Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 252

AD VALVAS — 27 JANUARI 1984

12

'"Tgiiurmii

Foto Bram de Hollander

Rendez­VÜ Sinds een paar jaar is in Nederland de Bond tegen het Arbeidsethos actief. Mensen die willen laten zien hoe de westerse wereld ­ niet alleen de westerse trouwens ­ vastgeroest is in het patroon van de veertigurige werkweek. Het arbeidsethos zit bij velen van ons diepge­ worteld. Maar langzamerhand begint er iets te veranderen. Het Sociaal Cultureel Planbu­ reau publiceerde bijvoorbeeld een onderzoek naar de tijdsbesteding van Nederlanders en concludeerde daarin dat een strak rooster van werk en rust niet meer past bij de ­ ge­ wenste ­ levensstijl van veel mensen. Een kor­ tere werkweek is voor menigeen een ideaal. Meer vrijheid en meer mogelijkheden om je eigen tijd in te delen. Werken is niet altijd een lolletje, er zijn nog meer dingen die het leven de moeite waard maken.

Werken 1 Het actie­reactie­model doet trouwens ook op dit gebied van zich spreken. Proberen aan de ene kant mensen zich te ontworstelen aan of te verzetten tegen het „keurslijf" van de betaalde arbeid, aan de andere kant houden men­ sen zich krampachtig vast aan de bestaande situatie. Een citaat uit De Volkskrant. Onder de kop 'Arbeidsethos is uit de tijd' volgt een ingezonden brief die als volgt be­ gint: „Een werknemer van Wilton Fijenoord riep onlangs wanhopig uit dat het niet uitmaakte of hij duikboten maakte voor Taiwan of voor China, zolang hij maar te eten had. Het maakt niet uit voor wie hij'werkt, wat hij fabriceert, als er maar inkomen binnenkomt. Dit is een sprekend voorbeeld van het arbeidsethos. Mensen wer­ ken niet meer om te leven, maar leven om te werken. Werk is op dit moment doel op zich geworden." Door dit arbeidsethos komen veel mensen in de proble­ men. Werklozen voelen zich doel­ en nutteloos, mensen worden gedwongen te solliciteren maar er is geen plaats in het arbeidsbestel. Vind je toch een baan, dan blijkt dat het bestel zo is opgezet dat er bijna geen tijd overblijft voor andere dingen of voor jezelf. Voor het het weet ben je een workaholic, of je het wilt of niet. De tijd van werken wanneer je je daar het beste toe in staat voelt, is definitief voorbij. Je moet er 's morgens zijn en de volgende acht u u r word je geacht een prestatie te leveren.

DIKS Autoverhuur bv Generaal Vettersiraat 55 (aan de Coentunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat278, Amsterdam­(Z) • Telefoon 714754 en 723366 Fil.W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe­ en bestelwagens waaronder: FOBO ­ VW ­ DATSUN ­ OPEL NIEUWE

MERCEDES VRACHTWAGENS TOT 42 m3 EN 9 TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent korting

Foto Bram de Hollander ,

Anneke Jaartsveld werkt sinds mei vorig jaar op de afde­ ling Personeelszaken. Ze is meteen na haar studie gaan werken, 26 april studeerde ze af, begin mei trad ze in dienst van de VU. Ze werkt 32 uur, maar is inclusief reis­ tijden (Delft­Amsterdam) toch 40 u u r met h a a r werk be­ zig. „Ik heb eerst biochemie gestudeerd en daarna be­ drijfskunde in Delft. Ik doe hier organisatieonderzoek, formatiewerk en functiewaardering van vooral techni­ sche functies, laboratoriumfuncties enzovoort. Het werk sluit redelijk aan bij m'n studie. Bedrijfskunde is name­ lijk een algemene opleiding, je praat over organisaties in het algemeen en er komen ook veel actuele onderwerpen aan de orde. Je leert analytisch denken en dat k u n je op heel veel gebieden toepassen." De overgang van studie naar werken was voor Anneke niet zo groot. „Kijk, bij mij ligt het iets anders. Bij bio­ chemie was ik ook elke dag van negen tot vijf bezig, om­ dat dat zo'n praktische studie is. Er waren veel verplichte onderdelen en als je iets miste moest je het weer inhalen. Bij bedrijfskunde was dat wel anders. Toen had ik pas een echt studentenleven. Ik kon toen denken van: h u p vandaag maar niet naar college en dan ging ik andere dingen doen. Het laatste jaar heb ik stage gelopen bij een ministerie en dat was ook gewoon van negen tot vijf. Dus wat dat betreft is het bij mij niet zo'n overgang geweest." „Maar er veranderen toch wel dingen. Er blijft bijvoor­ beeld erg weinig vrije tijd over. E n . . . je moet vroeg naar bed hè? Dat vind ik niet zo leuk, 's avonds leef ik echt op, m a a r ik bezuur het gewoon de volgende dag als ik me er ­ niet aan houd om op tijd n a a r bed te gaan. Daardoor kom je er niet zo gauw toe om door de week mensen te eten te vragen enzb, je sociale contacten gaan zich op een heel ander niveau afspelen. Minder leuk vind ik wel. Je moet je leven veel meer regelen en daar baal ik soms wel van. Wat dat betreft scheelt het ook met de tijd dat ik bioche­ mie studeerde. Daar was ik ook de hele dag bezig, maar ik woonde toen in een studentenhuis en dan hoefje minder te doen. Nu woon ik zelfstandig, wat toch anders is."

Opvoeding „Ik wilde echt graag gaan werken. Ik had geen zin in nog een studie of zo. Na acht jaar wilde ik wel eens de prak­ tijk in. Op zich bevalt het me ook wel. 't Is heel anders. Inhoudelijk is het werk misschien minder afwisselend dan de studie, maar andere dingen zijn juist afwisselen­ der, zoals de contacten met mensen. Ik zou niet graag werkloos willen zijn. Ik zou me wel redden, je gaat je dan natuurlijk op andere dingen richten. De belangrijkste re­ den waarom ik dat toch niet wil komt waarschijnlijk voort uitje sociale omstandigheden. Je bent opgevoed met het werkpatroon voor ogen. Je hele studie is erop ge­ richt dat je er iets mee gaat doen. Als je een cursus pot­ tenbakken gaat volgen kun je daarna kiezen watje er­ mee wilt, dat is heel vrijblijvend." „Je bent 27 jaar opgevoed in het systeem van: je k u n t la­ ter dit doen, je k u n t later dat doen, ik denk dat je daar niet zo makkelijk los van komt." „Bijvoorbeeld de middelbare schooltijd is helemaal op werken gericht. Ik denk dat ze daar wel wat meer moge­ lijkheden zouden moeten aandragen. Van de creatieve vakken bleef op een gegeven moment helemaal niets over, terwijl je dat in die tijd goed verder zou kunnen uit­ bouwen. Ze maken gewoon gebruik van je volgzaamheid. J e zit bij je ouders thuis, die zorgen en koken voor je, ze denken zo iets van: dat is een tijd dat er flink wat inge­ propt kan worden. Je krijgt pas tijdens je studie tijd voor andere dingen. Ik vond de studiebelasting op de middel­

bare school op één of andere manier zwaarder dan gedu­ rende m'n studie." De omgeving verandert vaak niet mee als je met werken begint. Veel vrienden en kennissen studeren nog of zijn werkloos. Het ritme wordt verschillend. Anneke: „Ja, dat merk je als je ergens op bezoek bent. De werkenden stap­ pen eerder op, op zo'n moment denk ik: als ik nou niet zo vroeg op moest zou ik ook nog even blijven. Maar ik ver­ zet me niet tegen het geregelde leven dat ik n u leid. Het is een persoonlijk kenmerk van mij dat ik het toch wel pret­ tig vind als dingen geregeld zijn waar ik me aan moet houden."

Deeltijdbaan „Werken neemt desondanks wel veel tijd in beslag op een dag. Ik snap ook niet waarom er niet meer n a a r deeltijd­ banen toegegaan wordt. Je kunt dan veel meer van ande­ re dingen genieten. Vooral met zoveel werklozen zou het beschikbare werk beter verdeeld moeten worden. Het zal wel aan de financiële gevolgen liggen voor veel mensen. Menselijk gezien zou het beter zijn. Ik hoor het ook om me heen: veel mensen die ik spreek zeggen: góh werk je vier dagen, zou ik ook wel willen." „Deze crisis heeft ook z'n voordelen. Bij voorbeeld dus die deeltijdbanen maar ook dat er wat meer ruimte is om te zeggen: ik wil nog geen baan. Door de sociale situatie zijn er meer mogelijkheden. Aan de andere kant ook minder natuurlijk, in allerlei beroepsgroepen is het niet mogelijk een baan naar je zin te vinden." Het hele systeem is gebaseerd op het gezinsdenken. Er wordt vanuit gegaan datje iemand achter je hebt staan die het huishouden organiseert, zorgt dat er mensen over de vloer komen enzovoort. Er wordt geen rekening ge­ houden met alleenstaanden of mensen die samen wer­ ken. Anneke: „Ik denk dat de gevolgen daarvan heel erg onderschat worden. Dat zie je ook weer met die wet op de tweeverdieners. Als je allebei werkt, moetje eerder huis­ houdelijke hulp nemen, je gaat eerder uit eten, koopt duurder in en noem maar op. De tweeverdieners worden zwaarder belast, terwijl ze vaak hogere kosten hebben. Er wordt totaal geen rekening gehouden met de waarde van de arbeid van mensen die het huishouden doen." „Ik ben wel een beetje bang dat het werkje op een gege­ ven moment helemaal opslokt. Als ik mensen in hoge functies zie, die werk mee naar huis nemen en mee op va­ kantie dan denk ik: wat doen ze zichzelf aan, ze genieten zo weinig van andere dingen. Doordat er zo weinig tijd overblijft en je gedwongen wordt dingen te organiseren blijf je vooral bestaande hobbies doen, er komen geen nieuwe bij. Misschien verandert dat nog als ik wat langer werk en alles wat beter onder controle heb." Volgende week meer meningen over werken en het ar­ beidsbestel. (P.V.)

Advertentie

KUPEBus/my

AUTOVERHUUR

V. d. Madeweg 1, Amsterdam, telefoon 924755 naast metrostation Duivendrecht Middenweg 175, Amsterdam, telefoon 938790 STUDENTEN 20% KORTING

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen