Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 143

9

AD VALVAS — 11 NOVEMBER 1983

Oplossingen

Al 350 jonge specialisten werkloos

Medische specialisten maken geen plaats voor nieuwkomers De artsenstudie is geen goede belegging in de toekomst meer. In tijd van enkele jaren is van het glorieuze medische beroepsperspectief weinig meer overgebleven. Dat geldt met name voor dat van de specialist, wiens opleiding de gemeenschap ongeveer één miljoen gulden kost. Oorzaken: de bezuinigingen in de gezondheidszorg en het egoïsme der gevestigde specialisten, die hun praktijken niet willen verkleinen. De klappen vallen bij de nieuwkomers en degenen die nu aan hun specialisatie willen beginnen. Van de ruim twaalfhonderd medicijnenstudenten die jaarlijks afstuderen stroomde tot n u toe bijna de helft, zeshonderd, door naar één van de specialistenopleidingen. Deze opleidingen echter zitten op dit moment vrijwel allemaal geheel of gedeeltelijk verstopt'. Van de grote specialismen laat chirurgie sinds 1 januari 1983 geen nieuwe assistenten toe en interne geneeskunde vanaf 1 september. Gynaecologie heeft het aantal opleidingsplaatsen ingekrompen met zeventig procent. Van de andere specialismen zijn geen concrete maatregelen bekend, maar vrijwel zeker is het daar niet anders. Het is dus niet pessimistisch te stellen dat de totale opleidingscapaciteit op zijn ~ minst is gehalveerd. Dit alles is een gevolg van het beleid van de specialistenverenigingen. Het aantal assistentenplaatsen wordt namelijk niet, zoals bij de studie tot basisarts, geregeld door de minister van onderwijs en wetenschappen, maar door de specialisten zélf, verenigd in de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Geneeskunde. Een belangenorganisatie die zich allereerst inspant voor de eigen leden en dus liever minder varkens toelaat tot de trog dan de spoeling dunner te maken. Vong jaar dienden de eerste werkloze specialisten zich aan, n u zijn het er 350 en in 1986 zullen naar schatting duizend afgestudeerde specialisten van de steun leven (op een totaal van vierduizend werkloze artsen). Vanwaar dit plotselinge overschot? Dr. Frans Jaspers, die enkele maanden geleden in Utrecht zijn intemistenbrevet kreeg, heeft als voorzitter van de Landelijke Vereniging van Assistent Geneeskundigen (onderafdeling v a n _ de Maatschappij) daarover al menig betoog gehouden. De oorzaak is puur economisch, stelt hij: 'In de jaren zestig konden alle nieuwe specialisten wel een plaats vinden. Als we n u nog een economische groei hadden van drie of vier procent was er nog niets aan de hand. De vraag n a a r specialistische hulp wordt namelijk niet alleen bepaald door het aantal ziektegevallen. De specialist schept ook zijn eigen werk. Om met de Maastrichtse arts prof. Gevers te spreken: de spe-

Lin Tabak Paul Malherbe/UP Utrecht cialist is een bijzondere diersoort. Hij is een varken dat zijn eigen voer maakt.' Maar de groei stokte en de kosten van de gezondheidszorg moesten n a a r beneden. In januari van dit jaar werd voor de ziekenhuizen de zogenaamde 'budgettering' ingevoerd. Kreeg elk ziekenhuis tot die tijd wat het declareerde, n u is dat afgelopen. Eerst werden de jaarlijkse kosten vastgesteld, vervolgens werd het totaalbudget met 165 miljoen gulden verlaagd. De tarieven bleven daarbij onaangetast, dus moest het aantal ingrepen worden verminderd. Met als stok achter de deur als-

nog een tariefsverlaging nam de Landelijke Specialistenvereniging, ook aangesloten bü de Maatschappij, maatregelen om de behandelzucht van h a a r leden te remmen. Komt een specialist door te veel ingrepen boven het (in 1978 ingevoerde) 'norm-inkomen', dan moet hij het teveel verdiende terugbetalen aan de ziektekostenverzekeraar. Ouderwets werklustigen kost dat n a a r schatting dertig- tot vijftigduizend gulden per jaar. Deze zogenaamde 'degressie' is nog maar gedeeltelijk ingevoerd en de effecten zijn nog niet erg merkbaar. Wellicht worden de besparingen erdoor bereikt, maar voorlopig blijft het voor de nieuwkomers, de 'jonge klaren', moeilijk a a n de bak te komen. Jaspers: 'Van die 350 werklozen mogen er enkelen, onder wie ikzelf, met behoud van wachtgeld een jaar in het ziekenhuis blijven om een promotie-onderzoek af te ronden: de zogenaamde nul-aanstelling. De rest zit thuis duimen te draaien. Voor een dermatoloog is dat nog niet de grootste ramp, m a a r een chirurg verliest zijn vaardigheid al n a één jaar. Hij kan dan wel vergeten om ooit weer aan de slag te komen. Dat is niet alleen vervelend voor hem, het is ook een kapitaalsvernietiging van achthonderdduizend tot een miljoen gulden.'

Op allerlei manieren zoeken de werklozen uitwegen. Doe-het-zelf oplossingen, waarbij de assistentspecialist eerst twee jaar gewoon assistent is zonder opleiding. Of, wat heel veel gebeurt, n a afloop van de opleiding blijven hangen als 'senior assistent', tot men een baan heeft gevonden. Die laatste mogelijkheid gaat waarschijnlijk verdwijnen, want senior assistenten zijn duur. Ook bieden her en der vrijwilligers zich aan, die onbetaald als assistent willen werken, op kosten van bijvoorbeeld een rijke pa en buiten medeweten van de ziekenhuisdirectie. En beginnen specialisten op eigen houtje een 'wilde' praktijk buiten het ziekenhuis, iets waar de ziekenfondsen overigens binnenkort een stokje voor zullen steken. De enige echte oplossing is in de ogen van de specialisten- en assistentenorganisaties het inkrimpen van de opleidingscapaciteit. Jaspers. 'Op dit moment zijn er 2.900 opleidingsplaatsen. Om bij dit beleid weer een evenwicht te krijgen, moeten dat er ongeveer 1.500 worden. Er zijn voorstellen gedaan om de opleiding te verlengen van het huidige gemiddelde van 4,8 tot 6 jaar, waarmee de capaciteit evenredig afneemt. En de grote specialismen zijn al begonnen, of overwegen, de organisatie van de opleiding te veranderen. Nu kan nog elk ziekenhuis een opleiding aanvragen. En een specialistenopleiding geeft een ziekenhuis status. In de toekomst gaat men clusteren: een aantal ziekenhuizen rond een academisch of ander topziekenhuis werkt regionaal samen. De verschillende ziekenhuizen verzorgen elk een deel van de opleiding, de assistenten rouleren. Daarmee heb je een instrument om flink te knijpen.'

Studenten

Maar hoe zijn inmiddels de vooruitzichten van de medicijnenstudenten die, zelfs als volgend jaar de instroomgetallen zijn teruggebracht van 1.700 tot 1.280, voorlopig nog in ouderwetse aantallen blijven uitstromen? Nu al moeten zij tachtig brieven schrijven voor een opleidingsplaats, tot voor kort in die kringen ongehoord. Of psychologische tests afleggen voor achthonderd zelf te betalen guldens, met een kans van één op twintig op een assistentenplaats. En zijn ze eenmaal aangenomen, dan nog kan het bericht komen dat de plaats voor onbepaalde tijd is geblokkeerd. De assistentenvereniging doet niets voor hen. Jaspers: 'De eerste sorg van ome vereniging is dat de opgeleiden van nu aan een baan komen. Met de studenten hebben wij niets te maken.' Onder de studenten zelf is nog opvallend weinig paniek. Het probleem is gesignaleerd, maar wordt door de meeste faculteitsverenigingen als 'te politiek' beschouwd. 'We weten wel dat het ontzettend moeilijk is om er tussen te komen. J e kunt wel stellen dat het voor de senior co-assistenten-het gesprek van de dag is, maar officieel is er nog niet veel over gepraat.'

i-otodienst AZVU

Discussiegroepen over 'nu studeren, straks werkloos' Het afgelopen voorjaar heeft het Vormingscentrum een aantal thema-avonden georganiseerd over de werkgelegenheidssituatie van academici. Door de situatie op de arbeidsmarkt wordt het steeds moeilijker, vooral voor pas afgestudeerden, om de kwalificatie te gebruiken in betaalde beroepsarbeid. Een ongebroken loopbaan behoort voor steeds meer afgestudeerden niet meer tot de mogelijkheden. Rond een aantal thema's heeft het Vormingscentrum VU n u een lees- en discussiemap samengesteld met de titel: „Nu studeren! straks werkloos?". Deze map wil

Tot zover het officiële beleid, vooral bepaald door bezuinigingsdrift en gevestigde belangen. Maar ook in het belang van de patiënt, vindt Frans Jaspers, moeten de specialistische ingrepen worden gerantsoeneerd: 'Amandelen knippen. Baarmoeders slopen, het kan allemaal waarschijnlijk een stuk minder'. Dat kan zelfs zonder dat de 'jonge klaren' en de assistenten die n u nog in opleiding zijn linea recta de steun ingaan. Als de zittende specialisten nog veel meer inschikken. 'Ik heb een duidelijke oplossing: forse budgettering van de gezondheidszorg, de norminkomens n a a r beneden en een algemeen dienstverband voor alle artsen. Vergeet niet dat er al zoveel overheidsmaatregelen zijn die het vrije beroep steeds onaantrekkelijker maken. En als ze niet meer afhankelijk 2djn van een omzet, denken ze mischien meer van tevoren na en worden veel ingrepen voorkomen. Dan nóg moet de opleidingscapaciteit omlaag, maar veel minder. Als iedere specialist niet meer dan vijftig u u r zou werken (nu is het gemiddelde 54 uur/red.) konden er vier-, vijfduizend méér aan de slag. Dan konden alle assistenten die n u in opleiding zijn een plaats vinden.'

het VCVU in enkele discussiegroepen in bespreking geven. Thema's die in de map en in de groepen aan de orde komen: - de veranderde positie van academici op de arbeidsmarkt, - specifieke gevolgen die de huidige situatie op de arbeidsmarkt heeft voor hoger opgeleiden, - hoe wordt door de „beleidsmakers en de politiek" gereageerd op deze problematiek, - het veranderende arbeidsethos, - de huidige crisis heeft veel negatieve gevolgen. Zijn er ook mogelijkheden om hieraan een meer positieve richting te ge-

ven? Een aantal voorbeelden van „alternatieve" werkgelegenheid voor hoger opgeleiden worden beschreven. Rond de discussiegroepen zullen nog enkele, voor iedereen toegankelijke avonden worden georganiseerd met films, lezingen, etc. Het VCVU is gisteren, donderdag 10 november, met een aantal discussiegroepen gestart. Tot begin december bestaat echter nog de gelegenheid om in te tekenen voor een discussiegroep. Meer informatie is te verkrijgen bij het Vormingscentrum VU, Uilenstede 108, 1183 AM Amstelveen, tel. (548)4524/22 (wo. do. en vr.) Greetje de Jong of Ankie Pastoors. De map „Nu studeren, straks werkloos?" kost één gulden en is verkrijgbaar bij het Vormingscentrum en de VU-Boekhandel.

Waarom niet? 'Tijdgebrek. Studenten-vertegenwoordigers uit de lagere jaren zitten veel meer met zaken als de twee-f asenstruct u u r en de senior co-assistenten hebben werkweken die niet veel ruimte voor andere activiteiten overlaten.' De vraag is natuurlijk ook wat de studenten er aan kunnen doen. Voor de arts-assistenten vormen zij een extra concurrentie en bij de toch al gesloten KNMG hebben ze al helemaal niets in de melk te brokkelen. Steun zal uit Den Haag moeten komen. Ook de arts-assistenten kijken in die richting.

Opening van Wewi medische faculteit Op donderdag 17 november wordt vanaf 16.30 u u r in kamer E 202 van de medische faculteit een borrel gehouden ter gelegenheid van de officiële opening van de Wetenschapswinkel Medische Faculteit. Een aantal weken geleden gaf de faculteitsraad h a a r goedkeuring voor het openen van zo'n wetenschapswinkel. Het werk van de winkel bestaat uit het bemiddelen tussen vragenstellers als patiëntenverenigingen en actiegroepen en vakgroepen bij medicijnen. Het betreft vragen op medisch gebied bijvoorbeeld literatuurstudies naar erfelijke factoren van een ziekte, de invloed van bepaalde werkomstandigheden op de gezondheid en het omzetten van vaktechnische ar-

tikelen in voor leken begrijpelijke taal. Er liggen nog enkele onderwerpen voor een doctoraalscriptie en voor het meedenken en meewerken in de nieuwe wetenschapswinkel zijn ook nog enkele mensen nodig. De wetenschapswinkel is bereikbaar onder nummer 548 6205 (Herman) en op donderdag van 12.45 u u r tot 13.30 u u r in kamer E 202 van de medische faculteit.

Adverteren in Ad Valvas is adverteren voor een herkenbare groep en dus gericht adverteren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen