Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 327

3

AD VALVAS — 22 FEBRUAR11985

Organisatorische samenvoeging kliniek met polikliniek op stapel

Nieuwe polikliniek nadert voltooiing maar ook verpleegzalen en andere voorzieningen.

Halverwege het volgend jaar moet de nieuwe polikliniek van het VU-ziekenhuis in gebruik zijn genomen. Dan kimnen er 300.000 consulten per jaar worden uitgevoerd tegenover 220.000 nu en is het aantal bedden met ongeveer honderd uitgebreid. Het bouwwerk brengt een aantal veranderingen op organisatorisch vlak met zich mee, waarvan de belangrijkste de samenvoeging van polikliniek en kliniek is. Bovendien wordt definitief afgedaan met de nieuwe beheersstructuur die van Rijkswege voor de academische ziekenhuizen bedacht was. De ervaringen daarmee in het Academisch Medisch Centrum zijn dermate tegengevallen dat de VU haar eigen, decentrale, concept heeft toegepast. Vanaf 1986, zo mag verwacht worden, zal de functie van de polikliniek voor de binnenstad van Amsterdam ongekende vormen aannemen. Op stapel staande reclamecampagnes willen dat alleen maar versterken. Een blik op de nieuwste aanwinst van de academische ziekenhuizen. 300 miljoen kost de nieuwbouw van de polikliniek en dat is toch 60 miljoen meer dan de Stopera. Op het ogenblik vindt de gefaseerde verhuizing reeds plaats, zodat een aantal patiënten al wat verdwaasd rondloopt door stof en herrie om een veilig heenkomen te vinden op één van de afdelingen. Achter de klapdeuren is opeens de rust van een geroutineerde zorg voor de bezoeker, vriendelijke kleuren en een zachte vloerbedekking. Vermag een patiënt de moed op te brengen om wat verder te kijken dan het doel van zijn komst naar het ziekenhuis en gaat hij op stap om het nieuwste wonder van bouwen in de gezondheidszorg te bekijken, dan zullen hem allereerst de patio's opvallen: overdekte binnenplaatsen die het goed schijnen te doen in ziekenhuizen. In navolging van het Academisch Medisch Centrum, lijkt het wel, heeft ook de VU dergelijke lichtsluizen in haar nieuwbouw zitten. Los van het feit dat het geheel een prettig effect op de bezoeker heeft, je bent buiten maar het is toch allemaal klimatologisch in de hand, is het toch vooral het praktisch n u t dat de bouwers van een ziekenhuis n a a r deze kunstgreep doet grijpen. Op deze manier is het mogelijk zoveel mogelijk kamers te creëren die daglicht hebben. Een tweede opvallend aspect aan

Aart Bouwmeester het nieuwe gebouw zou de kleurcodering van de afdelingen kunnen zijn, die het moderne bouwen n a a r het schijnt onvermijdelijk toepast bij het toegankelijk maken van grote bouwwerken. Blauw, rood, geel en zwart komen terug in vloerbedekking, spijltjes van ramen of deurposten. Is onze patiënt op speurtocht nieuwsgierig genoeg en laat hij zich niet weerhouden door verbodbordjes, dan komt hij beslist ook op het bijzondere kunststukje van de nieuwe polikliniek: „de brug". Deze verbindt de gedeeltes van het gebouw die aan weerszijden van de Boelelaan liggen. Het gevaarte hangt aan zes dragers, waar doorheen stalen kabels lopen, zodat er geen steunen meer onder hoeven te staan. Dit getuigt van de vooruitziende blik van de bouwers, want de mogelijkheid is er dat in een verre toekomst lijn zestien, de tram die n u nog tot aan het Olympisch Stadion gaat, tot aan de VU wordt doorgetrokken. In dat geval rijdtie onder „de brug" door. Tegen de bestaande gebouwen a a n is eveneens een groot gedeelte van de nieuwbouw komen te staan. Acht operatiezalen staan daar nog kaal, van de buitenkant ogend als aluminium tenten,

Waarom nieuwbouw

Het kan de buitenstaander vreemd aandoen dat er nu, zo kort na de bouw van het Academisch Medisch Centrum van de Universiteit van Amsterdam, alweer voor de gezondheidszorg in Amsterdam gebouwd wordt. De meest in het oog springende reden voor de bouwescapade van het VU-ziekenhuis, dat in de toekomst overigens alleen nog maar naar de naam „Academisch ziekenhuis bij de Vrije Universiteit" zal luisteren, is de allerbelabberste huisvesting van de polikliniek op dit moment. In een aantal houten keten wordt de geneeskunde wat beangstigend toegepast. Holle geluiden kondigen daar de komst van personen aan, de houten vloer heeft merkwaardige akoestische effecten. In de zomer behoorlijk warm is het n u niet bepaald de ideale huisvesting voor een ziekenhuis en los daarvan is het gewoon te klein. Te klein is tevens de gehele kliniek. Dat was al duidelijk toen het bestaande gebouw zijn voltooiing naderde en wanneer n u de norm honderd vierkante meter oppervlakte per ziekenhuisbed wordt gehanteerd - zoals het ministerie dat doet - is duidelijk dat de veertig vierkante meter van de VU te kort schiet. Het VU-ziekenhuis, laten we voorlopig de benaming die door de buschauffeurs wordt gehanteerd maar handhaven, breidt tevens uit door het opnemen van bijvoorbeeld de Valeriuskliniek, dat wil zeggen de afdeling neurologie. En bovendien nog steeds is er de mogelijkheid dat het Emma Kinderziekenhuis zich op het VUterrein zal vestigen.

Nieuwe beheersstructuur

Binnen de taakverdelingsoperatie is de VU een nadruk op de eerstelijnsgezondheidszorg toegewezen, hetgeen voor de Amsterdamse situatie betekent dat de polikliniek in Buitenveldert het drukker zal krijgen dan die in BuUewijk, waar het AMC staat. Deze politieke beslissing viel geriefelijk samen met de plannen van het bestuur, dat had namelijk al eerder besloten mee te gaan in de tendens die over het algemeen in de gezondheidszorg merkbaar is, een verschuiving van de klinische behandeling n a a r de poliklinische. De financiële regeling daarvoor ontbreekt echter nog steeds. Het

Door het glasen dak valt licht op een patio (Foto (AZVU). is voor een ziekenhuis voordeliger om patiënten een aantal dagen binnenshuis te houden dan ze zo snel mogelijk weer n a a r huis te sturen. Er moeten dus regelingen komen voor het overhevelen van n u klinische patiënten n a a r de polikliniek. Sinds november 1980 is het bestuur van het ziekenhuis bezig de organisatie van de polikliniek te vernieuwen. In oktober 1982 verscheen een blauwdruk voor de organisatiestructuur van het gehele AZVU, omdat duidelijk werd dat niet alleen n a a r de polikliniek gekeken kon worden, maar de gehele kliniek aan de verfrissing onderworpen moest worden. Daarin werd voorgesteld de poli en de kliniek samen te voegen, gekoppeld aan de specialismen. Deze nieuwe beheersstructuur betekent nu dat de bestaande hiërarchische structuren komen te vervallen. Een coördinerende instantie blijft echter voor de poliklinieken gehandhaafd, vanuit het idee dat de polikliniek zich nog verder moet ontwikkelen en tevens een gemeenschappelijke factor voor de specialismen zal betekenen. Dit is een typerende gang van zaken voor het VU-ziekenhuis, vooral in vergelijk met andere ziekenhuizen. Daar is men juist bezig om de poliklinieken los te maken van de kliniek en zelfstandig te laten functioneren, dat wil zeggen, zelfstandige onderdelen te laten zijn binnen het ziekenhuis. Uitgangspunt is steeds om meer toegankelijk te worden voor de patiënt. Voor de VU is het de eerste jaren handiger in verband met de profilering van de nieuwe polikliniek om er één geheel van te laten zijn, terwijl later voor de organisatie de samenvoeging met de klinieken een voorkeur zal hebben. W a t verplegend en technisch-administratief personeel betreft zal de nieuwbouw geen grote uitbreiding zijn van arbeidsplaatsen. Het huidige aantal van 135,5 zal met zes worden verminderd door de taakverdelingsoperatie, de vergroting van het arbeidsterrein levert dertig nieuwe plaatsen op.

Decentraal

Een "binnenstraat' in de polikliniek (Foto AZVU)

^^gS^^i^M^^^^^ëïS'"

De ingewikkelde matrixstruct u u r van het Academisch Medisch Centrum, die ooit bedoeld is geweest om als voorbeeld te dienen voor alle academische ziekenhuizen in Nederland, voldoen niet en is daarom niet overgeno-

men door de VU. De matrix komt erop neer dat elke leidinggevende meerdere "bazen" heeft, die allen h u n goedkeuring moeten geven a a n beslissingen en heeft bewezen bijzonder log en ineffectief te zijn. Eén van de beweegredenen voor het invoeren van een dergelijke beheersstructuur was het doorbreken van de koninkrijkjes die de medische specialisten - vrije ondernemers - in de ziekenhuizen gebouwd hebben. De organisatie van het AMC was het resultaat van het noeste werk van de voormalige voorzitter van de Gezondheidsraad dr. J. Wester, die in opdracht van Onderwijs en Wetenschappen vanaf 1967 met de academische ziekenhuizen aan de slag was. ledere functie die zich daar maar enigszins voor leende werd losgekoppeld van de omliggende en vervat in een apparte dienst. Eén róntgenkamer, één centraal laboratorium en niet op elke afdeling dezelfde apparatuur die voor de helft van de tijd niet gebruikt wordt. „Langzaam maar zeker loopt men steeds meer in het gareel", luidt het oordeel aan de VU over de specialisten. Hier dus geen oneigenlijke eisen voor apparaten die "van eminent belang zijn voor verantwoorde patiëntenzorg" door de heren hoogleraren. De specialisten schijnen te erkennen dat men steeds meer afhankelijk is van de organisatie, van de voorwaarden die daardoor geschapen worden. Daardoor ontstaat een afhankelijkheidsrelatie naar twee kanten: van het ziekenhuis naar de specialist en vice versa. Bij de inrichting van de nieuwbouw wordt getracht de relatie patiënt/medicus zo goed mogelijk te laten verlopen, door sluitende administratieve en verpleegkundige procedures. Zo is er een medisch-administratief coördinatiepunt dat ondersteunend is n a a r het onderzoek toe en voor het onderzoek- en behandelcent r u m per specialisme een verpleegkundig coördinatiepunt. De bedoeling is uiteindelijk dat een patiënt bij het verlaten van een afdeling ook werkelijk "klaar" is: alles wat had moeten gebeuren is ook werkelijk aan hem voltrok-

Vervolg op pag. 6

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen