Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 347

AD VALVAS — 1 MAART 1985

• Mm$k • Theater «lihi

Cultuur

Gaga: de mensen 'n 'goeie vibe' geven De popband Gaga heeft onlangs in Paradlso de Grote Prijs van Ne­ derland gewonnen, de beloning van een talentenjacht voor pop­ groepen in heel Nederland. Gaga maakt sterk ritmische muziek, waarin vele stijlkenmerken verte­ genwoordigd zijn. Gaga wenst niet „heavy" op het podium te staan alsof de bom juist op hun hoofd is gevallen, maar wil er met het pu­ bliek een happening van maken. De naam Gaga is dan ook louter en alleen vanwege de klank geko­ zen. Een gesprek met zanger/gita­ rist Florus Nieten. „Wij zijn pas een jaar geleden begonnen met live­optredens. Voordien maakten we met zijn drieën gedurende ongeveer een half jaar voornamelijk tapes, waarbij dan

ook geregeld andere muzikanten meespeel­ den. Van hen zijn er nog eens drie blijven hangen en daar is de huidige samenstelling het gevolg van. We zijn een zeer heterogene groep met verschillende achtergronden en stijlinvloeden. Er is jazz, rock en pop in onze muziek aan te wijzen en al die ver­ schillende invloeden geven ons een ,eigen sound'. Ik persoonlijk ben zeer beïnvloed door Afrikaanse muziek, zoals van Fela Kuti." ­ Is het geen hinderpaal, bijvoorbeeld bij het schrijven van nummers, dat Afrikaan­ se muziek een veelheid aan complexe rit­ mes en maatsoorten kent, die in popmuziek nauwelijks te gebruiken zijn? „Zeker, maar het is niet zo dat wij Afri­ kaanse muziek maken. Wij nemen alleen de atmosfeer over. Bij het componeren be­ ginnen we met een ritme, dat bijvoorbeeld ook een stuk tekst kan zijn, en daarbij komt dan een melodie. Er komt dan een groeps­ proces op gang om het gevoel bij het idee zo duidelijk mogelijk n a a r voren te brengen. Dit wordt dan weer ,on stage' getoetst om dan zijn definitieve vorm te krijgen." ­ Jullie teksten zijn dus van ondergeschikt

belang, behalve bij het ontwikkelen van nummers. Zingen jullie alleen maar ge­ makkelijk verteerbare teksten over liefde en zo of...?

invloed op de verhoudingen binnen de groep? „Nee, het ging er allemaal zeer ontspannen aan toe. Ook met in de omgang andere bands heb ik geen greintje haat of nijd meegemaakt. Maar als je dan eenmaal ge­ wonnen hebt, kom je tot de ontdekking dat je aan een aantal verwachtingen moet vol­ doen en merk je ineens, dat je in het rijtje groepen hoort aan wie de mensen komen vragen of ze niet een plaatje van je kunnen kopen. Maar dat is er gewoon nog niet. Gaga bestaat echt pas een jaar en n u zijn we daar hard voor aan het werken. Het winnen van de prijs was voor ons de aanzet naar een p u n t waarvan we dachten dat we daar nog lang niet waren." „Wij staan elke keer voor ons plezier te spelen. Als je soms die bands ziet, waarbij de mensen zo staan te kijken of de bom juist op h u n hoofd is gevallen, dan denk je toch ,Waar staan die mensen nou voor te spe­ len?' Ik zing ook wel eens ,heavy' teksten, maar ik sta dan niet te kijken alsof ik net iemand heb begraven." (Francis Lesman)

„Wij zingen inderdaad ook over liefde, over politiek, eigenlijk over allerlei dingen uit het dagelijks leven. Maar we willen het pu­ bliek niet dwingen die mening mee te ne­ men. Er is meer sprake van een kleur­ schets, dan van een verhaal dat iedereen moet begrijpen. Wat zij eruit halen mogen ze volkomen zelf bepalen." ­ Jullie dragen dus niet, zoals dat heet, een bepaalde boodschap uit. „Niet direkt via de teksten, maar meer door het feit, dat de groep als zodanig uit zulke verschillende mensen is samengesteld. Dus het idee van een groep mensen bij elkaar zonder vooroordelen van bijvoorbeeld man­ nen tegenover vrouwen, blank tegenover zwart, zoals je dat zo vaak op straat tegen komt. We willen min of meer uitdragen, dat het allemaal niet zo zwaar en zuur hoeft. We willen de mensen gewoon een ,goede vibe' geven." ­ Had het winnen van de Grote Prijs nog

Gaga speelt 21 maart om 22.00 uur in Sociëteit Uilenstede.

Nieuwe golf Amerikaanse film Dat film in Amerika meer betekent dan Hollywood alleen zal sinds Stranger T h a n Paradise duidelijk zijn. Dit succes van Jim Jarmusch is echter niet uit de lucht komen vallen. Al jaren werkt hij in New York met een groep filmers, aangeduid als de New Wave generatie, waartoe ook Amos Poe be­ hoort. In de popmuziek staat New Wave voor alles wat na de Punk gekomen is en daar een tik van meegekregen heeft. De benaming geeft als zodanig een aanwijzing voor de sfeer van de films en voor de figuren die er in rondlopen. Amos Poe maakte in 1976 The Blank Generation, met optredens van on­ der anderen Blondie en de Talking Heads. De eerste lange film van Jim Jarmusch, Permanent Vacation (1980), beschrijft en­ kele dagen uit het leven van een New York­ se punk. Daarnaast verwijst de term New Wave naar de Nouvelle Vague, een filmstroming waarmee enkele overeenkomsten aan te wijzen zijn. Net als twintig jaar geleden in Parijs gaat het om filmers die proberen h u n kijk op de werkelijkheid met eigen middelen in beeld te brengen, buiten de platgetreden paden van de grote studio's om. Jim Jarmusch benadrukt in elk inter­ view de angst om in Hollywood zijn artistie­ ke identiteit te verlizen. Amos Poe gaat nog verder en wijdt er zelfs de proloog van Sub­ way Riders aan. We zien hem met het ver­ haal voor de film n a a r een grote producent stappen. Deze vindt alles prima. Jack Ni­ cholson in de hoofdrol enzovoorts, maar het scenario moet nog even door die en die her­ schreven worden. Poe houdt het voor ge­ zien en de film begint. Op zijn manier. Nog meer dan de Nouvelle Vague filmers vormen de New Yorkers een vrienden­ kring. Men kent, helpt en beïnvloedt el­ kaar. John Lurie speelt zowel in Subway

Riders als in Stranger Than Paradise een hoofdrol en schreef voor beide films de mu­ ziek. Op het gevaar af de vergelijking te forceren kan opgemerkt worden dat Poe een nieuwe versie maakte van Jean­Luc Godard's A Bout De Souffle (Unmade Beds, 1976) en dat Jarmush met Francois Truf­ faut de liefde voor zijn acteurs en actrices gemeen heeft.

Twee films Subway Riders (Amos Poe, 1981). Een saxo­ fonist kan vanwege zijn buurvrouw thuis geen muziek maken en speelt daarom in de stations van de New Yorkse ondergrondse. Daar schiet hij willekeurig voorbijgangers dood. Het huis waar hij woont wordt be­ volkt door allerlei types: junkies, prosti­ tuees en saxofoonspelers. Een agent zit hem op de hielen. Stranger Than Paradise (Jim Jarmusch, 1984). De Hongaarse Eva komt aan in New York. Voor ze n a a r h a a r tante in Cleveland gaat, logeert ze een paar dagen bij h a a r neef Willie. Ondanks zijn stugge houding groeit er toch een soort verstandhouding. Een jaar later besluit WiUie met vriend Eddy zijn nicht op te zoeken. Met z'n drieën gaan ze n a a r Florida, het Amerikaanse pa­ radijs. Ze hadden net zo goed in New York k u n n e n blijven. Ondanks de gemeenschappelijke achter­ grond zijn de films wat de vertelwijze be­ treft eikaars tegenpolen. Terwijl Jarmusch als het ware teruggaat n a a r het beginpunt van de film, maakt Poe juist gebruik van alle stijlmiddelen die het medium te bieden heeft. De kracht van Stranger Than Para­ dise ligt in de subtiele eenvoud en warmte waarmee het verhaal verteld wordt. De ca­ mera lijkt niet aanwezig, je leert drie men­ sen kennen. H u n uitzichtloze gelummel

/l X'-" l

,J^

+

S.~*:'j\^

John Lurie in Subway Riders. wordt met liefde en zonder moralisme in beeld gebracht. I n Subway Riders speelt de camera zelf een rol, door de scheve opnamen, de lichtverde­ ling, en dergelijke. De personages zijn eer­ der karikaturen dan karakters: dé door ob­ sessie gedreven moordenaar, dé politieman die door zijn meerderen opgejut wordt en thuis ook nog moeilijkheden heeft met z'n vrouw, dé femme fatale. Ook hier trouwens geen enkel spoor van moralisme, de saxofo­ nist vaart aan het einde van de film ten hemel. Poe speelt met de conventies van het Film Noir genre. Als verhaal is Subway

Riders minder toegankelijk dan Stranger T h a n Paradise, maar dat wordt goedge­ m a a k t door de vele inventieve momenten die de film rijk is. Beide films zijn een verademing in de door retrospectieven geteisterde programme­ ring van de meeste filrnhuizen. Tussen An­ tonioni, Bergman eh binnenkort wéér Hitchcock eindelijk eens iets nieuws. (Dick Ro o denburg) Subway Riders draait op woensdag 13 maart in Fiimhuis Uilenstede. Stranger Than Paradise draait de liamende weleen nog in theater Desmet en daarna in de filmhui­ zen. (Op woensdag 8 mei in Filmhuis Uilenstede).

Bredero-festijn in Amsterdam Middeleeuws Amsterdam, het gedeelte van het huidige centrum dat nu als Oudezijds bekend staat. In de zestiende eeuw vindt daar een, voor de vaderlandse literatuur, belangwekkende gebeurtenis plaats: Volksdichter Gerbrand Adriaenszoon­Bre­ dero komt op 16 maart 1585 „twussen 9 ende 10 ueren voor mijdaechgis ter werelt" in het huis van zijn vader in de Nes, „op de hoec benoorden t vleyshuis", waar de fami­ lie veertig gulden h u u r per jaar voor be­ taalt. Zo weten wij uit een aantekening van Bredero's vader in een boek dat nu in de Koninklijke Bibliotheek van Den Haag be­ waard wordt. 16 maart'1985, vierhonderd jaar later, wordt het gedeelte van de stad tussen Nes. Oudezijds Achterburgwal, Oude Doelen­ straat en Grimburgwal herschapen in de sfeer van Bredero's tijd. De organisator, het Comité 400 jaar Bredero, zegt hierover: „Het werk van Bredero kenmerkt zich door

een groot aantal anecdotische schetsen van het Amsterdamse volksleven, korte op zich­ zelf staande passages en scènes die veelal te maken hebben met het dagelijks leven in het Amsterdam van de zeventiende eeuw. Wanneer je deze scènes leest valt het je op hoe actueel ze zijn en hoezeer ze parallellen vertonen met onze tijd." Het comité pakt flink uit met de herden­ kingsmanifestatie. In het weekend van 16 en 17 maart treden zo'n tweehonderd ama­ teurspelers op in zestien scènes en wordt een aantal spectakels geënsceneerd, zoals een terechtstelling, een volksoproer en een massale vechtscène. De toeschouwers wor­ den om het kwartier tot het gebied toegela­ ten voor een wandeling die hen langs de diverse evenementen voert. Ondertussen worden ze aangeklampt door bedelaartjes, struikelen ze over kippen, geiten of varkens en kunnen ze zich vergapen aan een zeven­ tiende eeuwse markt met oude ambachten, vlees, vis en groente.

Nadrukkelijk is gekozen voor de deelname van een aantal Vlaamse rederijkerskamers. Juist in Bredero's geboortejaar is de val van Antwerpen, waardoor duizenden Vlamin­ gen gedwongen worden h u n heil in het to­ lerante Amsterdam te zoeken. De Nes wordt een van de voornaamste vestigingen voor de Vlamingen en Bredero schrijft veel over zijn buren. Regisseur Clem du Four van de rederijkers­ kamer De Vio lieren uit Antwerpen: „Wij spelen Josje de Optrekker en de kroegscène uit De K lucht van de K oe en de verlei­ dingscène uit Rodd'rick en Alphonsus. Dat zijn drie zeer gezellige dingen. Wij zijn vier weken terug begonnen met de repetities en, wel, het gaat prima. Het zijn korte frag­ mentjes, van twee, drie minuten, maar de taal is zo ingewikkeld en de situaties zijn zo ongewoon, voor ons mensen die gewoon zijn om modem toneel te spelen, dat wij toch een fameuze inspanning daarvoor moeten leveren. Wij spelen in de originele taal, met

de hoop dat we ze zo correct mogelijk uit­ spreken. Wat dat betreft worden wij niet begeleid, maar wij hebben de nodige opzoe­ kingen verricht en er zijn zoveel verschil­ lende versies dat we eigenlijk niet ver mis kunnen zitten." De traditionele opvatting over het werk van Bredero volgend legt de manifestatie nadruk op het volkse karakter ervan. Daarbij mag echter het tragische van de figuur Bredero niet uit het oog verloren raken. Hij sterft jong, 33 jaar, en heeft dan voor veel van zijn liefdes gedichten bij h u n trouwen geschreven. Waaraan wij wellicht zijn lijfspreuk te danken hebben: „'t K a n . verkeren". (A.B.) Het Bredero­herdenkingsweekend vindt plaats op 16 en 17 maart en is toegankelijk vanaf het Rokin, de Dam, de Oude Doelenstraat en Rusland. Nadere informatie is te verkrijgen via tel. 020­622603 van het Comité 400 jaar Bredero.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen