Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 429

AD VALVAS — 19 APRIL 1985

5

Congres zal mannenbolwerk aanvallen

Bèta-vrouwen bepalen strategie De bèta-wetenschappen zijn een typische mannenwereld. Bèta-vrouwen vormen een minderheid. Wat te doen met dit mannenbolwerk? Aanvallen-of isoleren? Deze strategie-vraag zal aan de orde komen tijdens het 6e landelijke weekend vrouwen in bèta-wetenschappen, dat 20 en 21 april gehouden wordt in de jeugdherberg te Soest. Judith Scheepstra die vorig jaar een dergelijk weekend mede organiseerde, heeft haar keuze al gemaakt: „ze zouden wel willen dat alle vrouwen die zich met vrouwenstudies bezig houden, zich op hun eigen interessegebieden terugtrekken en de gevestigde natuurwetenschappen met rust laten; dat gun ik ze gewoon niet." Judith heeft aan de VU biologie gestudeerd en was actief lid van het bètavrouwenoverleg. Zij geeft een indruk van de discussies die het komend weekend te verwachten zijn en vertelt over haar huidige werk als computerprogrammeuse, een vak waarin nog zeer weinig vrouwen te vinden zijn.

„Een van de uitgangspunten bij het opzetten van bèta-vrouwenstudies was dat vrouwen zich niet bezig zouden houden met de mannenwetenschappen," zegt ze. Maar met zaken die zij zelf interessant vinden. J e kan dan drie dingen doen: de ondervertegenwoordiging van vrouwen in de verschillende bèta disciplines aan de orde stellen; je bezig houden met wetenschapskritiek of je k u n t je min of meer terug trekken op een eigen stelling en gaan uitzoeken wat wij feministische vrouwen die actief zijn op het gebied van de technologie zelf interessant vinden om te gaan onderzoeken. Ik vraag me af of de combinatie van de laatste twee mogelijk is, want bij het bekritiseren richt je je heel sterk op wat de natuurwetenschappen gedaan hebben en nu doen. Zelf voel ik me meer tot deze kritische benadering aangetrokken, hoewel ik dat andere natuurlijk ook belangrijk vindt." Het centrale thema tijdens het weekend is de politieke en wetenschappelijke toepasbaarheid van

Loes Singels bèta-vrouwenstudies. K a n je daar een voorbeeld van geven? „Bèta-vrouwen kunnen hun exacte kennis prima op een politieke manier gebruiken door bij voorbeeld statistieken door te lichten. In veel statistieken, waarin mannen en vrouwen uitgesplitst zijn, wordt n a a r de verkeerde dingen gekeken en worden impliciete vooroordelen als uitgangspunt genomen. Zo gaat het verhaal dat buitenshuis-werkende vrouwen dqpr de dubbele belasting vaker ziek worden dan mannen. Nu blijkt dat, die seksueleverschillen bijna verdwijnen, als je kijkt n a a r het ziekteverzuim in relatie tot de aard van het werk, dus uitgesplitst n a a r het soort werk. De arbeidsverdeling is scheef, daar moet je n a a r kijken! Als je dan ook al die ziektedagen eruit haalt die met zwangerschapsverlof te maken hebben, dan zijn er helemaal geen seksueleverschillen!"

„Het is belangrijk cijfers te ontmantelen, waardoor je k u n t aantonen dat het verschil niet biologisch bepaald is. Door een dergelijke statistiek op deze wijze door te lichten sla je het wapen uit handen van al die mannen die zeggen wel goed te willen, maar die steeds weer benadrukken dat vrouwen n u eenmaal vaak ziek worden."

Bevruchting

Naast de discussie over de praktische toepasbaarheid van bètavrouwenstudies, staan ook de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de reproduktie technologie, zoals de in-vitro-fertilisatie, op het programma. Judith: „Laat ik voorop stellen dat ik het prima vind dat vrouwen die graag een kind willen op deze manier geholpen kunnen worden. Maar ik heb er ook nogal wat vraagtekens bij. Al het onderzoek spitst zich toe op technologische methodes. Ik vraag me af of er geen andere methodes bekend of te ontwikkelen zijn om vruchtbaarheid bij vrouwen te stimuleren. Er heeft vroeger een schat aan informele kennis bestaan bij vrouwen om zowel vruchtbaarheid, als onvruchtbaarheid tegen te gaan. Die kennis is grotendeels verloren gegaan. Waarom wordt er op dit gebied geen onderzoek gedaan? Het comité „Wü Vrouwen Eisen" bestudeert n u een meer n a t u u r lijke abortusmethode, die recent ontwikkeld is. Dat bevindt zich nog in een beginstadium, maar het is een interessante ontwikkeling." „Het is ook opvallend om te zien hoe snel deze kunstmatige bevruchtings-methode in het ziekenfondspakket werd opgenomen, zij het voorlopig, als je dat vergelijkt met de jaren dat het geduurd heeft voordat abortus in het ziekenfonds kwam. Ethisch is dit duidelijk veel minder omstreden. Het gaat om iets wat van vrouwen verwacht wordt, bijna wat ze horen te willen. De vanzelfsprekendheid waarmee die wens geaccepteerd wordt staat in schrijnend contrast met de moeite die vrouwen moeten doen als ze geen kind willen; je moet dan be-

Judith Scheepstra (foto: Bram de Hollander). wijzen dat je wel een volwaardig mens bent."

Vrouwen en computers

Tijdens het vorige bèta-vrouwenweekend was de invloed van de technologische ontwikkeling op vrouwenwerk een centraal thema. Hierbij werd benadrukt dat het belangrijk is om als goed opgeleide vrouw op een plek te zitten waar je het beleid k u n t beïnvloeden, ook in de automatisering. Dit argument sprak Judith zo aan dat ze een opleiding tot computerprogrammeur ging volgen. „Ik ben afgestudeerd in het gedragsonderzoek, m a a r ik wil me liever inzetten voor meer politieke doelen. Daarom heb ik voor dit beroep gekozen. Het is weer een nieuw bolwerk van overwegend mannen, waarin vrouwen moeten gaan doorbreken. Mensen met exacte vakken zijn zwaar oververtegenwoordigd en daardoor de mannen dus ook. Maar in principe kan je dit vak leren met iedere vooropleiding. Als je programmeertaal moet leren zou je net zo goed Engels gestudeerd kunnen hebben. Die hele informatica heeft een aureool van electronica en techniek, en daardoor komen er relatief weinig vrouwen in terecht. In mijn opleidingsgroep was ik de enige vrouw naast 10 mannen en nu is er weer een nieuwe groep van 26 mannen, waar één vrouw bij zit." Vooral de eenvoudige administratieve functies, waarin n u veel

Tijdschrift vrouwenstudies vijf jaar: „Het verdedigende is er nu wel af" Afgelopen weekend vierde het Tijdschrift voor Vrouwenstudies zijn vijfjarig bestaan. Het heuglijke feit werd door de dames-redactieleden niet binnenskamers gevierd. De deuren van de Oude Man Huispoort zwaaiden vrijdagochtend wijd open voor een ieder die het jubileum wilde meebeleven. Twee dagen lang werd een congres gehouden onder de titel „Het verschil en de gelijkheid". Redactrices van toonaangevende feministische tijdschriften uit heel Europa hielden lezingen en discussieerden met elkaar. Ad Valvas sprake enkele dagen voor deze gebeurtenis met twee redactrices, Janny Poelstra en Riet Paasman. Niet alleen het jubileum kwam aan de orde. Er werd ook gesproken over het redactiebeleid, de ontwikkeling die vrouwenstudies de afgelopen vijf jaar heeft doorgemaakt èn waarom er nog steeds een tijdschrift voor vrouwenstudies nodig is. Het tijdschrift voor vrouwenstudies werd in 1980 opgericht. Vrouwen die specifiek feministische onderwerpen op een wetenschappelijke manier wilden benaderen en mensen die bezig waren met vorming van feministische wetenschapstheorie hadden in die

„De wetenschappelijke tijdschriften keken toen wat vreemd a a n tegen vrouwenstudies. Het vak stond nog in de kinderschoenen, hoewel er toen al veel vrouwen mee bezig waren," vertelt Riet

Paasman. Zij en J a n n y Poelstra behoren tot de oprichtsters van het blad. Aanvankelijk hoopte men niet alleen artikelen van vrouwen die studeerden of werkten aan de universiteiten te

Karin van hierop tijd nog maar weinig publikatiemogelijkheden. In die leemte wilde het blad voorzien. - -•

vrouwen werkzaam zijn, zullen geautomatiseerd worden en blijkbaar zijn het niet de vrouwen die zich daarvoor laten opleiden. Gaan vrouwen de boot missen? „Ik weet het niet. Om vrouwen te stimuleren zich voor dit soort dingen te interesseren moet je ze nadrukkelijk aanspreken, door bij voorbeeld een alternatieve computerbeurs te organiseren. Zodra er iets specifiek voor vrouwen georganiseerd wordt zit het vol. vrouwen laten zich afschrikken door de schijn van het technisch aspect, maar iedereen die geïnteresseerd is kan met computers omgaan, dat moet vrouwen duidelijk gemaakt worden." „Op de gewone computerbeurs wordt van vrouwen eigenlijk geen interesse verwacht. Dat heb ik zelf meegemaakt. Als kersvers programmeurtje ging ik n a a r de efficiencybeurs en stond daar bij een micro-computer wat toetsjes in te drukken. Het was een schitterend ding, maar het kreng kostte 15 duizend piek. Terwijl ik aan het toetsenbord stond, kwam er een persoon in zo'n flitsend pak naast mij staan en aan de andere k a n t stond een groepje mensen. Begint die m a n toetsen in te drukken door mij héén tegen die groep te praten. Toen ben ik maar weggegaan. Als je als vrouw al geïnteresseerd bent, word je gewoon weggeduwd, echt belachelijk. Voor hetzelfde geld had ik 15.000 gulden op zak om dat ding te kopen. Geen h a a r op m'n hoofd denkt er n u nog aan."

plaatsen, maar ook van wetenschapsters uit het hoger beroepsonderwijs. Gaandeweg werd duidelijk dat vrouwenstudies binnen het HBO nauwelijks wortel schoot. Van samenwerking tussen deze twee soorten opleidingen is in de praktijk niets gekomen. „We wilden dus op de eerste plaats een platform vormen dat tot dan toe ontbrak," zegt J a n n y Poelstra. „Maar aan de andere k a n t is het tijdschrift ook opgericht omdat vrouwenstudies in die tijd aan een eigen medium toe was. Als artikelen in andere wetenschappelijke tijdschriften geplaatst werden, bleven ze vaak in de lucht hangen. Het was een op zichzelf staand artikel waarover hoogstens nog één ingezonden brief binnen kwam. Door de oprichting van het tijdschrift voor vrouwenstudies wilden wij vrouwen de gelegenheid geven om discussie te voeren over een bepaald onderwerp." In de beginjaren spitste de discussie over de feministische wetenschapsters zich vooral toe op politiek gekleurde onderwerpen. Er werd in die tijd nog door velen geredeneerd dat vrouwenstudies zich bezig moesten houden met zeer maatschappelijk relevante onderwerpen en dat de vrouwelijke wetenschapsters zich dienden toe te leggen op vragen die door groepen uit de vrouwenbeweging werden gesteld.

Theorievorming Inmiddels is men verder gegaan en zijn de tijden wat veranderd. (Foto Bram de Hollander)

Vervolg op pag. 10

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen