Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 431

AD VALVAS — 19 APRIL 1985

7 mmmmÊmmmmmmmmmmmmm

%A ^-.:. \-^<.

m,

...'.

• Theater iFito

MMM

Dirigent Kobayashi: „APhO moet blijven" De wereldberoemde Japanse dirigent Ken-Ichiro Kobayashi is in april in ons land om met het Amsterdams Philharmonisch Orkest de zogenaamde Beethovencyclus te verzorgen. Kobayashi is dirigent van een zeventigtal orkesten waaronder regelmatig het Tokyo Metropolitan Orchestra, Tokyo Symphony Orchestra, Hongaars Staats Symfonie Orkest en natuurlijk het Amsterdams Philharmonisch Orkest. Hij is professor aan het Tokyo College of Music. In onderstaand gesprek breekt Kobayashi zeer nadrukkelijk een lans voor het voortbestaan van het door bezuinigingen bedreigde Amsterdams Philharmonisch Orkest. Op zijn tiende werd hij gegrepen door Beethovens Negende, leerde meerdere instrumenten bespelen, studeerde vervolgens compositie en directie. Waarom hij tenslotte koos voor alleen dirigeren leest u hieronder. Hoewel hij een interview als dit te kort vindt om diepgaand op allerlei zaken in te gaan, gunt hij ons toch een korte blik in zijn dirigentenbestaan. Dat bestaan is een zeer druk bestaan zoals mag blijken uit het feit dat hij een zestigtal componisten op zijn repertoirelijst heeft, met ruim 250 werken. De solistenkamer van het Concertgebouw is een hoog en statig vertrek met witte muren en een fraaie zwarte vleugel. Voordat hij gaat zitten staat Kobayashi nog even voor de enorme spiegel a a n de muur. Zijn gestalte wordt gereflecteerd in de spiegelwand a a n de andere zijde. Op dat moment kijkt een heel orkest Kobayashi's elkaar even aan. De uiterst hoffelijke dirigent is inderdaad op vele instrumenten goed thuis. „Ik hield van zoveel instrumenten, maar niet van één speciaal. Om een goed musicus te worden moet je je concentreren op één instrument en dat kon ik niet. Maar ik moest wat doen en dus werd ik maar dirigent", schertst hij. Van 1960 tot 1964 studeerde hij compositie bij prof. Mareo Isheketa en van 1966 tot 1970 directie bij prof. Kazuo Yamada aan de Tokyo University of Fine Arts and Music. Toch koos hij voor het dirigentschap alléén. „Toen ik tien jaar was, hoorde ik voor het eerst Beethoven, en wel de Negende Symfonie. Ik was daar zo ontroerd door, zo gegrepen, dat ik op hetzelfde moment het besluit nam om componist te worden. Maar de moderne tijd waarin ik leef en ook de moderne muziek zijn zeer chaotisch. Om dan te componeren zoals ik zou willen, zoals Beethoven, zou niet kunnen^ Het zou een anachronisme worden. Mijn grootste

liefdes op muzikaal gebied liggen bij de Romantici, Van Beethoven tot Brahms en Schumann." „Die verandering van componist n a a r dirigent heeft ook invloed gehad op mtjn karakter en persoonlijkheid. Componeren is een zeer introverte bezigheid, iets creëren dat er'nog niet is, terwijl je als dirigent vanuit een bestaande partituur iets opbouwt, iets interpreteert. Het vereist van iemand een totaal andere karakterstruct u u r dan het componeren. Ik ben door deze ommezwaai uitbundiger geworden, ja zelfs wilder!" voegt hij er grijnzend a a n toe. Kobayashi ziet er jonger uit dan zijn 45 jaar

Zichtbaar verheugd is hij met de vraag n a a r zijn opinie over het APhO. „Ik wil dat je dit zéér duidelijk neerschrijft. Het Amsterdams Philharmonisch is een prachtig orkest, dat met een zeer warm h a r t speelt en van grote klasse is. Het zou harteloos zijn voor de leden en zelfs een schande als het orkest in deze vorm opgeheven zou worden. Het is de trots van Amsterdam, ja zelfs van heel Nederland. Ik doe dan ook met klem een beroep op de bevolking van Nederland, de gemeente Amsterdam en de Nederlandse regering de handen ineen te slaan om dit geweldige orkest te redden!" Op de repertoirelijst van Kobayashi staan

dirigeren innerlijke conflicten op omdat je eigen gemoedstoestand niet overeen hoeft te komen met de sfeer van een bepaald werk, maar deze conflicten zijn meestal zo klein, dat ze geen enkele belemmering vormen. In het dagelijks leven heeft iedereen wel eens conflicten tussen wat men voelt en wat men moet doen". Op dit moment wordt het gesprek onderbroken door Marin Mas, soliste bij het te spelen vioolconcert van Beethoven. Zij is de tweede prijs-winnares van het jongste Oskar Backconcours en de vervangster van J a a p van Zweden. Gebarend met h a a r lange soepele vingers tracht zij Kobayashi duidelijk te maken, dat ze het mooier vindt om een bepaald gedeelte wat langzamer te spelen. Op beminnelijke toon legt hij h a a r uit: „Voor jou is het mooier, jij bent nog jong. Maar voor het publiek wordt het slaapverwekkend als het langzamer gaat. Het moet met een fris tempo worden ingezet. Als je zestig bent mag je langzamer spelen."

Een beetje Zen

(Foto Interartists Holland BV) met zijn sluike, halflange zwarte haar en guitige ogen. Herhaaldelijk maakt hü zijn tolk, zelf violiste bij het APhO, complimenten. „Zij is een erg goede tolk, zij kan je exact vertellen wat ik bedoel, ze voelt mij aan. Maar ik moet heel duidelijk vooropstellen, dat de materie van het dirigeren en alles wat er mee samenhangt een veel en veel te ingewikkelde is om zo maar even uit de doeken te doen. Je moet dus goed begrijpen, dat ik slechts heel summiere antwoorden zal geven.

ruim 60 verschillende componisten van Bach tot en met Schönberg, vertegenwoordigd met 250 werken. Toch valt het hem niet zo zwaar om zoveel verschillende stijlen te brengen. „Er zijn natuurlijk reusachtige verschillen tussen die componisten in stijl. Maar er ligt al een heleboel besloten in de noten die in de partituren staan. Die k u n je niet veranderen. Het te spelen stuk ademt dus al op papier een bepaalde atmosfeer en wat je eraan toevoegt is alleen je eigen interpretatie. Natuurlijk roept het

„Het grootste verschil tussen my en andere dirigenten is dat ik uit Japan kom. Mijn culturele achtergrond en Oosterse levensfilosofie maken dat mijn interpretaties van Westerse klassieke muziek verschillen van die van bijvoorbeeld Europese dirigenten. Het heeft te maken met mijn 'everything is nothing'-filosofie, een beetje Zen. De opinie van de verschillende orkesten over dirigenten verschilt ook sterk. Bij het ene orkest ben je erg geliefd en het andere moet jou niet. Maar het ligt ook niet in mijn bedoeling om bü iedereen even geliefd te zijn. In het dagelijks leven waarderen sommige mensen je, andere niet." Kobayashi heeft een aantal platen gemaakt, maar in de toekomst zullen er waarschijnlijk niet meer bij komen. „Ik maak liever geen platen meer. Muziek is voor mij een momentopname, gebonden aan een bepaalde emotie van een bepaald moment. Als ik mijn platen terughoor, word ik erg verlegen en denk dan 'Dit tempo ligt te laag of juist te hoog'. Die emotie in die muziek is er slechts op het moment van spelen, daarn a is het weg en kan niet meer gereproduceerd worden. Toch kan ik eindeloos n a a r klassieke muziek luisteren. Het is voor mij een goed soort muziek, een met hoge absolute kwaliteit. Met de meeste andere soorten muziek krijg ik snel iets van verveling." Op de vraag of hij nog een persoonlijke wens voor de toekomst heeft, zegt hij zeer gedecideerd: „Ik hoop van ganser harte, dat het Amsterdams Philharmonisch Orkest in deze vorm zal mogen blijven bestaan ondanks de bezuinigingen en dat ik nog vele concerten met hen zal kunnen geven over de hele wereld." Dan verlaat Kobayashi met een hele delegatie uit J a p a n het Concertgebouw en stapt de natte wijde wereld in. (Francis Lesman. Met dank aan Interartists BV) Programma: Zaterdag 20 en maandag 82 april, Concertgebouw 20.15 uur: Beethoven: Ouverture Coriolan; Vierde Pianoconcert; Zevende Symfonie (m.m.v. Jeremy Menuhin, piano) Vrijdag 26, Zondag 28 april, Concertgebouw 20.15 uur: Beethoven: Egmontmuzieli; Negende Symfonie met slotkoor op Schiller's ode „An die Freude" (m.m.v. Toonliunstkoor Amsterdam cl.v. Jan Eelkema).

Nederland gaat China helpen bij universitair onderzoek De universitaire samenwerking tussen de Volksrepubliek China en Nederland wordt uitgebreid. Onderwijsminister drs. W. J. Deetman, die van 25 maart tot 9 april op bezoek was in de Volksrepubliek, tekende 3 april een nieuw contract voor samenwerking tussen de twee landen. Het aantal uit te wisselen studenten wordt uitgebreid van tien (het

kwantum van de akkoorden die in 1984 afliepen) n a a r 20 per jaar. Voorts werd een zgn. Agreed Min u t e overeengekomen, volgens welke gedurende drie jaar telkens vijf Chinese onderzoekers binnen de sociale wetenschappen, en een even groot aantal Chinese onderzoekers binnen beta- en technische wetenschappen, naar Nederland kunnen komen. Over dezelfde periode, dus tot 1989, werd afgesproken dat de beide landen gezamenlijke fondsen voor onderzoeksprojecten zullen starten. Bü dat onderdeel van de afspraken is overigens niet gespe-

cificeerd hoeveel geld dat zal zijn en of het voor elk evenveel zal zijn. Evenmin is gespecificeerd om welke onderzoeksgebieden het gaat. Een nog evenmin precies ingevulde afspraak werd gemaakt wat betreft de Chinese State Science and Technology Committee, de Chinese equivalent van Wetenschapsbeleid. Met dat Committee werd afgesproken dat de komende jaren „aanzetten tot samenwerking" zullen volgen. Ook werd afgesproken dat er meer aan gegevens-uitwisseling gaat worden gedaan, en dat men

wederzijds zal bemiddelen bij het leggen van contact. Een wat concretere afspraak werd gemaakt wat betreft automatisering: in mei zullen drie Chinese onderzoekers de Utrechtse computerbeurs mogen bezoeken, om zich verder te oriënteren in de informatietechnologie. Over de mate waarin de n u bereikte afspraken wederkerig zijn, zegt een woordvoerder van het onderwijsdepartement: „Er zit wel degelijk reciprociteit in. Het aantal Nederlandse en Chinese studenten dat kan worden uitge-

wisseld is gelijk, en ook wordt er gestreefd naar evenwicht in de investeringen in de fondsen. Alleen wat betreft de onderzoekers biedt Nederland echt iets aan: er komen Chinezen n a a r Nederland, terwijl er geen Nederlanders n a a r China zullen gaan. Maar dat heeft een bedoeling: de ervaring leert dat Chinese onderzoekers, na terugkeer naar h u n land, toch later terugvallen op de Nederlandse markt, als er apparat u u r moet worden aangeschaft. Naar verwachting gaat de kost dus voor de baat uit." (UP, Esther Hageman)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen