Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 46

AD VALVAS — 7 SEPTEMBER 1984

Hoe rendementcijfers gebruiken? Vervolg van pag. 1 n u alleen de Erasmus­universi­ teit nog hoger scoort. Tussen 1980 en 1982 was op de VU n a een „me­ diane" studieduur van zeven jaar 58 procent van de studenten afge­ studeerd. Het gemiddelde van de universiteiten en hogescholen was 54 procent. De Erasmus scoorde 66 procent, de UvA 49. Heel nieuwsgierig is het ministe­ rie in Zoetermeer echter n a a r de gevolgen van de invoering van de twee fasenstructuur voor het „numerieke rendement" per stu­ dierichting. Het ministerie heeft onlangs nog een aantal onder­ zoeksvragen geformuleerd over de mate waarin enkele bedoelin­ gen van de nieuwe wet worden gerealiseerd. Aan te nemen valt, zo betoogde Drenth, dat de wetge­ ver met het huidige studierende­ ment niet erg tevreden zal zijn. Vóór de Wet Tweef asenstructuur haalde bijvoorbeeld aan de VU zo'n 50 procent het doctoraal. Van de lichting 1982 slaagde voor de propedeuse tot eind juli maar 60 procent. Dat kan nog oplopen tot 65 procent maar zelfs als daar­ n a niet meer dan 15 procent als­ nog afvalt zouden de uiteindelij­ ke onderwijsresultaten n a invoe­ ring van de twee fasen niet zijn verbeterd. De minister kijkt dus met argusogen toe.

Vervolg van pag. 1

De studieduur zal als gevolg van de twee fasen heus wel afnemen m a a r het is maar de vraag of de slaagpercentages beter worden. Zeker geldt die twijfel als studie­ duurbeperking niet gepaard gaan' met grondige veranderin­ gen in onderwijsinhoud, opzet en policy.­

het WO zou men zowel aan de kosten als a a n de baten­kant een verscheidenheid van elementen in de overweging moeten betrek­ ken. In de universitaire en landelijke discussies wordt meestal het be­ grip „numeriek rendement" ge­ hanteerd, opgevat als het percen­ ­tage studenten dat een tussen­

Wat is rendement? Drenth ging uitvoerig in op de zeer uiteenlopende wijze waarop het begrip „rendement van een opleiding" kan worden ingevuld, wat ook daadwerkelijk gebeurt in het onderwijsbeleid. Je kunt ren­ dement zien als de verhouding tussen kosten en baten. Overtref­ fen de kosten de baten dan spreekt men van niet­renderend. Bij het onderwijs k u n je die defi­ nitie ook gebruiken maar zeker daar moet je óók niet­financiële factoren als psychologische in­ spanning, verveling en stress a a n de lasten­zijde en plezier in de studie, tevredenheid bij succes en persoonlijkheidsvorming aan de baten­kant in rekening brengen. Voorts k u n je onderscheid maken tussen privaat en publiek rende­ ment van onderwijs. Het eerste beoordeelt de kosten/baten rela­ tie voor het individu (inkomsten­ derving n u tegen een beter be­ taalde baan later bv.), het tweede kosten en baten voor de hele ge­ meenschap. Het is duidelijk, dat

tijds of afsluitend examen be­ haalt. Het gaat echter volgens Drenth bij die numerieke rende­ menten in feite niet om rende­ mentscijfers omdat slechts de ba­ ten­zijde in ogenschouw wordt genomen en daarvan ook nog m a a r een deel: de leerwinst. Alle andere elementen worden gene­ geerd. En dan telt men bovendien alléén maar die leerwinst die zich manifesteert in het behalen van een diploma. De overige leerwinst wordt gemakshalve op nul ge­ steld. J e k u n t daarom maar beter van „slaagpercentage" spreken. K u n je n u de slaagpercentage van het propedeutisch examen gebruiken als basis voor het ma­ ken van beleid door hoge percen­ tages te belonen met extra geld en formatie én lage af te straffen? Nee, vindt Drenth. Het probleem van het ontbreken van uniformi­ teit van meten op de universitei­ ten is wel op te lossen maar een groter probleem is, dat je niet al­ leen de kwaliteit van het onder­ wijs verantwoordelijk kunt stel­ len voor de hoogte van de percen­ tages. Er speelt hier een aantal factoren, dat moeilijk beheers­ baar is en zorgt voor verschillen tussen universiteiten en facultei­ ten. Je hebt bijvoorbeeld bij een bepaalde studie of faculteit meer mensen die niet studeren om di­ ploma's te halen maar gewoon omdat ze zichzelf willen vormen.

beide vormen van rendement niet in eikaars verlengde hoeven te liggen. Bij een evenwichtige en niet be­ perkte maatschappelijke beoor­ deling van de rendementen van

En ook heb je op de ene plaats meer werkstudenten of mensen met onvoldoende vooropleiding dan op de andere plaats. Dat k a n het slaagpercentage nadelig be­

ïnvloeden zonder dat het iets te maken heeft met de kwaliteit van het onderwijs. Een tweede argument om slaag­ percentages niet als financieel beleidsinstrument te gebruiken is, dat de kans op het kunstmatig verhogen van die percentages toeneemt als men weet dat dit de toewijzing van extra menskracht en middelen begunstigt. Dan be­ staat het gevaar dat men gaat marchanderen met normen en de examen­ en tentameneisen kunstmatig verlaagt. Geflatteerd hoge slaagresultaten bij de prope­ deuse kunnen bovendien tot ge­ volg hebben, dat het selectieme­ chanisme ook de doctoraalfase binnensluipt. De propedeuse heeft terecht een selectieve func­ tie naast een oriënterende en ver­ wijzende, meent Drenth. Zij moet ervoor zorgen, dat studenten die een academische studie eigenlijk niet aan kunnen uitgezeefd wor­ den. Maar ben je eenmaal die se­ lectie doorgekomen, dan hoort een faculteit er ook voor te zor­ gen, datje de eindstreep kunt ha­ len. Een verantwoordelijkheid die vaak onvoldoende wordt beseft. De veldloop met hindernissen vóór de propedeusen moet dan .plaats maken voor een goed toe­ geruste expeditie dóór de docto­ raalfase Heen. Wordt echter die veldloop vóór de propedeusetè ge­ makkelijk gemaakt door verla­ ging van de eisen dan dreigt de expeditie door de doctoraal­fase te ontaarden in een moeizame tocht en dat mag niet gebeuren, vindt Drenth. Selectie is juist maar dan wel aan het begin van de reis. (J.K.)

Prof. Van Eikema Hommes overleden

re bevoegdheden voor studenten, die in het wetsontwerp waren op­ genomen en wegens de verklei­ ning van vertegenwoordigende li­ chamen zoals de universiteits­ raad, zodat de werkdruk voor stu­ dentleden van deze raad aanmer­ kelijk toeneemt. Aan dit bezwaar komt Deetman n u in zoverre tegemoet dat de in­ stellingen in de nieuwe WWO zelf mogen bepalen welke tegemoet­ koming of onkostenvergoeding zij a a n gekozen universiteits­ of fa­ culteitsraadsvertegenwoordigers wil betalen. De betaling k a n daarmee hoger worden. De minis­ ter stelt dit voor n a sterke aan­ drang van de fractie van de PPR. Deetman komt ook aan een ande­ re wens van studenten tegemoet. I n de nieuwe studierichtingcom­ missies overleggen studenten en Afgelopen maandag 3 september vakgroepbestuurders over het is prof. mr. H. J. van Eikema onderwijsprogramma, zyi bren­ Hommes overleden. Hij was 54 gen daarover advies uit a a n de jaar. Prof. Van Eikema Hommes Faculteitsraad, die deze pro­ gramma's vaststelt. Dit advies­ recht wordt door Deetman n u ge­ kwalificeerd, wat betekent dat de faculteitsraad alleen van het ad­ vies mag afwijken als hij dat goed motiveert. Tegelijk wordt de vaste commissies voor het onderwijs, die n u nog in iedere faculteit be­ De Tweede K amer krijgt grotere staat en zich met hetzelfde bezig­ invloed bij het beperken van het houdt, opgeheven. aantal studenten voor studie­ Deetman stelt in zijn wetsont­ richtingen op grond van de situa­ werp ook voor om aan faculteiten tie op de arbeidsmarkt dan minis­ de mogelijkheid te geven om de­ ter Deetman van plan was. Bij de len van het onderzoek in zelf op te behandeling van het wetsvoorstel richten onderzoeksinstituten te concentreren. Uit de Tweede Ka­ om de minister van Onderwijs en Wetenschappen de bevoegdheid mer was echter de vrees n a a r vo­ te geven de instroom van studen­ ren gekomen dat de binding van ten te beperken voor die studie­ deze instituten met de faculteit te richtingen waarvan duidelijk is gering wordt. Deetman wil daar­ dat de arbeidsmarkt erg slecht is, om dat de faculteitsraad iedere 5 zijn een aantal wijzigingen inge­ j a a r een onderzoeksprogramma diend, die de Kamer in deze meer vaststelt voor het instituut, bevoegdheid dienen te geven. waarbinnen het bestuur van zo'n CDA en VVD lieten blijken posi­ instituut dit programma elk jaar tief te staan tegenover de voor­ verder invult. Over de instellig en stellen van PvdA en D'66 en ook opheffing zal de universiteits­ minister Deetman zei daar geen raad gaan beslissen. Ook studenten kunnen een moeite mee te hebben. Minister Deetman verzekerde de K amer plaats vinden in het onderzoek, zowel in de tweede fase (de onder­ zoekersopleiding) als in de eerste fase, waarin volgens Deetman de mogelijkheid moet bestaan korte Marais opdrachten binnen een onder­ zoeksinstituut te vervullen. I n het artikel over de internatio­ Deetman schrijft ten slotte dat de nale christelijke conferentie op de Algemene Rekenkamer, de re­ middenpagina's van Ad Valvas kenmeester van de regering, zich van 31 augustus j.1. werd abusie­ in de toekomst intensiever met velijk gesproken van de zwarte het financieel beheer van de in­ docent Marais. Marais is echter stellingen moet gaan bezighou­ een blanke, zijn universiteit ­ die den. van het Zuidafrikaanse Fort Hare ­ is een instelling voor zwar­ te studenten. (UP, Bert Bakker)

Het arbeidsmarkt­ criterium

was sinds 1965 hoogleraar aan de juridische faculteit van de VU. Hij was lid van de K oninklijke Nederlandse Academie van We­ tenschappen. Hij doceerde ency­ clopedie (inleiding) der rechtswe­ tenschap en de wijsbegeerte van het recht. Prof. Van Eikema Hommes volgde prof. dr. H. Dooy­ eweerd (Wijsbegeerte der Wetsi­ dee) op, die in 1965 met emeritaat ging. Hij werd op 3 mei 1930 te IJlst geboren en studeerde rechten a a n de VU, waar hij in 1953 zijn doctoraal examen aflegde. Daar­ naast behaalde hij zijn kandi­ daatsexamen theologie (1957). Be­ gin 1961 promoveerde hij tot doc­ tor in de rechtsgeleerdheid op het proefschrift „Een nieuwe herle­ ving van het natuurrecht" bij prof. Dooyeweerd. Sinds 1957 be­ kleedde de overledene diverse we­ tenschappelijke functies a a n de juridische faculteit.

dat hij het nieuwe instrument te­ rughoudend zal gebruiken, eerst moet geprobeerd worden via a n ­ dere wegen het aantal studenten voor een bepaalde studierichting te beperken. Daarbij denkt hij bij voorbeeld aan het geven van voorlichting a a n aankomende eerstejaars.

Thuiswonen Meer dan de helft van de bijna 5000 studenten aan de Katholieke Hogeschool in Tilburg is finan­ cieel afhankelijk van de ouders. In vergelijking met de cijfers van de voorgaande jaren blijkt, dat dit aantal gestaag aan het groeien is, volgens beleidsmedewerker W. Heuvelmans van de dienst stu­ dentenzaken en welzijn van de hogeschool geen gunstige ont­ wikkeling: „Studenten passen niet in een normaal gezinspa­ troon. Ook ontbreekt het de thuiswonende student aan de ge­ bruikelijke studiecontacten bui­ ten de hogeschool om." Als be­ langrijkste reden voor het thuis­ wonen noemt Heuvelmans de­ huidige studiefinanciering: „Studenten die een toelage krij­ gen, moeten deze na h u n studie weer terug betalen. Door thuis te blijven wonen is die toelage veel lager en daarmee ook de terug te betalen schuld."

Vrijdag 7 september 10.00 uur: Anna's Hoeve, K ruislaan 318, Amsterdam. Is de bestaande opleiding voor biologen wel voldoende afgestemd op de maatschappelijke vraagstukken van deze tijd? Deze vraag staat centraal op het symposium „Werk voor Biologen", ter gelegenheid van het 15­jarig bestaan van het biologisch centrum van de UvA, Anna's Hoeve.

Zondag 9 september 19.00 uur: Van Eeghenstraat 118, Kapeldienst. Sonny Hof in de serie De Zeven Scheppingsdagen: de tweede dag Hemel".

Maandag 10 september 20.00 uuK Soeterijn, Linnaeusstraat 2. „Insulinde, zoals het leeft en werkt". Een film uit het historisch archief voor de tropen, gemaakt omstreeks 1935.

Dinsdag 11 september 20.30 uur: De Balie, K leine Gartmanplantsoen 10. Comité tegen cen­ suur: „Miriam Tlali". Voortzetting van een reeks lezingen over censuur en vervolging van schrijvers. Miriam Tlali schetst een beeld van de situatie in Zuid­Afrika.

Donderdag 13 september 20.15 uur: Allard Pierson Museum, Oude Turfmarkt 127. Nederlands Klassiek Verbond start het seizoen met een lezing van dr. D. den Hengst over „Tacitus en Suetonius". 20.30 uur: De Balie, K leine Gartmanplantsoen 10. SLAA (Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam). In de serie „dichter bij de tekst" bespreekt J a n K nijper een aantal gedichten van en met Robert Anker.

Brabants ongenoegen Deetman wil zijn subsidie aan de samenwerking tussen de twee Brabantse hogescholen stopzet­ ten. De colleges van bestuur van de beide instellingen, de K atho­ lieke Hogeschool Tilburg en de Technische Hogeschool Eindho­ ven, hebben ernstig bezwaar ge­ maakt tegen deze ministeriële voornemens. De samenwerking tussen de beide hogescholen is in 1977 opgezet met het doel ge­ meenschappelijke onderzoeks­ projecten en andere samenwer­ kingsvormen te bevorderen. Eindhoven en Tilburg betalen elk drie ton, het ministerie legt daar jaarlijks nog eens een half mil­ joen bij.

Redaktie-adres: De Boelelaan 1105 of Postbus 7161, 1007 MC Amsterdam, tel. 020­(548)4330 b.g.g. 6930/4325/4397. Redaktiekamers: OD­01 en OD­09, hoofd­ gebouw VU. Redaktie- Jan van der Veen (hoof dredak­ teur). Jaap Kamerlmg, Wim Crezee, Ma­ rianne Creutzberg (redaktieassistente). Toesending- per jaargang / 15,­. Girobil­ jet/betaalkaart (post of bank) onder ver­ melding „Abon. Ad Valvas 32e jrg." zen­ den aan: Vrije Universiteit, Dienst Pers en Voorlichting, Hfdgeb., k. lD­02, Post­ bus 7161,1007 MC A'dam. Voor klachten tel. 5482671.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen