Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 500

7 JUNI 1985 Wie op de hoogte wil blijven van de interessantste resiiltaten van het wetenschappelijk onderzoek, snelt tegenwoordig regelmatig naar de kiosk. Daar liggen de fraai geïllustreerde populair-wetenschappelijke tijdschriften uitgestald. Ze informeren de lezer over Star Wars, de nieuwe mogelijkheden van de computer en de schatkamer van de oceaan. Ad Valvas haalde er vier uit het rek en sprak met enkele redacteuren. In het eerste nummer v a n het populair-wetenschappeLjke tijdschrift Toekomstbeeld (juni 1984) schrijft d e redactie Wie nu moet handelen kan dat alleen verantwoord doen als hij in staat IS om boven alle werveling e n mt iets v a n d e toekomst te zien En ,,In Toekomstbeeld wordt geprobeerd op verantwoorde wijze e e n concept v a n d e toekomst a a n te reiken Het w a s d e toekomst zelf die deze pretentieuze woorden logenstrafte het tweede nummer is tot op h e d e n met verschenen Hoofdredacteur Bas de Groot legt uit dat het verschijnen v a n het blad veel sympathie opwekte m a a r dat er ondanks v a g e beloften geen financiers te vind e n w a r e n Hebben w e te m a ken met een doodgeboren kindj e ' ,,We hopen rond d e Kerst in ieder geval nog met e e n tweede nummer te komen, zegt De Groot, „lelijke b a b y s worden v a a k mooie kinderen Het gev a l lijkt h a a s t symbolisch te zijn voor d e sneUe wijzigingen w a a r a a n d e markt v a n populair-weten-schappelijke tijdschriften onderhevig is Nieuwe b l a d e n verschijnen en verdwijnen, oude wijzigen hun „journalistieke formule of hun lay-out of g a a n zich op een nieuwe lezerskring nchten Tegehjkertijd is Toekomstbeeld echter een mtzondenng De meeste populair-wetenschappehjke bladen verheugen zich namelijk in e e n groeiende b e langstelling v a n het publiek Hun a a n t a l neemt toe, e e n ontwikkeling die parallel loopt met d e opkomst v a n het wetenschapskatern m d e d a g b l a d e n Het geeft e e n heel geritsel m d e kiosk, w a a r d e b l a d e n stuk voor stuk hun w e g n a a r hun eigen doelgroep zoeken Allemaal verschülen ze v a n elkaar, al h e b b e n ze e e n belangrijke overeenkomst ze h e b b e n niet aUeen oog voor d e tekst, m a a r ook voor het beeld Het zijn magazines De Ki]k ontleent a a n dit aspect zijn n a a m Dit op d e kop af tien

Johan de Koning j a a r oude m a a n d b l a d vormt met e e n oplage 124 000 d e rugg e g r a a t v a n d e populair-wetenschappelijke markt De eindredactie ervan wordt gevoerd door G Brands, ex-redacteur v a n het roemruchte literaire tijdschrift Barbarher, voormalig hoofdredacteur v a n d e Haagse Post, bekroond als schrijver v a n het kinderboek Padden verhwzen met graag HIJ legt mt dat Ki}k volgens hem vooral succesvol is doordat het b l a d d e wetenschap op e e n begrijpelijke mamer in taal en in beeld brengt De verhouding tussen tekst e n beeld is ongeveer 50 50 Het beeld bestaat voor e e n aanzienlijk deel uit tekeningen ,,We h e b b e n v a n het begin af a a n tamehjk veel tekeningen gebruikt, omdat je d a a r e e n b e p a a l d accent in kunt leggen, dat d e tekst ondersteunt,' zegt Brands ,Onze tekeningen zouden trouwens met misstaan in Amerikaanse wetenschappelijke bladen De tekst moet ook zonder d e tekeningen zo helder zijn, dat hij voor e e n veertienjarige bevattelijk IS Dan IS hij volgens Brands voor een volwassene makkelijk e n d a a r d o o r prettig te lezen ,,We vertalen als het w a r e het moeilijke wetenschappelijke onderzoek in iets wat makkelijk l e e s b a a r is Daarom proberen w e m onze teksten moeilijke woorden te vermijden Als je teksten hebt met te veel woord e n als optimaal efficient en effectief, d a n wordt het een beetje vermoeiend om ze te lezen Gebruik eenvoudjger woorden Laat d e mensen doorlezen ' HIJ overhandigt me e e n stencd, w a a r o p verschülende alternatieven voor moeüijke woorden worden g e g e v e n Zo blijkt effectief gewoon doeltreffend te betek e n e n Ook populair taalgebruik wordt m Kijk vermeden, zegt Brands, als ik e v e n later d e mtdrukkmg „in d e lift m d e

mond n e e m „En m Kijk staat mets centraal De lezers voor wie d e woorden zo zorgvuldig worden afgewog e n bevinden zich voor het grootste gedeelte o p middelbare scholen Zijn het jongens of meisjes' Brands ,,Persoonhjkdenkikdat in d e technische onderwerpen vooral jongens geïnteresseerd zijn m a a r ook door meisjes word e n w e erg veel gelezen Eigenlijk h e b b e n w e m a a r weinig inzicht in d e appreciatie v a n lezers We merken a a n d e oplage dat w e g e w a a r d e e r d worden BIJ het b e p a l e n v a n d e doel groep maakt Kijk volgens Brands ook weinig onderscheid tussen meisjes e n joxigens d e redactie richt zich op ,de lezer Gericht adverteren lijkt m het blad echter toch mogelijk te zjjn In het meinummer prijkt bij voorbeeld een advertentie w a a r i n d e marine matrozen werft Ze bevat e e n afbeelding v a n e e n penscoop die boven water uit steekt, getekend in d e hmsstijl v a n Kijk Het opschrift Imdt , Verder kijken d a n je neus lang is

Markt voor popular id

Wetenschap

,Het leger is een g o e d e klant v a n ons,' legt Brands uit - e n toont nu iets meer inzicht m zijn lezerskring, ,,dat komt doordat veel jongens die beta-gericht zijn het blad lezen De redactie ondervindt g e e n hinder v a n dit soort advertenties, wel v a n die v a n e e n fabrikant v a n condooms of - Brands weet e e n eenvoudiger woord - ,,kapotjes Na enkele boze brieven v a n ouders v a n lezers ging Kijk g e e n nieuw contract met deze adverteerder meer a a n

Wapentuig De tekemngen m Kijk beelden nogal eens militaire vliegtuigen af, of nieuwe w a p e n s , zoals raketten ,,Dat zijn natuurlijk mooie spectaculaire beelden,' zegt Brands, ,,dus is m e n snel geneigd om die w a t groter te brengen De lezer zou natuurlijk kunnen denken hoe mooi al dat wapentmgi Wapentmg is ook mooi om te zien, vind de Het is heel indrukwekkend Maar je moet het beeld niet los zien v a n d e tekst Kijk schenkt volgens Brands veel a a n d a c h t a a n lucht- en ruimtevaart omdat zich op dit gebied veel technologische ontwikkelmgen voordoen „Het is m ieder geval niet zo dat wij oorlogszuchtig zijn ' Er komen ook a n d e r e onderwerpen a a n bod, zoals geschiedems, psychologie e n biologie.

G Brands, redacteur v a n Kijk- "Onze tekeningen zouden met misstaan want het blad wil zo breed mogelijk zijn Al deze onderwerpen behandelt men zo objectief mogehjk, want, zegt Brands, Kijk wil g e e n opinieblad zijn A a n enige kleuring, bij voorbeeld door d e woordkeus, ontkomt m e n echter niet altijd Zelf schreef hij onlangs e e n artikel over e e n Engelse frauderend e bankier mt d e negentiende eeuw, d e tijd dat fraudeurs nog w e r d e n g e h a n g e n Verwijst het artikel n a a r d e actuahteit"? Brands ,,Het onderwerp w a s interessant v a n w e g e d e keiharde rechtspraak m het verleden e n o p d e tweede plaats speelde d e actualiteit e e n rol Want wat h e b b e n w e gehad"? We h e b b e n die meneer Olivier g e h a d Een z w e n d e l a a r Die heeft een p a a r m a a n d e n gezeten e n speelt d a n w e e r d e mooie meneer In d e politiek h e b je mensen die lieg e n e n bedriegen We h e b b e n die zwart-geldaffaires, invallen bij banken. Slavenburg bijvoorbeeld Als je dat soort dingen weet, d a n is het toch a a r d i g om d e lezers e e n s te laten zien hoe

w a t m d e toekomst mogelijk zal zijn En zo wordt soms ook het beeld in Kijk gebracht Zelf heeft het blad g e e n zorgen voor d e toekomst, d e forse oplag e wist men d e afgelopen jaren op peil te houden Brands ,,Ik denk dat meespeelt dat Kijk door ouders v a n scholieren als educatief-waardevol wordt beschouwd Als ze om economische redenen b e p a a l d e bladen d e deur mt doen, d a n zal Kijk d e laatste zijn' Van Aarde en Kosmos valt volg e n s Brands weinig concurrentie te vrezen Het blad is minder b r e e d georiënteerd Van oudsher besteedt het veel a a n d a c h t a a n ruimtevaart e n sterrenkunde, al komen er ook medische e n geschiedkundige onderwerp e n in a a n bod Aarde en Kosmos ncht zich ook minder op d e jeugdige lezer d a n Kijk De doelgroep is volgens eindredacteur Huub £grgen „Ied e r e e n die meer d a n middelmatig gemteresseerd is in wetens c h a p e n techniek Onlangs is men echter gefu-

'Op medische artikelen krijgt %*^t^

De redacteuren Paul Dijkstra en Maja Vervoert v a n Psychologie m e n s e n m d e praktijk tegenkomen

D

Uitgaan v a n verschijnselen die Foto AVC/VU

in d e vorige eeuw met frauder e n d e bankiers werd omgesprongen ' Onlangs vierde Kijk zijn tienjarig b e s t a a n met een jubileumnummer Dit nummer h a d e e n thema d e toekomst Dat dit e e n thema is dat goed ligt in d e populair-wetenschappehjke wereld bhjkt alleen al uit het science-fictionactige karakter v a n d e tekeningen in Kijk Brands geeft e e n verklaring ,,Als e e n wetenschappelijke ontwikkehng in e e n b e p a a l d e richting wijst, d a n ontkom je er niet a a n te zeggen

lonsf

seerd met het blad v a n De Jong e Onderzoekers, DJO, dat - zoals Eggen het noemt - ,,een stevige basis in het onderwijs heeft De r e d e n ' ,,Wij zijn niet zo geweldig groot e n zij zijn niet zo geweldig groot en voor een deel w a r e n w e toch op dezelfde manier bezig D a a r kwam bij d a t d e uitgever v a n DJO v a n het b l a d af wilde DJO is nu een a p a r t katern in Aarde en Kosmos De artikelen m Aarde en Kosmos zijn v a a k minder vlot leesb a a r d a n die m Kijk Onlangs

V(

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen