Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 403

AD VALVAS — 29 MAART 1985

7

Veel studenten denken pas aan een baan als ze zijn afgestudeerd

Solliciteren is jezelf verkopen en dat kun je leren Hoe krijgt men gegarandeerd géén baan? Dat gaat makkelijk: gewoon een kwartier te laat komen voor het sollicitatiegesprek, meteen na binnenkomst het woord nemen en vervolgens vriendelijk vragen „U maakt toch spijkers?" als het „vliegtuigen" had moeten zijn. Een komische tip voor hoe-het-niet-moet uit het jongste Intermediairjaarboek. De moeilijkheid is echter dat de meeste jonge academici dolgraag aan de slag willen maar er vaak niet in slagen de voornaamste barrières op weg naar het schaarse betaalde werk te nemen: het schrijven van een sollicitatiebrief en het voeren van een sollicitatiegesprek. „Veel academici weten zich nauwelijks te verkopen," hield mr Tjebbe Maris, projectleider van VNO-Management Studiecentiaim De Baak, eind vorig jaar een gehoor van tweehonderd werkwillige academici voor. „Dan lees ik in de Sollicitant, het blad van het Bureau Arbeidsvoorziening Academici, bijvoorbeeld: Biedt zich aan: een Hispanist. En dan denk ik: welk bedrijf zit daar nou in godsnaam op te wachten? Universiteiten en hogescholen zouden wel meer aan job hunting moeten doen." Een gat in de markt dus, waar commerciële adviesbureaus en sommige universiteiten de laatste tijd gretig zijn in gedoken. „Spreken van 'een uitdaging voor mij' en dasje-jasje aantrekken is niet meer voldoende. Je moet ervan uit gaan dat de beste wint in de rat race. Dus moet je je ook als beste presenteren."

BUnd

„Veel academici maken allereerst een attitudefout," zegt drs J. Rompelman, directeur van het éénmans-adviesbureau Perspektief, dat zich bezig houdt met „persoonlijke sollicitatiebegeleiding". „Men staart zich tegen het einde van de studie alleen maar blind op het afstuderen in plaats van tijdig aan marktverkenning te doen. Men moet een economische kijk op zichzelf als produkt zien te krijgen. Je moet je afvragen: wat ben ik waard en voor welk bedrijf ben ik interessant?" Mensen die een baan zoeken kunnen zich bij drs Rompelman tegen aan hun inkomen aangepaste tarieven laten scholen in de kunst van het solliciteren. De modem vormgegeven folder die adviesbureau Perspektief op verzoek toestuurt geeft een overzicht van service en trainingen die Rompelman verzorgt. Voor minimumloners wordt voor „gesloten sollicitatie (brieven en bijlagen)" 35 gulden gerekend, „individuele gesprektraining" kost 65 gulden en de hardleerse baanjager kan desgewenst een maandcontract („vier consulten naar keuze en één uur marktverkenning") voor de somma van 300 gulden afsluiten.

Hairy Thetlynck Perspektief, gevestigd te Maarssen, draait nu sinds ongeveer één jaar „en met redelijk succes" aldus Rompelman, die een behoorlijk aantal werkloze academici afkomstig van de naburige Rijksuniversiteit Utrecht tot zijn clientèle mag rekenen. Adviseur Rompelman onderscheidt drie fasen in het hele sollicitatie-gebeuren. Allereerst moet men op grond van een goede brief zorgen voor een gesprek uitgenodigd te worden. Als dat gelukt is moet de sollicitant „als de bliksem" informatie inwinnen over het bedrijf of de school waar hij wil gaan werken. De derde fase behelst een intensieve voorbereiding op het gesprek. In de woorden van de adviseur: men moet weten en beheersen wat de sollicitatiecommissie van je verwacht. Om met de eerste fase te beginnen: de meeste academici zijn zeer wel in staat een sollicitatiebrief zonder al te storende spel- of stijlfouten te schrijven. Het probleem is alleen dat een sollicitatiebrief waarin keurig de diploma's, capaciteiten en formuleringen als „een uitdaging" of „altyd al met mensen willen werken" op een rijtje worden gezet tegenwoordig bij lange na niet meer voldoende is. Men moet er zien uit te springen, en liefst niet met een koffievlek of het gebruik van „roze briefpapier" zoals Inez van Eijk het in haar etiquette-boekje „Had dat dan gezegd!" zo guitig formuleert. „Een sollicitatiebrief is geen gewone brief," meent adviseur Rompelman. „Het is een pure verkoopbrief, helder en duidelijk, waarin de sollicitant zich zo aantrekkelijk mogelijk moet profileren." Reden waarom de sollicitatiecursussen die enkele universiteiten en hogescholen verzorgen voor een belangrijk deel in het teken van het schrijven van de brief staan. „Academici kunnen vaak geen goeie brief schrijven," zegt mevr' lUW H. Nijdam, beheerder van h.t Informatiecentrum van de

Wageningse Landbouwhogeschool waar studenten twee keer per jaar de cursus „Leergang Arbeidsmarkt" kunnen volgen. „Als je ziet hoe sommige curricula eruit zien: onoverzichtelijk, over het hele blad volgebouwd, allemaal veel te veel. Een goeie sollicitatiebrief is kort en beslaat hooguit één kantje, zit goed in elkaar, is zakelijk en sluit aan bij de ad- • vertentie. En vooral dat laatste wordt nogal eens vergeten."

Vragenvuur

„Er moet een vent of het vrouwelijke equivalent daarvan uit de brief naar voren komen," vindt drs Cor Geljon, vakdidacticus Nederlands aan de Amsterdamse Vrije Universiteit. „Het gaat vaak om kleine dingen. Een Neerlandica die in haar sollicitatiebrieven ging vermelden dat ze naast haar studie een paar jaar een toneelclubje had geleid werd prompt twee keer opgeroepen met het oog op eventuele drama-

fronteerd met vragen betreffende de doelstelling van de school. Daar kun je rekening mee houden. Veel informatie kun je al opdoen uit de advertentie. Staat daar iets als „op eigentijdse wijze gestalte geven aan de inhoud van het christelijk onderwijs", dan heb je waarschijnlijk met een redelijk verlichte school te maken. Maar ook op een orthodoxe school moet je uit de voeten kunnen. Je hoeft jezelf niet te verloochenen maar je kunt proberen open kaart te spelen op een innemende manier zonder onnodig te provoceren." Aldus Geljon die toegeeft dat goede raad in sommige gevallen moeilijk te geven is. Vooral vrouwelijke sollicitanten wordt het vuur soms aan de schenen gelegd. „Dan stelt men soms impertinente persoonlijke vragen. Dat gebeurt ook op katholieke scholen nog wel eens. Of men misschien samenwoont. Als je ja zegt, is het niet netjes. Zeg je dat je getrouwd

er 10 tot 15 op het programma. Degenen die uitgezonden worden behouden hun wachtgeld. Daarnaast krijgen zij de normale toelage die geldt voor uitzending van deskundigen naar het buitenland en een salaris van de universiteit waar zij gaan werken. Het totaal mag uiteraard niet het laatst genoten salaris te boven gaan. De uitzending van universitaire wachtgelders vindt plaats in het kader van de zgn. Agreed Minutes, die Nederland en Indonesië begin 1983 in Jakarta getekend

heb'."

Adviseur Rompelman kent een nog sterker, bijna apocrief aandoend, verhaal. Een ingenieur, op jacht naar een baan in het baggerwezen, werd door de commissie afgewezen omdat hij zyn schoenen te netjes gepoetst had. Dat kon nooit een goede baggeraar zijn, zo zou de redering van de commissie luiden. Ir Remco de Boer, biochemicus en oud-cursist van de Leergang Arbeidsmarkt van de Wageningse hogeschool, nam in ieder geval altijd het zekere voor het onzekere. „Ik ben altijd jasje-dasje gegaan omdat men dat zeker in het bedrijfsleven op prijs stelt." De Boer meent dat hij van de cursus niet zo gek veel heeft opgestoken omdat het meeste hem al bekend was. Bijvoorbeeld uit de Intermediairjaarboeken of het in kringen van sollicitanten inmiddels vermaarde sollicitatiecahier dat

(Foto AVC/VU)

lessen die ze zou kunnen geven." Mede op aandrang van de vele studenten die „nooit wat hoorden op hun brieven" of „in tranen" van hun eerste sollicitatiegesprek terugkwamen startte Geljon te zamen met enkele collega's zo'n vier jaar geleden mini-sollicitatiecursussen voor aanstaande leraren, die zo goed lopen dat er zelfs studenten van de Universiteit van Amsterdam op af komen. Het onderdeel „sollicitatiegesprek" geniet een warme belangstelling. Geljon: „In rollenspelen proberen we de studenten op zo'n gesprek voor te bereiden. Het gaat erom dat je tevoren alert bent op het vragenvuur van de sollicitatiecommissie. Onze studenten worden nogal eens gecon-

bent, dan zie je de commissie denken 'die zal wel snel een kind nemen' en als je zegt dat je alleen woont denken ze dat je een pot bent. Het beste is maar beleefd te antwoorden dat zulke vragen niet ter zake zijn."

Jasje-dasje

Het onderwerp „kleding" is op elke sollicitatiecursus een aanhoudende bron van discussie. Cor Geljon weet een aardige anekdote. „Op elke cursus vertel ik altijd het verhaal van de jongen die keurig in het pak uit solliciteren ging en een sollicitatiecommisie tegenover zich vond bestaande uit drie heren in een gemakkelijke trui. Hij redde zich er toen aar-

Wachtgelders kunnen in Indonesië aan de slag Universitaire medewerkers die, gedwongen door de bezuinigingen, met wachtgeld gaan of zijn gegaan, worden door het ministerie van OW in de gelegenheid gesteld om voor drie jaar aan Indonesische universiteiten te gaan werken. Eind vorig jaar zijn er zeven wachtgelders naar Indonesië vertrokken, dit jaar staan

dig uit door te zeggen 'ik geloof dat ik de verkeerde kleren aan

hebben en die deel uitmaken van het Cultureel Akkoord tussen beide landen. Doel van het programma is, dat Nederlandse universitaire wachtgelders een bijdrage leveren aan de verdere ont- , wikkeling van het Indonesische universitaire systeem. Vooralsnog zijn er alleen universiteiten in het programma opgenomen, maar T. Veenkamp, de directeur van NUFFIC, die het programma coördineert, sluit niet uit dat het in de toekomst wordt uitgebreid tot 'HBO-achtige' instituten. Het uitzendprogramma is vooral bedoeld voor universitaire mede-

werkers, in principe zowel wetenschappelijk als niet-wetenschappelijk personeel, uit disciplines die vanwege de taakverdelingsoperatie moeten inkrimpen. Binnenkort maakt de Indonesische overheid bekend aan welke deskundigen zij het meest behoefte heeft. Begin mei worden die vacatures dan via de universiteitsbladen bekend gemaakt en wordt verder bij het Inter-universitair Herplaatsingsbureau in Utrecht gekeken of er geschikte kandidaten zyn die de dupe dreigen te worden van de TVC-operatie. In de daarop volgende maan-

NRC Handelsblad ooit uitgaf. „Maar je hoort toch altijd wel iets om rekening mee te houden. Al heb ik de cursus voor de baan die ik nu heb niet echt nodig gehad. Ik volg nu een opleiding tot automatiseringsdeskundige bij de PTT. Elke gek die daar op schrijft wordt volgens mij opgeroepen." Op de Katholieke Universiteit Nijmegen worden op centraal niveau nog geen sollicitatiecursussen gegeven. „Maar," zegt rector magnificus prof. Giesbers, „dat moet zeker een punt van aandacht worden. Schrijf maar op dat dit onderwerp met ingang van aanstaande vrijdag in de onderwijsgesprekken met de diverse faculteiten voortaan aan de orde zal komen." (UP, Nijmegen) den worden de kandidaten door een gemengde commissie van Indonesiërs en Nederlanders geselecteerd. Na een voorbereidingscursus van één a twee maanden, vertrekken de universitaire wachtgelders eind dit jaar naar Indonesië. De uitzendperiode is in principe drie jaar. Of het mogelijk is die periode te verlengen, kan Veenkamp nog niet zeggen. Dat hangt o.m. af van de belangstelling die er vanuit de universitaire wachtgelders voor het programma bestaat. Binnenkort vertrekt er een Nederlandse missie naar Indonesië om na te gaan hoe de ervaringen zijn van de zeven Nederlanders die vorig jaar zijn uitgezonden. Die zitten daar nu ongeveer tweeënhalve maand. (UP, Esther Hageman)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen