Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 345

AD VALVAS — 1 MAART 1985

5

Vredesonderwijs: kennisoverdracht, opvoeding of iets er tussenin „Het wordt hoog tijd dat binnen het vredesonderwijs duidelijk wordt waar men het nu In feite over heeft." Dit verklaarde de heer Oonk, van het Centrum voor Europese Vorming in het Onderwijs, afgelopen maandag in zijn inleiding bij een symposium over vredesonderwijs. Dat dit een waar woord was, bleek uit het verloop van het symposium, dat werd gehouden ter opening van de universitaire vredesweek aan de VU. De werkgroep Polemologie VU, die de week organiseert, had vertegenwoordigers van zowel onderwijs als politiek uitgenodigd om deel te nemen aan een forumdiscussie. Men wilde aansluiten op de polemiek over vredesonderwijs die is ontstaan nadat staatssecretaris Ginjaar-Maas in een brief aan de Algemene Bond voor Onderwijzend Personeel aandrong op objectiviteit in dit onderwijs, waarna oudpremier Van Agt een steentje bijdroeg door te verklaren dat vredesonderwijs anti-amerikaans en indoctrinair is. De Heer Oonk opende zijn inleiding met enkele citaten: „De goede opvoeder doet geen pijnlijke poging om de jeugd iets mee te delen uit de schat van zijn eigen ervaringen. Wijs wordt men slechts door zichzelf, door eigen ervaring, niet door anderen. In de opvoeding gaat het om het voor-

beeld; het gaat niet om het weten, maar om de levenshouding." Deze stijlvolle uitspraken bleken afkomstig te zijn uit de koker van Baldur von Schirach, de belangrijkste opvoedkundige uit naziDuitsland, alles behalve een vredespedagoog. Oonk noemt diens leer een tweezijdige opvoedkunde, die uitgaat van een relatie tussen opvoeder en kind, waarbij de kennis geen belangrijke rol speelt. In een verantwoorde opvoedkunde is, volgens Oonk, de kennis onlosmakelijk als derde pool aan de andere twee verbonden. Vervolgens maakte hij onderscheid tussen vredesopvoeding en vredesonderwijs. Het eerste kan volgens hem gewoon deel uitmaken van de opvoeding als geheel, terwijl vredesonderwijs een speciaal aandachtsveld binnen het onderwijs aan al wat oudere leerlingen dient te zijn. Om dit onder-

wijs te verbeteren moet volgens Oonk een samenwerkingsverband worden georganiseerd tussen vredeswetenschappers en onderwijsmensen. Ook een tweede inleider, de Groningse polemoloog Gerritsma wees op het belang van kennis, dat wil zeggen van analyserende informatie over de samenleving. Volgens hem moet in het voortgezet onderwijs voor leerlingen de gelegenheid worden geschapen om tot een beargumenteerd

De leden van het forum over

Dat het niet bijster goed gaat met het maandblad 'Student' is genoegzaam bekend. Althans voor degenen die regelmatig kennisnemen van dit periodiek. Officieel is de oplage nog altijd 85.000 (Handboek van de pers; editie 1984). Maar het is de vraag of het blad ook werkelijk onder zovele ogen komt. Vanwege het feit dat de ledenaantallen van de progressieve studentenorganisaties de laatste jaren sterk gekelderd zijn, is de distributie van 'Student' nogal bemoeilijkt. Er zijn weliswaar nog vele abonnees die het blad per post krijgen toegezonden, maar een groot deel van de potentiële doelgroep wordt toch geacht het zelf uit de daartoe bestemde bakken te halen. „We hebben ze hier in een mandje liggen. Ik geloof niet dat er veefin gekeken wordt", zegt een baliemedewerker van de SRVU desgevraagd. „Vroeger werd het blad naar al onze leden gestuurd, maar op een gegeven moment zijn we daarmee gestopt omdat het voor ons te veel aan portokosten met zich meebracht. We hebben toen besloten dat mensen die per sé 'Student' willen lezen het maar moeten komen ophalen. Niet dat veel mensen dat doen: van de tweehonderd nummers kunnen we er na een maand weer 199 wegdoen. Oplage 85.000? Hoe ze daar aan komen is me een raadsel, 't Lijkt een beetje op het Wereldtijdschrift van Elsschot: het blad heeft gigantisch veel advertenties." 'Student', dat vorig- jaar zijn 21e

Wim Crezee jaargang .beleefde, was aanvankelijk een blad van het studentencorps. Eind zestiger jaren veranderde de redactionele formule drastisch en werd het een spreekbuis van de progressieve studentenbeweging. Mensen als Paul Brill, Max van Weezel en Sander Kooistra startten er h u n journalistieke loopbaan. In de tweede helft van de jaren zeventig nam Student een kritische afstand tot de politiek van de studentenvakbonden. Al te autoritaire vakbondsbonzen konden bij tijd en wijle zelfs rekenen op een stevige draai om de oren. Zto werd ooit een in Limburg gehouden vakbondsscholing over het thema macht en taal door 'Student' gecoverd onder de niet mis te verstane titel 'Wartaal en onmacht in Valkenburg.'

Azijn De laatste twee jaren wordt het blad voornamelijk volgeschreven door hoofdredacteur Paul Damen. Met een in azijn gedoopt pennetje maakt hij kolomsgewijs melding van de domheid en huichelarij die hij in deze wereld ontwaart. Leuk om te lezen, maar met een 'politiek-cultureel maandblad voor het hoger onderwijs' heeft het weinig meer te maken. Ook financieel gaat het steeds slechter. De abonnementenadministratie is verre van vlekkeloos

(Foto AVC/VU)

Tegen het einde van de middag stelde mevrouw Andela-Baur, Tweede Kamerlid voor het CDA, dat ze het - „sorry, meneer de voorzitter" - een dooie boel vond. Terwijl h a a r collega van de PvdA nog betoogde dat je de maatschappij in de school moet brengen, verliet ze, niet als eerste, de zaal. J.d.K.

dent zal bezoedelen. Damen houdt het n a dit n u m m e r voor gezien bij Student en krijgt een betrekking bij Folia, het weekblad van de UvA. Een poging van Damen om 'Student' van een dreigende ondergang te redden door het onder te brengen bij de Landelijke Studentenvakbond, als zijnde de wettige erfgenaam van de vroegere politieke vakbonden, mislukt. „Een halfjaar terug heeft hij ons daarvoor benaderd", vertelt Harm Hartman van de LSVB. „We zijn niet op het voorstel ingegaan, aangezien 'Student' zo'n 28.000 gulden schuld heeft uitstaan: het is een failliete boedel dachten we toen. We beginnen liever zelf iets nieuws. Als jè Student overneemt, neem je ook een slechte n a a m mee. We wilden gewoon onze vingers daar niet aan

branden", aldus Harm Hartman. Sinds het genoemde nov./decn u m m e r is er geen aflevering van Student meer verschenen. 'Student'-directeur Piet Bakker houdt nochtans de moed erin en maakt daarnaar gevraagd melding van „plannen" om het blad nieuw leven in te blazen. Welke plannen? Bakker is weinig spraakzaam. „Bel over een paar weken nog eens terug." Paul Damen kan een schamper lachje niet onderdrukken als ik hem de „plannen" van Bakker voorleg. „Het verbaast me dat Bakker zegt dat het blad nog bestaat. Ik ben benieuwd hoe hij dan verder wil gaan met 'Student'. Dat zal hem nog vies opbreken', zegt Damen zonder verdere toelichting. Hij is blij dat hij eindelijk weg is van „dat ellendige blad".

vredesonderwijs

Dagen blad 'Student' lijken geteld De toekomst van 'Student', politiek-cultureel maandblad voor het hoger onderwijs, is hoogst onzeker. Het laatste nummer verscheen november vorig jaar. Op de voorpagina stond een vijf koloms grote foto afgedrukt waarop een koe haar uitwerpselen op een exemplaar van Student laat neerdwarrelen. Een symboliek die toch te denken geeft.

standpunt te komen. Ook wees hij erop dat vredesonderwijs een verzamelnaam is en dat duidelijk moet worden wat ermee wordt bedoeld voordat er een zinvolle discussie, waarmee J a n en alleman zich bemoeit." Voor het publiek, dat in bescheiden getale was komen opdagen, en dat werd uitgenodigd deel te nemen aan de discussie, waren deze woorden weinig aanmoedigend. „Tijdens het verhaal van de heer Gerritsma voelde ik me als

en het blad wordt steeds meer afhankelijk van advertenties en dat zet de redactionele bijdragen behoorlijk onder druk. De immer actieve advertentieaquisiteur H. M. Krébs moet ooit Paul Damen gesuggereerd hebben méér over bijvoorbeeld het bankwezen te schrijven. Dan was het voor hem, Krebs, gemakkelijk ker pakweg de AMRO te interesseren voor advertentieruimte in 'Student'. Zo gezegd, zo gedaan: Damen schrijft een 'Student en bank-special' vol (Student, nov. '83). Titels: „Waar haal je je geld?" en „Desnoods de peepshow". Bij Krebs rinkelt intussen de kassa: op de middenpagina's en de achterpagina prijken levensgrote advertenties van AMRO en NMB waarin de voordelen voor studenten van een rekening bij deze banken breeduit geëtaleerd worden. Een nog diepere knieval voor het eens zo vermaledijde financiersén bankkapitaal vormt de toevlucht die Student heeft genomen in de zogenaamde advertorials: artikelen die qua opmaak en lettertype sterk gelijken op normale redactionele bijdragen maar in feite zijn geschreven door instellingen die er stevig voor betalen. Zo bevat het nummer van nov./dec. '84 een advertorial van (alweer) de AMRO-bank die er op neerkomt dat het voor afgestudeerden zo fijn,werken is in dit bedrijf. En alweer worden de middenpagina's gevuld met een zorgeloos studentenstelletje dat zich gelukkig prijst met een stapeltje AMRO-cheques op zak.

een kind in de klas," zei een toch al wat oudere dame, „de moed zonk me in de schoenen. We zijn hier net zo bezig als in het onderwijs. Er is een forum van deskundigen en wij mogen vooral luisteren. Eén van de belangrijkste dingen is dat we die rollen eens gaan omdraaien." Gerritsme verklaarde vervolgens dat hij slechts op de politieke discussie had gedoeld. Over het algemeen probeerden publiek en forumleden wat af te dingen op het belang van de kennis, onder meer omdat er nu eenmaal geen neutrale feiten bestaan, zoals meerdere forumleden stelden. Men wees op de rol van scholen en afzonderlijke leerkrachten en die van de politiek, die de bewegingen van het vredesonderwijs naar links of naar rechts nauwlettend in het oog houdt. Volgens iemand uit de zaal blijft men te vrijblijvend bezig, zolang de kinderen niet worden getimuleerd om op straat te gaan demonstreren.. Het voorstel van Oonk om vredesopvoeding en vredesonderwijs van elkaar te onderscheiden vond slechts geringe aanhang. De onderwijsinspecteur, Oldersma bracht de „kleine vrede" ter sprake, „het op een goede wijze ongaan met elkaar." Volgens de Utrechtse pedagoog Vriens geef je met de term 'vredesopvoeding' aan „dat je meer voor ogen hebt dan alleen aanpassing aan bepaalde situaties, iets waarmee je duidelijk maakt waar je als opvoeder staat."

Schoon genoeg Paul Damen heeft intussen kennelijk schoon genoeg van deze uitverkoop van 'Student'. Want de illustratie op de voorkant van dit n u m m e r kan niet anders gezien worden als een walging van het journalistieke produkt dat men zelf aflevert: de foto toont een koe met opgeheven staart die weldra een- exemplaar van Stu-

(FctO AVC/VU)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen