Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 107

3

AD VALVAS — 5 OKTOBER 1984

Interview met TAS Vrouwen Overleg bij eerste lustrum

TAS-vrouwen staan aan eind van de informatielijn 'Het is vijf juni 1979. Enige honderden vrouwen congresseren in het VU-hoofdgebouw. Op zich geen vreemde zaak, de aula heeft wel vaker een grote groep vrouwen gezien zoals bij bijeenkomsten van Vrouwen VU Hulp. Toch is het deze keer anders: er worden geen psalmen gezongen, geen dominee opent met gebed en de vrouwen dragen overwegend spijkerbroeken in plaats van de gebruikelijke japonnetjes.' Zo begint het lustrumverslag van het TAS Vrouwen Overleg, dat vorige week haar vijfjarig bestaan vierde met een inleiding door één van de TAS-vrouwen Pieke Dopper, solotoneel van Yvonne Petit, discussie en een borrel. Het publiek van dat vrouwencongres uit 1979, georganiseerd door het Interfacultair Vrouwenoverleg en het Vormingscentrum VU, bestaat voor het grootste deel uit studenten, maar er waren ook een stuk of twintig TAS-vrouwen gekomen om te luisteren n a a r twee vrouwen van de UvA die vertelden over h u n TAS Vrouwen Overleg. De VU-vrouwen zijn enthousiast over dit UvA-initiatief en besluiten direct aan de VU iets soortgelijks op te richten. Binnen de kortste keren worden er binnen het TAS Vrouwen Overleg (TASVO) drie werkgroepen opgericht en meteen wordt ook maar even een zaal geboekt voor 220 personen om het thema VUT aan de orde te stellen. Als klap op de vuurpijl volgt snel daarop een stevige brief met eisen n a a r het College van Bestuur. De werkgroepen gaan praten over de werksituatie van TAS vrouwen, h u n rechtspositie en het functioneren in raden en besturen. In het begin gaat het overigens toch nog vrij moeizaam, niet door gebrek aan enthousiasme maar eerder door het gebrek aan voldoende vrouwen die mee willen doen. De kerngroep vermoedt de oorzaak al - nl. dat er altijd in vrije tijd moet worden vergaderd - en stuurt een brief n a a r het CvB van o.a. de wens een officiële status te krijgen en daarmee de mogelijkheid in diensttijd te vergaderen. Het duurt lang voor er antwoord komt maar uiteindelijk krijgt contactvrouw Liesbeth Plukker een uitnodiging voor een gesprek met . . . twee heren van Personeelszaken. De TAS-vrouwen besluiten een deputatie van drie vrouwen te sturen. 'Het eerste wat de heren zeiden was dat ze toch alleen mevrouw Plukker hadden uitgenodigd, dat ze niet op drie dames hadden gerekend. Ja, ja, de verhouding moest dus 2 : 1 zijn en als ze het geweten hadden waren ze met z'n zessen gekomen... Toch eigenlijk wel een compliment voor ons, zo vertelt het verslag. Wat de TAS-deputatie te horen krijgt is erg teleurstellend. De wens om in werktijd te mogen vergaderen wordt niet vervuld.' Het TASVO kan niet als officieel overlegorgaan worden beschouwd en er komt geen emancipatiewerkster. Wel een werkgroepje binnen PZ van vier mannen en twee vrouwen, dat zich zal gaan bezighouden met emancipatievraagstukken in het algemeen en het hoofd van PZ zal attenderen op situaties van ongelijke behandeling of kansen voor mannen en vrouwen op de VU. Daar kan het TASVO natuurlijk geen genoegen mee nemen en op het aanbod van het CvB om een toelichting te geven wordt gretig ingegaan. En dan gaat alles opeens heel snel en soms boven verwachting. Kort voor het gesprek met het CvB lezen de vrouwen in Ad Valvas, dat de universiteitsraad heeft besloten een Adviescommissie Emancipatiebeleid in te stellen. Diverse groeperingen zullen daarin zitting krijgen waaronder óók het TASVO. Opgewonden bellen de

Jaap Kamerling vrouwen elkaar op. 'Zouden ze mee gaan tellen'. De bespreking met het CvB levert toestemming op voor drie bijeenkomsten voor TAS-vrouwen vanaf vier u u r 's middags, dus deels in werktijd, en de faciliteit van uitnodigingen a a n alle vrouwen via PZ.

Assertiviteit Kort daarop wordt het TAS Vrouwen Overleg ook gvraagd een lid voor de Adviescommissie a a n te wijzen. De vrouwen veren op en maken van het verbeterende klimaat gebruik om een assertiviteitstraining voor vrouwen te bepleiten. Toch gaat de

van TAS-vrouwen. Een aanbod, dat goed aansluit op het voorstel, dat het Vrouwenoverleg eerder deed. 'Wij hadden', zo vertellen Marije van Urk, Fientje Ahlheid en Pieke Dopper mij n a afloop, 'al lang het vermoeden, dat er voor TAS-vrouwen op de VU geen goed loopbaanbeleid is. Voor veel vrouwen wordt het heel normaal gevonden om jarenlang in één en dezelfde schaal te blijven zitten zonder dat je bevorderd wordt. Bovendien bleek uit het Sociaal Jaarverslag van de VU, dat TASvrouwen over het algemeen in de lagere schalen zitten'. Het onderzoek is nog niet afgelopen maar een belangrijke uitkomst is in elk geval, dat, zoals al vermoed, heel veel vrouwen in functies zitten, die erg laag gewaardeerd worden. Ook hebben veel vrouwen meer opleiding en kwaliteiten dan in h u n taakomschrijving tot uitdrukking komt en ze doen vaak ook meer zónder daarvoor hoger ingeschaald te worden. De eerstvolgende thema-bijeenkomst begin 1985 willen de TAS-vrouwen dan ook wijden aan het loopbaanbeleid op de VU.

Onderzoek Iets anders, waar de TAS-vrouwen trots op zijn, vormt het onderzoek, onder haar n a a r de behoeften aan cursusthema's voor een vormingsprogramma voor TAS-vrouwen. Twee thema's die in een enquête hoog scoren zijn

een bezoek aan Personeelszaken. Vrouwen hadden namelijk verteld, dat ze daar soms bang voor zijn', vertelt Pieke. 'We wilden dus een spreekuur met vrijwilligsters uit de TAS-vrouwen. Het werd echter een spreekuur, dat werd bezet door vrouwen van PZ. Een begin maar niet ideaal. Marije voegt er aan toe, dat het TASVO n u pleit voor een vrouwentelefoon. Dat is makkelijker te regelen óók met niet-PZ vrouwen en heeft het voordeel van anonimiteit. Ook hoefje voor een telefoontje niet van je plaats af. Een groot voordeel omdat een bezoekje aan het spreekuur altijd beargumenteerd moet worden bij de chef, die al gauw argwaan krijgt als hij hoort, dat je daarheen wilt.

'Over onze hoofden heen' Het TAS Vrouwen Overleg heeft h a a r eigen werkplan, waarvan een aantal punten is overgenomen door Emancipatiecommissie. In het eerste p u n t lees ik, dat bezuinigingen vaak het gevolg hebben, dat vrouwen, die immers behoren tot het laagst betaalde personeel, het eerste het slachtoffer worden. Fientje: 'In de lagere functies wordt het eerst geautomatiseerd en vrouwen zitten veelal in die functies. In het begin geeft dat wel wat extra werk maar daarna gaan er arbeidsplaatsen verloren.' Vrouwen worden ook vaker over-

5**!rs«'i

naar alle diensthoofden had gestuurd om hen erop te wijzen, dat elke vrouw n a a r het vrouwenlust r u m mag gaan als de dienst het maar even toelaat. Van het bestaan van zo'n brief weet de vrouw op de werkplek echter vaak niet af zodat ze er ook niet n a a r kan verwijzen. Trouwens veel uitnodigingen aan vrouwen voor de lustrumviering zijn niet eens bij de genodigden terecht gekomen. Het verbaast dan ook niet, dat de opkomst vorige week dinsdag erg tegen viel. Van de 800 genodigde TAS-vrouwen waren er maar zo'n dertig komen opdagen.

Vergaderen in werktijd

De aanwezigheidsplicht, die voor veel TAS-vrouwen geldt werkt hier belemmerend. Veel vrouwen doen plekgebonden werk, dat niet even kan wachten. Werk op het secretariaat, achter de balie, aan de telefoon of in het restaurant. Je moet altijd roosters omgooien om toch n a a r een bijeenkomst te kunnen. Afgezien daarvan is het al erg vervelend om een chef toestemming te moeten vragen omdat dat altijd van laag n a a r hoog gaat. Toestemming wordt meestal niet ronduit geweigerd, nee dat gaat subtieler. Zo van 'maar eerst moet het werk af' of 'maar we hebben het zo druk, het kan eigenlijk niet'. Nog altijd is de kerngroep van het vrouwenoverleg genoodzaakt h a a r vele werk in de avonduren te doen. Het grote actiepunt 'vergaderen in werktijd' is nog altijd niet gehonoreerd. Marije: 'Je zou veel meer kunnen doen en veel meer vrouwen bij dit werk kunnen betrekken als die faciliteit zou worden toegestaan'. Natuurlijk is het TASVO ook voorstander van positieve discriminatie. Gezien de zeer scheve verhouding tussen mannen en vrouwen op de VU zou aan vrouwen voorrang worden gegeven in die functies waarin zij sterk zijn ondervertegenwoordigd. Er moeten programma's worden ontworpen ter bevordering van het werken van vrouwen in 'mannenberoepen' en andersom. Vrouwen moeten worden gestimuleerd om in raden en commissies te gaan zitten. Vaak wordt vergeten dat n u veel vrouwen voor elke stap die zij buiten de deur van de werkplek zetten toestemming moeten vragen. Dat is bepaald geen stimulans. En tenslotte wordt het op de VU ook hoog tijd, dat er eindelijk in de advertenties eens wordt opgenomen, dat vrouwen positief gediscrimineerd worden en wat de mogelijkheden zijn voor aangepaste werktijden, deeltijdarbeid en kinderopvang. De komst van de emancipatiewerkster vinden de TAS-vrouwen een hele vooruitgang maar h a a r tijdelijke status moet wel worden omgezet in een permanente.

De tafel

Pieke Dopper, Fientje Ahlheid en Marije van Urk van de kerngroep van het TAS Vrouwen Overleg (Foto AVC/VU). verdere ontwikkeling niet zonder moeite. De middagbijeenkomsten 'vanaf vier u u r ' lopen niet goed. Er zijn problemen by de verzending van de uitnodigingen en de opkomst is pover. Het is duidelijk, dat het tijdstip slecht is gekozen. Veel vrouwen, vooral met kinderen, werken tot vier u u r en anderen willen niet halverwege weggaan, kunnen beslist niet n a vijven blijven (boodschappen doen, koken) en komen daarom maar helemaal niet. De enige oplossing lijkt dat er toch bijeenkomsten komen geheel in werktijd. In 1982 komen er themaochtenden op gang. De ochtenden over het recht op deeltijdarbeid en arbeidstijdverkorting worden goed bezocht. Zij leveren ook veel nieuwe kontakten op en veel vrouwen schrijven dat zij graag het verslag van de ochtenden willen ontvangen. In het najaar van 1981 volgt een tweede succes. Drie studentes sociale wétenschappen bieden aan om onderzoek te doen n a a r de werksituatie en werkbeleving

'vrouwen in overlegsituaties' en 'vrouw en werk' (de dubbele belasting van veel vrouwen). Beide thema's worden nu tot een cursus omgevormd, die zal worden verzorgd door de emancipatiewerkster van de VU Ron Root. Mede op aandringen van het TASVO is zij er uiteindelijk gekomen op de VU. TAS-vrouwen waren vertegenwoordigd in de sollicitatie-com-missie, die Ron uitkoos. Zij is kontaktvrouw voor alle aan de VU werkende vrouwen, die bij h a a r voor een vertrouwelijk gesprek of telefoontje terecht kunnen. Zy helpt het TASVO met het organiseren van activiteiten, doet het secretariaat van de Emancipatiecommissie en geeft informatie over zaken, die speciaal .voor vrouwen van belang zijn. Een wens, die de TAS-vrouwen ook koesteren - een vrouwenspreekuur - is maar gedeeltelijk in vervulling gegaan. 'We wilden een spreekuur waar vrouwen kunnen komen praten zonder dat het meteen wordt aangemerkt als

geplaatst dan mannen, meent Marije. Ze doen minder gespecialiseerd werk en zijn daardoor makkelijker elders inzetbaar. Pieke voegt daaraan toe, dat veel vrouwen aan het einde van de informatie-lijn staan waardoor ze dingen vaak te laat horen, ook als die h a a r zelf betreffen. Zit je eerder in die informatielijn dan k u n je nog eens een tegengeluid laten horen. 'Ontwikkelingen gebeuren dan ook over onze hoofden heen terwijl ze ons wel aangaan. Daarom willen de vrouwen training en vorming om ook in het bestuurlijke circuit mee te kunnen functioneren. Vandaar de cursus 'vrouwen in overlegsituaties', die straks gaat starten.' Wat die informatiestroom betreft vindt het TASVO ook, dat veel personeel en vaak ook vrouwen onvoldoende toegang hebben tot publicaties, nota's en circulaires over voor h a a r belangrijke zaken als deeltijdarbeid. Die informatie komt vaak niet verder dan het diensthoofd. Een voorbeeld is de brief die het vrouwenoverleg

Allemaal verlangens die ook een m a n heel goed moet kunnen begrijpen als hij beseft, dat voor de meeste vrouwen in Nederland de tafel thuis nog altijd het middelp u n t in het leven vormt. De actrice Yvonne Petit gaf 's middags in h a a r solotoneel uitdrukking a a n dat gevoel. Aan de tafel wordt niet alleen gegeten maar ook uitgehuild, gescholden, gekleineerd. Veel vrouwen zien h u n zelfstandigheid, h u n hartstochten, heimelijke verlangens en carrière Stuk lopen aan die tafel - het symbool van gesmoorde verwachtingen. Yvonne Petit was in De Tafel de vrouw die alle vrouwen vertegenwoordigt. In scènes, die in elkaar overlopen, voerde zij die vrouwen in h u n uitzichtloosheid door elkaar heen ten tonele. Dat gebeurt soms aan een kale tafel, soms aan een gedekte feestelijke tafel. Soms was ze sarcastisch, dan weer tragisch, komisch of trots. Ze ontroerde en verbaasde. Stemmingen die steeds weer werden opgeroepen door of rond dat onmisbare meubelstuk, de tafel. Veel TAS-vrouwen zullen zich herkend hebben in het stuk. Eén van onze geïnterviewde vrouwen: 'Het leek net alsof je het zelf had meegemaakt'. Het is te hopen, dat voor steeds meer vrouwen een leuke inspirerende baan een meer centrale plaats gaat innemen in h u n leven. Aan tafel hebben ze lang genoeg gezeten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen