", dat niet alle benodigde informatie op tijd binnen is en zinnige beslissingen niet genomen kunnen worden. ,,De Instituutsraad heeft vorig jaar bijvoorbeeld eindeloos moeten wachten op prognoses van de directie over de inschrijvingen. Toen die eindelijk kwamen was er al veel vergaderd en besloten, maar al dat werk bleek toen niet veel meer waard te zijn," weet Jos Berkhout, als gezegd lid van de Pressiegroep SILVA, het politieke zusje van de studentenvakbond SILVA. De pressiegroep is de enige vertegenwoordiging van de studenten in de Instituutsraad, een ongelukkige situatie uit democratisch oogpunt en tekenend voor de mate van betrokkenheid van de studenten. Berkhout: „In principe vertegenwoordigen wij alleen de leden van de vakbond SILVA maar in de huidige situatie proberen we de belangen van alle studenten te behartigen. Een probleem is wel, dat we met een compleet nieuwe studentenfractie zitten. Het innemen van een standpunt kost n u veel tijd en moeite omdat we een geweldige informatieachterstand hebben. Uiteindelijk heb ik toch wel het idee dat er veel rekening wordt gehouden met het standpunt van de studenten. We worden geroemd om ons vooroverleg." Overkoepelende organen zoals de Instituutsraad hebben veel baat bij het nieuwe gebouw. Er kan veel sneller en efficiënter gewerkt worden. Nu de eerstegraads lerarenopleidingen aan de universiteiten in

Na de oplevering van het gebouw van de Vrije Leergangen in de sortier is de afwerking begonnen. Die sal nog enige maanden in beslag nemen. (Foto Bram de Hollander).

Vervolg op pag. 11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen