Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 417

AD VALVAS — 4 APRIL 1985

5

Rector nationale universiteit Nicaragua ondertekent overeenkomst met o.a. de VU

««Samenwerking manier bij uitstek om peil van docenten te verhogen" De rector van de nationale universiteit van Nicaragua, dr. Humberto Lopez Rodrigues, is deze week in Nederland waar hij de universitaire samenwerking tussen ons en zijn land formeel met zijn handtekening zal bezegelen. Vandaag, donderdag 4 april, is hij daarvoor onder andere op de VU, een van de drie w.o.-instellingen die aan de samenwerking deelnemen. Naast de VU zijn dat de Landbouwhogeschool in Wageningen en de Technische Hogeschool in Delft. Frank Heybroek (Universitaire Pers, Wageningen) zocht dr. Lopez Rodrigues op in Managua. Een gesprek over het lage niveau van de studenten en het gevaar van een ongelijke ontwikkeling binnen de universiteit. De oudste van de drie campussen van de „Nationale Autonome Universiteit van Nicaragua" de UNAN ligt ver van het centrum van de stad. Speciale gratis studentenbussen zorgen voor het vervoer vanaf de dichtstbijzijnde grote straatweg. De gebouwen zijn volop beschilderd met silhouetten van Sandino, leuzen van de laatste verkiezingen, alles in het rood en zwart van de Sandinisten. Op de muren ook nog steeds de leuzen en muurschilderingen van vóór de revolutie: „Wij willen 6% van de staatsbegroting voor de UNAN". Aan de overkant van de weg de barakken van een voormalige militaire kazerne die nu in gebruik is als onderdak voor de studenten afkomstig van het platteland. Een gloednieuwe mensa prijkt op de helling naast de voormalige militaire barakken. Somosa had de militairen daar niet voor niets zo dicht bij de universiteit gezet. Volgens zeggen was het toen een voortdurende confrontatie met de mensen van de overkant. Het is nog maar een paar dagen voor het begin van het academisch jaar, 18 maart. Er lopen niet zoveel studenten rond. Zoals overal in de stad is een deel van de mensen in groene militia-unif ormen gestoken. Het is een soort geaccepteerde en gratis verstrekte dagelijkse kleding, maar natuurlijk alleen beschikbaar voor de vrijwilligers van de militia. Achter elke deur, bij de ingang van een kantoor of een leslokaal, de portretten van Sandino en Carlos Fonseca, de geestelijke vaders van de Sandinisten, leuzen en muurkranten. De rector „doctor" Humberto López Rodrigues is vreselijk druk bezet en wil eigenlijk niet meer dan een uur praten. Hij legt direct uit waarom. Op dit moment zijn bij voorbeeld het hoofd van de administratie, de directeur van het bureau buitenland en het hoofd van de financiële afdeling weg om logistieke ondersteuning te geven aan de troepen in de oorlogsgebieden. Vandaag zijn de decaan van de faculteit voor de opleiding van leraren en de politiek secretaris van de FSLN hier aan de universiteit naar de bergen vertrokken om de bataljons van de militia die meevechten met het leger te ondersteunen voor drie tot zes maanden. Het is een continue komen en gaan van vrijwilligers die taken uitvoeren voor de verdedigmg.

Frank Heybroek/UP teit UNI ontstaan die inmiddels al twee jaar bestaat maar die pas dit jaar zijn voUledige omvang krijgt. Misschien komt er volgend jaar een landbouwuniversiteit.

Kroon López zet in Nederland de kroon op een lange aanloopperiode voor het officiële samenwerkingsverband van de algemene (UNAN) en de technische universiteit (UNI) met de Landbouwhogeschool in Wageningen, de VU en de Technische Hogeschool in Delft. Twee projecten van universitaire sa-

aan de UNAN en een van de oprichters van de faculteit voor psychologie Is vertelt over de beperkingen van zijn universiteit die de ondersteuning van de Nederlandse universiteiten noodzakelijk maakt. „Vóór 1979 hadden we als UNAN alleen deze campus hier, nu hebben we drie campussen. Met de revolutie hebben we de universiteit open gegooid voor iedereen. Het inschrijfgeld is verlaagd van 4000 cordobas naar 68 cordobas per semester. Vlak voor de revolutie hadden we 9000 studenten, in 1981 waren het er 22.000." „We hebben de landbouwfaculteit erbij gekregen, dat was voorheen een middelbare landbouwschool van het ministerie van Landbouw. Tegelijk werden na de overwinning de besten onder de docenten, degenen met een doctorsgraad of met veel ervaring benoemd in het overheidsapparaat, tot minister of directeur van een departement. Dertig procent van ons docentenkorps, het beste deel, werd op die manier ingeschakeld in de revolutionaire regering. We hebben het systeem van studentenassistenten gemaakt, die natuurlijk helemaal geen ervaring hebben maar wél veel meer verantwoordelijkheid dragen dan de student-assistenten bij jullie in Europa. Zij doceren zelfstandig." Volgens López is de grote toestroom naar de universiteiten een structureel probleem van het gehele onderwijssysteem. Alleen de

vechten in de bergen en de economische problemen zijn daar volgens López debet aan. „Voor mensen van het platteland is het niet meer zo gemakkelijk als voorheen om 5000 cordobas te betalen per maand voor kost en onderdak in de stad. We hebben dit jaar maar 1500 beurzen te verdelen." Het gevolg van de mobilisatie van de jongens voor het leger is het aantal meisjes op de universiteit dit jaar gestegen tot bijna 60 procent. „Wij zijn nog steeds aan het zoeken naar de vorm die een echte revolutionaire universiteit moet aannemen," aldus López. „In een aantal opzichten zijn we nog steeds een traditionele universiteit. We hebben bij voorbeeld een klassieke structuur met uitsluitend faculteiten en geen vakgroepen. Sinds 1979 hebben we prioriteit gegeven aan de opleiding van kader voor de landbouw, de gezondheidszorg en het onderwijs. Maar tegelijk zaten we hier met curricula uit de Verenigde Staten of Frankrijk. De economen waren bezig met berekeningen alsof ze in Wall Street waren en niet in Nicaragua. Ze gebruikten de verkeerde cijfers, cyfers van de wereldmarkt. We wisten niet wat er in het land gebeurde. Onze landbouwkundigen van de landbouwfaculteit proberen nu te begrijpen wat er gebeurt in de landbouw van Nicaragua. Vroeger werd er gestudeerd op appels en tarwe. Er werd alleen gedacht aan spuiten met chemicaliën, waardoor de fauna enorme scha-

geheel. Het kostte dan ook twee volle jaren om alleen de cursus voor te bereiden die nu gaat beginnen. Dat is eigenlijk buiten de proporties van onze realiteit. Hier in Nicaragua beginnen we met dingen aan te pakken en dan gaan we er daarna pas dingen over op schrift stellen. Het andere project op het gebied van de plantenziektekunde heeft het beste laboratorium dat wij hier aan de universiteit hebben." „De Hollandse mensen werken hard, maar soms vergeten ze dat ze in Nicaragua zijn. We kunnen niet altijd direct op de minuut reageren op mensen en verlangens. We zitten met de huidige beperkingen. We zijn bezig de houding van mensen en de samenleving te veranderen, maar dat gaat niet zo snel. Soms hebben we geen discipline, soms zijn we niet zo produktief, wij hebben een heleboel slechte eigenschappen. Dat heeft ook te maken met dat we een arm en onderontwikkeld land zijn." Is het niet meer een structureel probleem dat de universiteiten in Nederland om inderdaad een minimum niveau te bereiken het liefst één bepaalde afdeling steunen met gekwalificeerd personeel en deviezen om spullen te kopen? López beaamt dat in voorzichtige bewoordingen. „Het is voor ons niet zo gemakkelijk geweest om dit soort hulp te begrijpen. Wij erkennen dat deze hulp nuttig voor ons is. Maar wij hadden in het begin gedacht, wij hebben een programma en jullie helpen ons om het programma uit te voeren of te ontwikkelen. Het is voor ons een probleem als slechts één afdeling steun krijgt en daardoor de andere afdelingen overwoekert. Wij streven ernaar de afdelingen een beetje gelijkelijk te ontwikkelen." De goed in spullen zittende afdelingen die uit Nederland ondersteund worden, hebben te maken met de jaloerse blikken van de andere afdelingen die moeten improviseren met wat toevallig voorhanden is. Dat geldt zowel voor de 80 microscopen van de Landbouwhogeschool in Wageningen als de auto's van de VU. Maar in de afspraken is vastgelegd dat ze pas ter beschikking komen voor de gehele universiteit bij de afsluiting van het project. López zegt de bijzondere opzet van de samenwerking met Nederland waarbij vooral docenten worden begeleid zeer te waarderen. „Deze samenwerking is de beste van de samenwerkingen die wij met andere landen hebben."

Autonomie R ;ior Lópes Rodrigues van de nationale universiteit van Nicaragua (Foto Frank Heybroek).

mer werking draaien al minstens twee aar. T vee Wageningers zijn bezig met de ' itbouw van de afdeling plf.ntenz.ektekunde en twee anderen werken vanuit de VU aan de opzet van een afstudeerrichting agrarische economie van de economische faculteit. In augustus gaan weer twee nieuwe projecten van start met elk nog twee langverbanders. Het gaat Deze arts en psychiater staat aan om een project voor de uitbouw het hoofd van de grootste univer- van de afdeling elektrotechniek siteit die straks 12.000 studenten op de UNI. Het andere nieiiwe zal tellen. In 1981 waren dat er project moet de uiterst jonge bosnog 22.000, maar heel wat studen- bouwafdeling van de landbouwten zijn verhuisd naar een andere faculteit gaan ondersteunen. universiteit na een heuse opera- Het samenwerkingsverband dat tie Taakverdeling en Concentra- formeel ondertekend zal worden tie tussen de UNAN en de Jezuïe- gedurende het bezoek van López tenuniversiteit UCA. Daarmee aan Nederland, is de koepelafzijn in het hoger onderwijs de ver- spraak waarbinnen de vier prodelingen naar zuilen vervangen jecten en eventuele andere toedoor functionele indeling zonder komstige projecten zullen funcde traditionele doublures. Er is tioneren. een nieuwe technische universi- López die sinds 1969 verbonden is

universiteiten zijn enigszins ontwikkeld, beroepsopleidingen nauwelijks. Er zijn drie keer zoveel studenten aan de universiteiten als aan alle beroepsopleidingen in Nicaragua. Het streven is erop gericht om deze pyramide op z'n kop te zetten. López: „Voorheen was alleen de universiteit een kans om in de samenleving een gerespecteerde positie te verwerven. Daarom was er de drang van een ieder toch maar vooral naar de universiteit te gaan."

Minder studenten Maar ondertussen is het al duidelijk dat dit jaar in alle universiteiten gezamenlijk veel minder eerstejaarsstudenten zich hebben ingeschreven. Misschien maar drie kwart van het aantal van vorig jaar. De militaire dienstplicht waarbij duizenden jongeren worden gemobiliseerd om te

de leed. Er was geen kennis van de ziektes hier om te weten hoe het ook anders of minder zou kunnen."

Evaluatie Gevraagd naar zijn evaluatie van de samenwerking met Nederland heeft López een genuanceerd standpunt. „De huidige samenwerking met de Nederlandse universiteiten betekent voor ons een manier bij uitstek om docenten op een hoger niveau te brengen. Zeventig procent van onze docenten is niet langer dan drie jaar geleden afgestudeerd. De organisatie van het werk wordt erdoor verbeterd, onderzoek wordt gestimuleerd en het dient als voorbeeld hoe zaken dienen te worden aangepakt. Het programma voor de agrarische economiespecialisatie is van een heel hoog niveau, vergeleken bij de universiteit als

Voor de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst, wilde oorspronkelijk het ministerie van hoger onderwijs tekenen. Maar van de Nederlandse kant is erop aangedrongen dat de betrokken universiteiten als partner zouden optreden. Hoe ziet López in het huidige politieke klimaat de universitaire autonomie die in de naamgeving van de UNAN is terug te vinden? „Vóór de revolutie hadden we hier aan de universiteit veel strijd tegen het Somosisme, tegen de gang van zaken aan de universiteit. De universiteit was aan zichzelf overgelaten. Elk jaar streden we voor een groter aandeel voor het hoger onderwijs in de staatsbegroting. De dictatuur was steeds bezig om ons financieel te korten om politieke redenen. De universitaire gemeenschap was een broeinest van anti-Somosisme. Dat gold voor de studenten, voor de docenten en voor het per-

Vervolg op pag. 10

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen