Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 261

V

AD VALVAS — 18 JANUAR11985

5

Neêrlands oudste studentenblad blijft overeind

Propria Cures, de satire en de Paus Vanavond, vrijdag 18 januari, vindt in Paradiso de manifestatie "Stop de Paus" plaats. Georganiseerd door het studentenweekblad Propria Cures ter gelegenheid van het 95-jarig bestaan, is de avond op voorhand van een landelijke belangstelling verzekerd. Het gaat niet goed met Propria Cures, luidt het oordeel van de "grote pers", gezien een recentelijk artikel in de Volkskrant. Doet het ministerie van WVC het blad de das om? Moet de volgende paus Italiaan zijn of niet? Is Boudewijn Büch een grote jongen? Brengt Stoker Propria Cures in een crisis? Wat is de kracht van de PC-mafia? Een alles verhelderend artikel, een boekje open over het oudste studentenblad van Nederland Hoeso "Stop de Paus?" „Ik denk dat het heel gevaarlijk is, als iemand verbiedt om het mannelijk geslachtsorgaan in elke andere opening te steken dan de vruchtbare vrouwelijke voorkant. We maken daar nu een hoop grappen over." Aan het woord is Propria Cures-redacteur Jan Zandbergen. „Maar dat is niet goed, echt niet. Het is verschrikkelijk jammer dat die Paus naar Nederland komt. Eerlijk gezegd hoop ik dat de volgende paus weer zo'n semi-gedementeerde Italiaan is die niet verder komt dan de Sint Pieter". „Laat de Paus maar komen", interrumpeert Lucas Ligtenberg, eveneens redacteur van Propria Cures. „Dat wordt een echte happening". Zandbergen: „Nee, natuurlijk niet! Ach welnee..." Ligtenberg: „Het is toch uniek!" „Ach nee, daar maak ik me geen enkele illusie over". - „Illusie, illusie, de Paus komt gewoon naar Nederland, net zoals hij naar vele andere landen gaat. Nou eh, dat is gewoon een happening! Als-ie hier niet komt, gaat-ie gewoon naar België!" Op verzoek van de beide redacteuren houden wij het interview in "Bodega De Keyzer", gelegen naast het Amsterdamse Concertgebouw en op zaterdagavond een uitgekiende entourage (De eeuwige Harry Mulisch achter de leestafel) voor de opheldering van een aantal vaagheden rond het enige satirische weekblad dat ons land rijk is. Lucas: „De hoeveelheid banen die vrijkomt door sterfgevallen wordt zwaar onderschat." Ligtenberg en Jan: „Vroeger had de Stadsschouwburg nog de fatsoenlijke gewoonte óm de honderd jaar tot de grond toe af te branden." Zandbergen over de avond in Paradiso onder het motto "Stop de Paus", die Propria Cures ter gelegenheid van haar 95-jarig bestaan georganiseerd heeft: „Door één of ander misverstand staat er op de poster Stop de Paus, maar er komen ook mensen die vóór de Paus zijn. Dat is wat aardiger. Onze naam staat garant voor een heleboel mensen, sprekers zowel als gasten, die erop afkomen. De grote namen zijn deze keer Hofland, Brand-Corstius, Brunt en Ischa Meijer. De avond wordt afwisselender dan die van vorig jaar over Fatsoen. Er waren toen wat veel sprekers."

De subsidie Met een oplage van zo'n drieduizend exemplaren en met vier redacteuren kan het studentenblad PC nou niet bepaald tot de grootste weekbladen gerekend worden. Maar door de klinkende namen die er hun medewerking aan verleenden heeft het blad enige status. Hella Haasse, Hugo Brandt Cortius (Piet Grijs/Stoker), Jan Blokker, Freek de Jonge, Renate Rubenstein, Rinus Ferdinandusse. Joop van Tijn, Henk Spaan, Kees van Kooten, Emma Brunt, Ivo de Wijs, zijn daar enkele willekeurige voorbeelden van.

Aart Bouwme^ter Door zijn satirisch karakter heeft het bovendien een hoeveelheid rancuneuze slachtoffers in ons land rondlopen, die bij tijd en wijle PC een gevoelige slag trachten toe te brengen. Zo schreef de journalist Jaap Jansen op 5 januari in het nieuwe zaterdagbijvoegsel "Vervolgens" van de Volkskrant: „Het gaat niet g:oed met het thans 95-jarige Propria Cures. Voor de zoveelste maal in de roemruchte geschiedenis van het blad loopt het voortbestaan gevaar". Om

Zandbergen: „Een jaargang van 33 nummers kost ons 130.000 gulden. De subsidie was dus een relatief klein gedeelte van het budget, maar maakte het mogelijk dat we leuke dingen deden, wat extra pagina's of een gedichtenbundel als cadeautje voor de abonnees. Zonder subsidie kunnen we dus prima doorgaan en met avonden als Stop de Paus zorgen we voor extra inkomsten."

Schelden Waarom schelden jullie soveel? „Omdat het een leuke vorm is...", begint Ugtenberg, maar Zandbergen, over wie in het eerste nummer van deze jaargang te lezen valt dat het een rusteloze jongen is met vanaf het begin een grote mond, neemt onmiddellijk over: „Ik geloof trouwens niet dat het schelden is. Het is een polemische vorm, de enige troef die we nog in handen hebben. Alle andere bladen durven het niet, die hebben een eindredacteur die alles wat genuanceerder wil zien. En dat is de dood in de pot natuurlijk. Soms is het juist heel aardig als je dingen zwart/wit stelt". „Hoe Stoker nu schrijft in de Volkskrant, dat was een paar jaar geleden niet mogelijk geweest. Het zijn eigenlijk Propria Curesstukken". Deze constatering doet 2^ndbergen in peinzen verzinken. „Eigenlijk zouden wij dus weer iets anders moeten vinden".

omgehakt moet worden. Ik persoonlijk vind dat hij zich bij het interview met Gerard Reve in het Parool niet netjes gedragen heeft". Ligtenberg vult aan: „Ook al voor dat interview dacht ik al, god, god, daar heb je hem weer, want hij schreef overal en ik vind het geen geweldige schrijver". Hetgeen voor Zandbergen weer aanleiding is voor een uitwijding: „Ik vind het niet erg dat hij overal in schrijft, als ik zijn energie had zou ik het ook doen, dat is het argument niet. Alleen.,., ik las in een interview met hem in Vrije Volk dat hij het vreselijk vond dat mensen zo ontzettend tégen hem waren omdat hij in al die kranten schreef. Maar dat geldt dus niet voor mij en dan vind ik het een vergissing om te denken dat iedereen het toe moet juichen als je succes hebt. Iedereen die iets kan, wordt tegengewerkt en als je je dat aantrekt ben je niet echt een grote jongen." Mag je kwetsend sijn in je artikelen? „Het is geen punt om kwetsend te zijn tegen de Paus". Ligtenberg wil terug naar het beginpunt van het gesprek. Zandbergen niet: „Of tegen wie dan ook. De agressie is er. Ik denk dat de gewone joumaUst die ook heeft, alleen hij kan het niet kanaliseren. Alle PC-redacteuren zijn stuk voor stuk zeer aardige en gevoelige mensen omdat ze dat wel hebben kunnen doen. Daar ben ik van overtuigd."

vragen weggehoond met de opmerking, schrijf maar eerst eens een goed boek voordat je om geld vraagt, en we zitten nu in hetzelfde schuitje", toont Zandbergen sensibiliteit voor het ontstaan van praatjes. „Maar de oplage is door alle jaren heen hetzelfde gebleven, zo rond de drieduizend. We zitten vooral met het tijdverschijnsel dat mensen zich steeds later ontplooien. De gemiddelde leeftijd van de redacteuren ligt nu zo rond de 29, 30, terwijl dat ook wel eens 19, 20 is geweest."

Corps ledere donderdagmiddag zit de redactie van Propria Cures in haar redactieruimte aan de Oudezijds Voorburgwal de ingezonden stukken van die week aan elkaar voor te lezen. Gezamenlijk wordt het oordeel geveld: plaatsen of in de correspondentierubriek. Is dat laatste het geval, dan ziet de inzender achter zijn of haar initialen een bericht van de redactie: „Gefeliciteerd! U bent bijna door het dal heen", of: „Evangelische Omroep? Ongewenste zwangerschappen, Molukse treinkapingen? Wakker worden! Negentienvijfentachtig!" Is er een blijvende stijgende lijn in de stukken merkbaar en heeft de schrijver bewezen meerdere genres te beheersen, dan kan een uitnodiging volgen om de redactievergaderingen bij te wonen. Blijkt de auteur blijk te geven van kwaliteiten die Propria Cures hoog acht dan wordt hij (of zij) opgenomen in de redactie om na twee jaar langzaamaan weggewerkt te worden: „Wat doet die vent hier nog, kan die niet eens oprotten?" Lijken jullie niet vreselijk op het studentencorps? Zandbergen: „Ja, het heeft er wel iets van. Zowel het corps als PC hebben iets elitairs, iets van een heel beschermd gezinnetje tegen de grote boze buitenwereld. Maar het verschil ligt 'm hierin dat het corps er niets mee doet. Dat heeft geen nut naar buiten toe. Het hele corps is alleen maar bedoeld om zichzelf in stand te houden en in vergelijk met ons doen zij het dus fout". „ wy zijn natuurlijk ook veel minder streng. Zwarte lijsten met straffen hebben wij niet", geeft ook Ligtenberg aan het corps "afgrijselijk" te vinden.

Lucas Ligtenberg en Jos Zandbergen, redactieleden van Propria Cures (Foto Bram de Hollander). vervolgens een uitwijding te geven over de subsidieproblemen van PC met het ministerie van WVC Een commissie onder leiding van W. A. M. („Wam") de Moor achtte het predikaat literair tijdschrift niet meer van toepassing op het blad en na een laatste gift van 20.000 gulden zou de redactie met de handen in het haar zitten terwijl het ministerie waarschijnlijk binnenkort een beëindigingsbeslissing zou nemen. Hoe sit het nou met die subsidie? Ligtenberg: „Wat ingewikkeld, omdat de subsidieregeling veranderd is. Een jaar of drie geleden zijn de normen voor literaire tijdschriften opnieuw opgesteld. Toen die getoetst werden, bleken de twee oudste bladen. De Gids en Propria Cures, er buiten te vallen omdat bijvoorbeeld niet vijftig procent van de ruimte aan literatuur besteed werd. Vorig jaar hebben we voor het laatst de subsidie gehad, die 20.000 gulden, en over '84-'85 hebben we nog niets ontvangen."

voegt hy er vervolgens wat bedroefd aan toe.

Het niveau van Propria Cures wordt in vergelijking met vroeger jaren door velen wat minnetjes Wat bijvoorbeeld van de journalis- geacht. Joop van Tijns onthullingen in het blad tijdens de jaren tieke vorm? „Die ligt erg vast. Journalistiek is zestig, de bijdragen van Godfried een vak en bij PC word je gewoon Bomans en nog vroeger die van redacteur en dat doe je ernaast. Slauerhoff, kortom, al die menWe krijgen ook niet betaald, het is sen die vóór dat ze voor een breed een erebaan. Onze lezers zijn over publiek bekend waren in PC hadhet algemeen erg goed geïnfor- den geschreven, zorgden voor meerd en het is de bedoeling dat je hooggespannen verwachtingen een andere opening vindt om een in een recenter verleden. En terzaak te benaderen. Als in negen wijl de gerenommeerde Leidse stukken te lezen valt dat Dries slavist Karel van het Reve van Agt een slechte premier is, schrijft: „Ik ben sinds 1939 geaom maar eens een oud voorbeeld bonneerd op PC. Ik geloof niet dat te nemen, dan is het heel leuk om ik ooit een nummer ongelezen gein het tiende stuk van PC via al- laten heb en meestal staat er wel lerlei schijnredeneringen, dat iets vermakeiyks in. Dat kun je doet er niet toe, te schrijven dat niet van veel weekbladen zeggen Van Agt de beste premier is die (...)", een dankbaar citaat voor publicitaire campagnes van PC, Nederland ooit gehad heeft." klinken er in het roddelcircuit de media veel negatiever geWat hebben jullie tegen Boudewijn rond luiden." Büch? „We hebben wel iets tegen Büch, maar niet op de manier die hij Gaat het nu goed of slecht met het altijd beschrijft, namelijk dat op blad? het moment dat in Nederland iets „We hebben altijd iedereen die boven het maaiveld uitsteekt het het waagde om subsidie aan te

Jullie sijn natuurlijk links, dat is ook een verschil. „Nee, dat is een vergissing", weet Zandbergen. „Er zitten ook best niet-linkse mensen in de redactie". „Anders komen er toch geen redacteuren btj Panorama en Nieuwe Revu terecht," verwijst Ligtenberg naar een opmerking eerder in het gesprek: „Vroeger kwamen PC-redacteuren bij Vrij Nederland en Haagse Post, nu bij Panorama en Nieuwe Revu", om te vervolgen: „Noordhoek, die nu bij de VPRO zit, zei tegen mij, je komt bij PC als redacteur en je gaat gewoon stukjes schrijven en dan heb je opeens allemaal ooms en tantes. Dat zijn die oud-redacteuren die je overal tegenkomt." Zandbergen: „Ja, dat is dan die PC-mafia. Maar het is geen echte mafia want je hoort er al bij door gewoon stukjes te schrijven." „Grappen maken Is een heel serieuze bezigheid", gaat hij tot slot door na de vraag of oubolligheid niet op de loer ligt bij een satirisch weekblad. „Het is voortdurend slijpen. Je hebt een Idee, je schrijft het op, dat is net niet leuk genoeg. Je haalt een woord weg, verplaatst wat komma's en zit dat met een zeer ernstig gezicht te doen. Op een gegeven moment zeg je dan: Ja, dit is grappig, zonder er zelf om te kunnen lachen. Dan wordt het geplaatst en hoor je van mensen dat het leuk is en denk je: Ja, tóch."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen