Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 287

AD VALVAS — 1 FEBRUAR11985

3

Deskundige mr. P. J. Boon (VU): „Effect voltrekt zich in het verborgene, denk ik"

„BSV-enquête niet waardeloos omdat Van Aardenne niet aftreedt" „De RSV-enquête heeft niet het spectaculaire gevolg gehad waarop sommige mensen hoopten. Niettemin heeft het wel degelijk zijn effecten op het ambtelijk apparaat; men heeft gezien hoe fouten boven tafel gehaald kunnen worden en je mag aannemen dat zoiets tot een zekere voorzichtigheid leidt." Het oordeel van mr. P. J. Boon (VU) over de parlementaire enquête inzake de RSV-affaire - het verslag wordt op 5 februari in de Tweede Kamer behandeld - is zeker niet negatief. Boon mag een deskundige op dit terrein genoemd worden. In 1982 promoveerde hij op de studie „De parlementaire enquête: een rechtsvergelijkende studie", waarin de enquête-vormen in drie verschillende landen, Duitsland, de Verenigde Staten en Nederland, onderzocht en met elkaar vergeleken worden. Reflectie op het enquête-middel als zodanig lijkt geen overbodige luxe, want welbeschouwd is dit de eerste keer geweest in deze eeuw dat het middel gehanteerd is; een uniek experiment dus. Weliswaar is in 1946 ook een enquête gehouden naar het functioneren van de Nederlandse regeringen tijdens de oorlog. Toen lag de situatie echter anders omdat in de oorlogsjaren de normale parlementaire controle weggevallen was. In de vorige eeuw was men heel wat scheutiger. Tot 1887 zijn er acht parlementaire enquêtes gehouden. De reden dat het middel zo in onbruik is geraakt ziet Boon in een veranderde verhouding tussen kabinet en parlement: „In de vorige eeuw was het partijenstelsel nog niet zo uitgekristalliseerd. Tussen kabinet en parlement bestond meer dan nu een soort institutionele onafhankelijkheid, terwijl ze in het huidige politieke systeem meer met elk a a r verweven zijn geraakt. Kabinetten worden geformeerd op basis van parlementaire meerderheden. Zo'n meerderheid spreekt af om op basis van een programma de regering te ondersteunen. Er moet dan heel wat gebeuren voordat men daar op terugkomt. Men komt daarom n u niet meer zo gemakkelijk tot een enquête omdat het een controlemiddel is dat men niet helemaal in de hand heeft. Zoals je n u ook ziet in de RSV-zaak kan het een .eigen leven gaan leiden. Nijpels en De Vries moeten behoorlijk manoeuvreren om te voorkomen dat het kabinet er schade van ondervindt. Deze aspecten verhinderen dat er vaak van de enquête gebruik wordt gemaakt."

Koos Neuvel Boon is het er niet mee eens dat het onderzoek beter verricht had kunnen worden door een commissie van externe deskundigen omdat het parlement n u ook zichzelf beoordeelt: „De Kamer is in dit geval goed in staat h a a r taak, het boven tafel halen van de feiten, te verrichten. In het rapport staat ook dat er aan de besluitvorming in de Kamer behoorlijk wat gemankeerd heeft. Men heeft niet de eigen zonden toegedekt en die van anderen in het licht geplaatst. Je k u n t wel zeggen dat er omstandigheden denkbaar zijn waarin het onderzoek door anderen verricht wordt. In de koopsompolis-affaire ging het om een verwijt dat een aantal kamerleden van een gat in de belastingwet geprofiteerd hadden. Net voordat het gat gedicht zou gaan worden, zouden ze nog snel even van de mogelijkheden gebruik gemaakt hebben. In die zaak kwam de persoonlijke integriteit van de kamerleden in het geding, en dat is bij de RSV-zaak veel minder. Daar betreft het een politieke lyn, het in stand houden van werkgelegenheid, waarvan n u gezegd wordt dat het wel mis moest gaan en dat men te lang met de steun is doorgegaan. Voor zo'n zaak is een parlementaire enquête een goede vorm." We herinneren ons de beelden van een aantal nuchtere, scherpzinnige heren op rij achter een lange tafel. Tegenover hen de opgeroepen getuige wiens verklaringen tot op het bot ontleed en op tegenstrijdigheden onderzocht

Terughoudend beleid deeltijd- en duobanen Arbeidstijdverkorting, per dag of per week, 55+-regeling, vrijwillig korter werken, extra verlofdagen, noem maar op: allemaal manieren om werkloosheid en bezuinigingen het hoofd te bieden. Wij, drie vrouwen werkzaam op de VU, willen in dit kader de discussie (her)openen op onze universiteit over deeltijd- en duobanen. In de hoop dat op de VU creatieve oplossingen bedacht

worden om meer werk te creëren, en het bestaande werk zo goed mogelijk te verdelen. Aanleiding was de volgende gebeurtenis: Onlangs kwam er een full-time baan vrij voor studentendekaan op de VU. Twee vrouwen (waaronder een van ons) solliciteerden samen, als duo. Ze werden niet uitgenodigd voor een gesprek, o.a. omdat de constructie van duobaan door het bureau studentendekanen verworpen was. Men meende dat (relatief) te veel tijd voor overleg nodig zou zijn; én men vond dat een studentendekaan op basis van een full-

werden. De associatie met een gerechtelijk proces die hierdoor bij velen ontstaan is is volgens Boon de bron van veel misverstanden. Boon: „De overeenkomst met een rechtbank is dat mensen verplicht moeten verschijnen en onder ede verklaringen afleggen, maar daar houdt het mee op. De rechter constateert of er schuld is; als dat het geval is dan volgt er straf. Bij een parlementaire enquête volgt geen schuldigverklaring. Door de t.v. is toch een beetje de indruk gewekt dat getuigen in het verdachtenbankje gezet werden. Dat is echter niet de strekking van het parlementaire instrument. De bedoeling van de parlementaire enquête is niet het vaststellen van individuele schuld, maar te onderzoeken welke algemene lijnen voor het te voeren beleid er getrokken kunnen worden. Dat neemt niet weg dat de hele discussie sterk op bepaalde personen toegespitst is geraakt."

de VVD had dan niet tegen kunnen stemmen. Het enige wat er n u gebeurd is, is dat een motie van Den Uyl waarin het 'onaanvaardbaar' werd opgevat als een motie van wantrouwen, is verworpen. Het lijkt nu alsof de Kamer het hele gedrag van Van Aardenne heeft goedgekeurd. Dat is een nuance die moeilijk te maken is, maar het is de taak van de Kamer om dat n u juist wel te doen. De politieke meerderheid had duidelijker tot uiting moeten brengen dat het verschaffen van misleidende informatie niet geaccepteerd kan worden."

Zakkenvullers Niettemin verzet Boon zich tegen

schien toe leiden dat men een heleboel dingen niet doet die men vroeger ondoordacht wel deed. Het is ook nuttig dat het instrument weer eens gebruikt wordt, het is een stok achter de deur die op zijn tijd wel gebruikt moet worden, anders werkt hij niet meer. Dat is nu gebeurd. Dat wil niet zeggen dat er geen ontsporingen meer zullen plaatsvinden, die zullen er blijven. Ik ben echter niet zo negatief als veel mensen ineens zijn geworden n a het debat. Doordat de zaak door de publiciteit zo opgeklopt was, had men er van tevoren alles van verwacht, wat ook niet terecht was. Na het debat is dat snel omgeslagen en is men gaan zeggen dat het allemaal maar zakkenvullers zijn. Ook dat is onzin." Boon is er niet zo'n voorstander van om het enquête-middel in de toekomst met hogere frequentie toe te passen: „De waarde zit hem niet in de frequentie, je kunt het beter wat minder vaak doen maar dan wel goed zoals deze keer. Het kost ook erg veel tijd van de kamerleden en als je het drie maal in het jaar wil doen dan zakt het niveau. Het is ook onzin om te denken dat de controle anders

Coalitie Hoewel hij erkent dat je je niet helemaal kunt beperken tot het verzamelen van feiten, verwijt Boon de commissie dat men toch iets te veel een oordeel over Van Aardenne n a a r zich toegehaald heeft, terwijl dat eigenlijk de taak van de Kamer is: „De indruk is ook een beetje ontstaan dat de commissie namens de Kamer sprak. Dat was natuurlijk niet het geval want zodra het om politieke conclusies gaat, of de minister kan blijven, dan spreekt weer de voltallige Kamer. Een belang als het in stand houden van een coalitie speelt dan ook weer mee." „Het misverstand is ook ontstaan door het woord 'onaanvaardbaar' waardoor het leek alsof de commissie van mening was dat Van Aardenne weg moest. De bedoeling van die opmerking was niets anders dan te zeggen dat die handelwijze niet kan en in de toekomst zo niet mag plaatsvinden. Het is dan nog een volgende stap om te zeggen dat de minister zijn biezen moet pakken. J e k u n t dat uitéénhalen." „De fout van het debat is geweest dat de CDA-fractie niet met een eigen motie is gekomen. Daarin had men het oordeel van de commissie kunnen onderschrijven, men had kunnen onderschrijven dat van een foute gang van zaken sprake is geweest die in de toekomst niet herhaald dient te worden, en tegelijkertijd had men er aan kunnen toevoegen dat dit geen reden is om het vertrouwen in de minister op te zeggen. Ook

time werktijd beschikbaar moet zijn voor de studenten. Daarom wilde men geen twee mensen op één arbeidsplaats. Tot zover de gebeurtenis die aanleiding was tot dit stuk. Vaak worden soortgelijke argumenten gebruikt om duobanen tegen te gaan: „Het werk lijdt eronder"; „Het is te duur voor de werkgever"; „Het brengt overlegproblemen met zich mee", etc. Wij hebben het vermoeden dat deze argumenten niet op ervaring gebaseerd zijn, maar meer voortkomen uit angst voor een te grote verandering in de werksituatie en gebrek aan informatie. Het is ons bekend dat op de VU en elders duobanen bestaan (of vergelijkbare samenwerkingsverbanden tussen deeltijdwerk(st)ers en dat deze constructie goed werkt. Het overleg is geen probleem maar een kwestie van goede afspraken. Ook blijken er veel voordelen en nieuwe mogelijkheden op te doemen by duobanen. Wij vroegen een aantal mensen op de VU die een duobaan hebben n a a r h u n ervaring.

Mr. P. J. Boon (Foto AVC/VU) negatieve uitlatingen over de betekenis van de RSV-enquête die n a afloop van het kamerdebat in sommige media gedaan werden. De enquête is niet waardeloos geworden omdat Van Aardenne niet aftreedt: „De fout die vaak gemaakt wordt is dat men effectieve en spectaculaire controle met elkaar verwart. Ik denk dat die RSV-enquête veel effectiever is dan men n u doet voorkomen; alleen dat is een effect dat zich in het verborgene voltrekt. Het blijft speculatie, maar het kan er mis-

Platform

Platform is een open forum voor meningen over actuele onderwerpen. Als regel nodigt de redactie zelf mensen uit om bijdragen te leveren die tot discussie prikkelen. Eigen Initiatief is echter ook welkom. Bijdragen en reacties wórden geschreven onder eigen verantwoordelijkheid. De artikelen zijn bij voorkeur niet langer dan pim. 1200 woorden.

Ten eerste: Twee vrouwen, Ineke Klein en Jeanine Haverman delen samen met een derde (tijdelijke) kracht 1,5 formatieplaats; zij vormen de afdeling Persdocumentatie van de VU. Zij zijn zeer enthousiast over de samenwerking; de voordelen van het samen verantwoordelijk zijn voor êén takenpakket zijn huns inziens gro-

wegvalt want de Kamer controleert niet alleen door middel van enquête. Afgezien van het parlement hebben we ook de pers die er bovenop zit, je hebt intern onderzoek, kamervragen e.d. De parlementaire enquête is een bijzonder middel maar het is êén van de vele middelen. J e moetje niet al te veel op het middel laten vastpinnen, want de enquête is vooral geschikt waar het vrij omvangrijke toestanden betreft. Andere problemen kunnen op een veel gemakkelijker wijze aan de orde worden gesteld."

ter dan de nadelen. Voordelen zoals: Vakantie zodanig plannen dat het bureau altijd open is, bij ziekte ligt het werk niet stil, beleidswerk (zoals vergaderen, jaarverslagen schrijven) wordt verdeeld. Taken worden verdeeld op grond van de deskundigheid. Overleg vindt plaats o.a. via een gezamenlijk notitieboek. Een nadeel is datje wel, als eenheid naar buiten moet treden, óók bij verschil van mening onderling. Ten tweede: Twee vrouwen die als duo werkzaam zijn, zijn de maatschappelijk werksters op de VU, Marina Baanders en Karin Ratering Amtz. Vanaf het begin is deze funktie uitgeoefend door twee part-time krachten, die zeer tevreden zijn over de constructie. Overleg is nodig, maar één keer in de twee weken een uurtje is voldoende om van eikaars werk op de hoogte te raken. Zij menen tevens dat de inzet van part-timers relatief groter is dan die van full-ti-

Vervolg op pag. 4

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen