Ad Valvas 1983 - 1984 - pagina 336

AD VALVAS — 16 MAART 1984

6

Haarfijn onderzoek naar spoorelementen Vandaag promoveert de natuurkundige Adrie Bos op een proefschrift naar de ontwikkeling en toepassingen van een proton microbundel. Met deze in de werkgroep Kernchemie van de subfaculteit Natuurkunde toegepaste techniek is het mogelijk om zeer nauwkeurig de verdeling van spoorelementen in biologische preparaten te onderzoeken. Het onderzoek vond plaats in het kader van de beleidsruimte onderzoek. Spoorelementen zijn elementen die in geringe hoeveelheden essentieel zijn voor het menselijk lichaam. Teveel of te weinig ervan kan ziekte of afwijkingen veroorzaken. Meestal wordt onderzocht wat de concentratie in het bloed is, maar vaak geeft dit onvoldoende informatie. Een alternatieve mogelijkheid is de bepaling van spoorelementen in hoofdhaar. Voordeel van deze methode is dat het waarschijnlijk een betere afspiegeling geeft van de hoeveelheid spoorelementen in het lichaam. Bovendien is de monstemame eenvoudig en kan een beeld verkregen worden van het verloop van de concentratie van een element in de tijd, omdat een h a a r ongeveer één centimeter per maand groeit. Deze methode is ook gebruikt om een bevolkingsonderzoek uit te voeren in gebieden met een ernstige verontreiniging van de bodem. Vooral opname van zware metalen, zoals lood en cadmium is goed te bepalen.

Wanbeheer „Een vorm van wanbeheer" luidt de nieuwste typering van de taakverdelingsoperatie. Prof. dr. J. M. Hemelrijk van de vakgroep klassieke archeologie aan de UvA ziet zijn studierichting op korte termijn in het niets verdwijnen. En dat terwijl klassieke archeologie aan de UvA „veruit de beste en het productiefste van het land" is. Op een persconferentie verklaarde Hemelrijk bij toeval achter de plannen van het ministerie gekomen te zijn. Door een zin in een brief die over een totaal ander onderwerp ging, kwam de hoogler a a r achter het volgende snode plan: Groningen, Nijmegen en de VU mogen wel een bovenbouwstudie klassieke archeologie gaan onderhouden, de UvA echter niet. Onderwijs kan er daardoor niet meer gegeven worden. Uitgerekend de vakgroep met de grootste en oudste vakbibliotheek en de enige met een universitair archeologisch museum (het Allard Pierson museum) wordt in de kraag gegrepen. De maatregel is n a a r het oordeel van Hemelrijk instrijd met de werkelijke verhoudingen op het gebied van de wetenschap, het onderwijs en de financiële investeringen van de afgelopen vijftig jaar. „Wanbeheer."

Maatregelen in Delft I n Delft is oud-secretaris van justitie mr. H. J. Zeevalking benoemd tot kroonlid van het college van bestuur van de TH. Bovendien heeft minister Deetman prof. ir. B. Veltman, de rector, herbenoemd tot 1 januari 1985. D a a r n a zal prof. dr. J. M. Dirksen, voormalig voorzitter van de Consumentenbond en momenteel hoogleraar op het vakgebied gedragswetenschappen, zijn functie overnemen. Minister

Er zijn echter nog veel problemen met deze onderzoeksmethode, hoe betrouwbaar is de afspiegeling in de h a a r van de elementen in het lichaam, komen de elementen wel u i t het lichaam en niet uit de gebruikte shampoo of uit de lucht? Adrie Bos heeft in zijn promotieonderzoek gewerkt met een methode die op een aantal van deze problemen een antwoord geeft. Hij gebruikte hiervoor een bundel protonen, één van de drie bouwstenen van atomen die door het cyclotron versneld worden en beschoot daarmee het preparaat. Wordt een atoom getroffen door een proton, dan zendt het röntgenstraling uit. Deze röntgenDeetman wil dat de bevoegdheden van de hogeschoolraad overgedragen worden aan het CvB. Op die manier zou de continuïteit van het bestuur aan de TH gewaarborgd worden. De besluitvorming in de raad loopt erg moeilijk, vindt de minister, zij heeft in het verleden een aantal bevoegdheden naar zich toe getrokken, die volgens de wet op de universitaire bestuurshervorming van 1970 aan het CvB toebehoren. De bewindsman tikt de raad nog eens op de vingers door te stellen dat het nu wel mooi is geweest met de „gepolitiseerde bestuurscultuur". Er moeten zaken gedaan worden. Nu gebleken is dat de raad niet aan z'n taak voldaan heeft, wordt zij daar dan m a a r tijdelijk van ontheven. Over een jaar wil de minister de situatie evalueren en eventueel besluiten de raad haar bevoegdheden weer terug te geven.

De volontair Het aantal werkloze academici is sluipenderwijs de veertienduizendgrens gepasseerd. Elke werkloze academicus betekent verspilling van een jarenlange en kostbare opleiding en elke dag zonder werk doet de kennis tanen. Daar staat tegenover dat veel onderzoek niet gedaan kan worden omdat het geld er niet is om wetenschappers aan te trekken. Dé oplossing uit deze situatie biedt natuurlijk de volontair. Kostenloos wordt de wetenschap en de eigen kennis op peil gehouden. De landelijke stuurgroep sociaal kulturele aktiviteiten voor werklozen (SKW) heeft aan de gezamelijke universitaire instellingen voorgesteld om hierin tot een landelijke aanpak te komen. Aan de CvB's is gevraagd een inventarisatie op te stellen van onderzoeksprojecten die, samengesteld kunnen worden uit afgestudeerden zonder baan mét het behoud van uitkering. De universiteiten tonen zich terughoudend over het plan. De algemene mening lijkt te zijn dat de universiteiten zelf al voldoende doen voor werkloze academici en dat een landelijke aanpak alleen maar kostbaar en bureaucratisch zou worden.

Uitkeringen De uitkeringen die studenten krijgen wanneer zij als gevolg van de taakverdelingsoperatie moe-

straling wordt opgevangen en hieruit kan dan berekend worden hoeveel van welke elementen aanwezig is. Het principe is ongeveer hetzelfde als de kleuren die ontstaan als metalen sterk worden verwarmd. Het bijzondere van de opstelling aan de VU is dat de protonenbundel zo klein is dat een oppervlakte van 5 bij 5 micrometer (een micrometer is éénduizendste millimeter) kan worden bestraald. Dit kan door de protonenbundel die uit het cyclotron komt door een „lens" van magneten te voeren waardoor de bundel gefocusseerd wordt.

«xtarnol root shtoth (ars)

intarnal root

SULFUR ^

Er wordt gesproken over een lens omdat de natuurkundige wetten, die het verschijnen van een lens (bijvoorbeeld een brandglas) beschrijven, ook voor de bundel protonen gebruikt kunnen worden als in plaats van een lens van glas een aantal magneten wordt gebruikt.

Plakje

Voor het haaronderzoek werd een „plakje haar" (coupe) van dertig micrometer dik, ingegoten in een h a r s en beschoten met protonen. Aangezien een h a a r een diameter heeft van honderd micrometer k a n met de microbundel de verdeling van de elementen over de binnen- en buitenkant van de h a a r onderzocht worden door de coupe steeds 5 micrometer op te schuiven. Door meerdere coupes van een h a a r te nemen kan bepaald worden hoe in de lengterichting de elementen verdeeld zijn. De elementen die van buiten het lichaam afkomstig zijn zullen zich ten verhuizen n a a r een andere woonplaats, zullen niet worden afgetrokken van andere uitkeringen, zoals de kinderbijslag. De ministeries van sociale zaken, financiën en onderwijs zijn het daarover eens geworden. De uitkeringen zullen worden afgestemd op de feitelijke kosten, onder meer afhankelijk van de af- , stand tussen de nieuwe en de oude vestiging van de gevolgde studierichting.

VU steunt El Salvador moreel De VU heeft in een brief aan de Nuffic, de coördinator van de universitaire ontwikkelingssamenwerking, sympathie betuigd met het initiatief van internationale ondersteuning van de universiteit van El Salvador. Zij heeft echter geen deelnemer aangewezen voor de delegatie van Nederlandse universiteiten en hogescholen die eind april een bezoek brengt aan de geteisterde Universidad de El Salvador. De VU heeft al zoveel samenwerkingsprojecten in de Derde Wereld dat nóg een project van de VU niet voor de hand ligt, meent het hoofd Buitenland van de VU de heer Kapteyn. Mocht echter blijken dat de delegatie heel specifiek huiswerk meekrijgt waar alleen de VU aan k a n voldoen dan staat zij daar natuurlijk voor open. In 1980 moest de universiteit van El Salvador het vooral ontgelden toen zijn rector en twintig andere medewerkers werden vermoord. De VU zond toen een protestbrief.

Broodje film van Claude Goretta Wat doe je als je een bedrijfje erft, dat al ten dode opgeschreven is? J e hebt werknemers in dienst, die een gezin te onderhouden hebben. Je hebt zelf ook een gezin. Groeiende schulden! Je geeft alles op. Of je doet er iets aan, zoals Pierre (gespeeld door Gerard Depardieu) in „Pas si mèchant que ga". Donderdag 22 maart in Broodje film om 12.30 u u r in v u - h o o f d gebouw.

100 200 De verdeling van het element swavél, in de haarwortel. De external en de internal root sheath sijn de uitwendige resp. inwendige haarwortelschede, dunne vliesjes om de haarwortel. a a n de buitenkant van de h a a r bevinden en de hoeveelheid hiervan zal toenemen, naarmate de coupe van de h a a r verder vanaf de hoofdhuid is genomen. Zo is de invloed van shampoo en luchtvervuiling te achterhalen. De elementen die zich in het middengedeelte van de coupe bevin-

den zijn afkomstig uit het lichaam. Er blijken verschillende aanvoerroutes voor de spoorelementen te bestaan. Via bloedvaatjes in de haarwortel vindt transport in de lengterichting plaats en het transport van buiten naar binnen verloopt van cel n a a r cel. (M.d.H.)

Vrijdag 16 m a a r t

20.15 uur: De Amsterdamse Gesprekskring, Van Gtentstraat 23. Het onderwerp: „Het Darwinistisch Denken."

Zaterdag 17 m a a r t

14.00 uur: PH'31, Prins Hendriklaan 31. „Strijd tegen de vakbondsideologie", een openbare bijeenkomst van Wereldrevolutie, de Internationale Kommunistische Stroming. 20.30 uur: COC, Rozenstraat 14. Indische Vrouwenavond. Film: „Het land van mijn ouders" van Marion Bloemr Verder dansoptredens en Indonesische en Indische muziek.

Zondag 18 m a a r t

12.00 uur: Amstelkerk, Amstelveld. De Amsterdamse Studentenekklesia. Kees Kok: „Het Godsvisioen van Mozes." 20.30 uur: De Balie, Kleine Gartmanplantsoen 10. Het lied der vervreemding/Lelu lelu. Edgar Cairo over de traditionele negercultuur in het culturele Nederland en een debat over „Black Culture": Wat kunnen Nederlanders leren van de zwarte cultuur? 21.00 uur: PH'31, Prins Hendriklaan 31. PH-Video: „Diner".

Dinsdag 20 m a a r t

20.30 uur: De BaUe, Kleine Gartmanplantsoen 10. SLAA: De brandende kwestie van Henk Romijn Meijer. Opnieuw een geruchtmakende lezing. l

Woensdag 21 m a a r t

19.30 uur: VU-hoofdgebouw, theologische faculteit 14e verdieping. „Jacobs stem en Ezau's handen" over de relatie kerk en Israël. Een lezing van prof. dr. M. Boertien. 20.00 uur: VE 90, Van Eeghenstraat 90. Poëzieavond over twee dichteressen: Ida Gerhardt en Eva Gerlach. Syb de Lange leest en bespreekt deze vlijmscherpe, sterk sprekende, streng gevormde poëzie.

Donderdag 22 m a a r t

'

13.00 uur: VU-hoofdgebouw, kerkzaal 16e verdieping. Middagpauzedienst. Voorganger: ds. S. A. Boonstra. 16.00 uur: VU-hoofdgebouw. Nu studeren! Straks werkloos? Een forum over arbeid en vrije tijd. K. Paling, K. Bijsterveld, K. Mäanders en B. Schuppen praten onder het voorzitterschap van prof. dr. R. Kwant. 20.00 uur: VE 90, Van Eeghenstraat 90. „De vervulling van alle gerechtigheid". Tweede leerhuisavond o.l.v. Frans Breukelman. 20.00 uur: PH '31, Prins Hendriklaan 31. „Biotechnologie: goed of een kwaad?", een discussieavond. Genodigd zijn prof. H. Galjaard en zijn tegenstander dr. H. S. Verbrugh. Verder de film „De Truck".

Vrijdag 23 m a a r t

20.00 uur: Wittevrouwensingel 100, bovenzaal in Utrecht. Informatieavond met discussie over sado-masochisme. Spreker: Dick Visser. (Visser doet onderzoek n a a r SM en is verbonden aan het Instituut voor Klinische Psychologie en de RU Utrecht). De avond is georganiseerd door de vereniging studiegroep sado-masochisme (VSSM). Inl. 020-265571.

Bsni

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen