Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 541

28 JUNI 1985 Met deze aktie wUlen d e studen­ ten protesteren tegen het voor­ g e n o m e n ontslag. Zij wijzen erop dat d e onderzoeksbeoor­ deling niet d e enige maatstaf voor Kleyn's wetenschappelijke kwaliteiten kan zijn. Ook d e per­ soonlijke e n inhoudelijke invul­ ling v a n het onderwijs is e e n belangrijk argument om bij het ontslag rekening m e e te hou­ den, zo m e n e n d e onderteke­ n e n d e studenten. Formeel valt er echter a a n d e ontslag­procedure moeilijk te tornen. Toen in januari 1984, n a verschillende positieve beoor­ delingen,, d e tijdelijke aanstel­ ling werd voortgezet, is tevens b e p a a l d dat d e verlenging v a n het dienstverband gekoppeld zou worden a a n e e n positieve beoordeling v a n Kleyn's voor­ waardelijk gefinancierde on­ derzoek. De beoordeling moest verschillende keren uitgesteld worden omdat Willem Kleyn langdurig door hernia geveld w a s . Kort geleden w a s d e uit­ stellimiet verstreken e n stelden d e beoordelaars vast dat d e on­ derzoeksresultaten onvoldoen­ d e waren. Kleyn tekent in e e n brief a a n het dagelijks bestuur v a n d e subfa­

Studenten tegen ontslag docent Op de subfaculteit geschiedenis is beroering ontstaan rondom het ontslag van een der we­ tenschappelijke medewerkers. Op grond van een negatieve beoordeling van zijn onderzoek is a a n drs. W. H. Kleyn, docent economie en statistiek bij geschiedenis, per 1 augustus het dienstverband opgezegd. Niet iedereen echter is het met deze gang van zaken bij de beoorde­ ling eens. Enkele studenten hebben een hand­ tekeningenaktie op touw gezet om te pogen het ontslag alsnog ongedaan te maken. culteit geschiedenis protest a a n tegen d e g a n g v a n zaken. Zelf w a s Kleyn w e g e n s ziekte voor commentaar niet bereikbaar. Ook e e n v a n d e beoordelaars, dr. J. C. Hess wilde niet op d e ontslag­kwestie reageren. Van studentenzijde k w a m e n er wél verontwaardigde reakties los. Ton Keppel, studentassistent

Carolien Stam economie e n d e initiatiefnemer v a n d e handtekeningenaktie, protesteert heftig: ,,De beoorde­ ling hgt vast, d a a r kun je moei­ lijk iets tegen beginnen. M aar het is e e n vreemde zaak dat er niet méér rekening is g e h o u d e n

met d e moeilijke situatie w a a r i n Willem Kleyn verkeerde. Niet alleen die langdurige arbeids­ ongeschiktheid bemoeilijkte het onderzoek. Ook d e uiterst h o g e onderwij slast en d e wankele positie v a n Kleyn's aanstelling binnen d e subfaculteit spelen hier mee. Verschillende vak­ groepen bij geschiedenis vin­ d e n het vak economie e n statis­ tiek minder belangrijk. M et­'de bezuinigingen voor d e deur werd d e arbeidsdruk alleen m a a r groter." Overigens heeft d e subfaculteit d e h o g e onder­ wijslast v a n Kleyn erkend. In m a a r t v a n dit j a a r werd Kleyn's formatie v a n 0,8 n a a r 1,0 ver­ groot. „Je kunt je afvragen," aldus Ton Keppel, ,,of gezien d e moeilijke situatie w a a r i n Willem Kleyn verkeerde, e e n beoordeling op dit moment niet te voorbarig is. De g a n g v a n zaken getuicft ove­ rigens niet v a n e e n korrekt per­ soneelsbeleid. Tijdens zijn ziek­ te heeft Kleyn zijn ontslag ge­ kregen. M et een ontslag op grond v a n e e n negatieve beoor­ deling ontneem je iemand bo­ vendien d e k a n s elders werk te krijgen."

De handtekeningenaktie werd g e h o u d e n onder d e doktoraal­ studenten die bij Willem Kleyn college h a d d e n gevolgd. Bin­ n e n vier d a g e n konden er, voor­ namelijk per telefoon, honderd­ zeventien n a m e n op d e Ujst wor­ d e n gezet. Op e e n totaal a a n t a l v a n ongeveer honderdtachtig doktoraalstudenten die econo­ mie/statistiek h e b b e n gevolgd, is d a t aanzienlijk. ,,Wij zijn als studenten overtuigd v a n d e we­ tenschappelijke kwaliteiten v a n Wülem Kleyn op grond v a n d e wijze w a a r o p hij het onderwijs vorm gaf. Wanneer er e e n be­ roepsprocedure komt k a n d e commissie zich n a a s t e e n n e g a ­ tieve beoordeling nu ook buigen over e e n positieve reaktie uit e e n a n d e r e hoek," aldus Ton Keppel. Kleyn heeft a a n het dagelijks bestuur v a n d e subfaculteit e e n verzoek tot bemiddeling inge­ diend. Het dagelijks bestuur verklaart echter in e e n brief a a n Kleyn niet competent en be­ voegd te zijn zich in deze z a a t t e m e n g e n e n heeft Kleyn n a a r d e commissie v a n beroep verwe­ zen.

BOEKEN In d e middeleeuwen zwierf door Europa e e n groot leger v a n grappenmakers, zangers e n goochelaars. Ze w a r e n a a n g e e n enkele plaats gebonden, ze trokken door steden e n dor­ pen. In d e m a r g e v a n d e mid­ deleeuwse samenleving, buiten d e feodale orde v a n heer en horige, trachtten zij in hun le­ vensonderhoud te voorzien. Deze positie v a n buitenstaan­ der brachten deze narren ook tot uitdrukking in hun voorstel­ lingen. Hun liederen e n balla­ d e n w a r e n ruw, vrolijk e n a a r d s . Zij bezongen een wereld v a n vrijheid w a a r i n e e n stricte scheiding tussen goed en k w a a d opgeheven was, e n waarin d e d w a n g v a n m a a t ­ schappij en cultuur op d e men­ sen niet langer bestond. Het voornaamste doelwit v a n deze n a r r e n w a s d e geestelijk­ heid. Ook kerkelijke hervor­ mingsbewegingen bekritiseer­ den d e corruptie v a n d e kerklei­ ders, hun a a r d s e materialisme, en d e w a a r d e die deze gezags­ dragers hechtten a a n pracht e n praal. De hervormingsbewegin­ gen vonden dit e e n v e r r a a d a a n d e oorspronkelijke idealen van d e kerk, en zij hielden een pleidooi voor e e n terugkeer n a a r een ascetische levenswij­ ze. De narren kozen precies d e *egengestelde positie, zij bekriti­ seerden juist op onascetische jyijze d e huichelachtigheid v a n de kerkelijke gezagsdragers. Liever d a n zich het hoofd te breken over d e hemel d a n wel de hel, hielden zij zich bezig met de geneugten v a n het a a r d s e bestaan. Over dat hiernamaals maakten zij zich weinig illusies, hun ziel was toch al niet meer te redden, zo r e d e n e e r d e n ze. Bovendien, voegden zij er a a n toe, is d e hel niet veel aantrekkelijker d a n d e hemel met a l die brave, s a a i e engelen?

Precair In hun gedrag, hun w a a r d e n e n normen, hielden d e narren d e middeleeuwse bevolking e e n omkering, e e n spiegelbeeld v a n de werkelijkheid voor. AUes wat tot d a n toe altijd „normaal" w a s

De omgekeerde realiteit van alle narren geweest werd door d e narren geridiculiseerd, „abnormaal" gemaakt. De socioloog A. C. Zijderveld wijst er in zijn histori­ sche studie over het verschijnsel n a r r e n op, dat het g e d r a g v a n die narren voor „gewone" men­ sen e e n zekere afschrikwekken­ d e betekenis h a d : kijk e e n s w a t er met je kan gebeuren, hoe dierlijk, primitief e n zondig je kunt worden w a n n e e r je je niet a a n d e normen conformeert. Te­ gelijk, zegt Zijderveld, lieten d e n a r r e n zien hoe precair d e wer­ kelijkheid is, en hoe a n d e r s ze ook k a n zijn. Door het g e d r a g v a n d e narren verliezen d e re­ gels en structuren v a n d e wer­ kelijkheid, en d e hiërarchieën die d a a r i n heersen ook iets v a n

Koos Neuvel h u n zelfsprekendheid en nor­ maliteit. W a r e n in d e middeleeuwen d e n a r r e n e e n nauwelijks onder é é n noemer te brengen, rond­ trekkende groepen mensen, in d e 15e e n 16e e e u w v e r a n d e r d e dat. Het diffuse narrendom kris­ talliseerde zich uit in e e n speci­ fiek beroep: hofnar ten dienste v a n d e absolute vorst. Over d e functie v a n d e hofnar oppert Zij­ derveld e e n interessante veron­ derstelling. Hij zet zich af tegen d e g e n e n die m e n e n dat d e n a r e e n plaatsvervangende opposi­ tie voerde. Bij gebrek a a n enige democratie g e d u r e n d e het a b ­

solutisme bezat d e n a r als enige het voorrecht om d e vorst met schimpscheuten te overladen. De n a r zou hiermee e e n bevrij­ d e n d e functie hebben. Zijderveld denkt er a n d e r s over: ,,Zelfs als hij zijn koning voor gek zette, diende hij d e troon. Immers, door zijn n a r ­ deze p a ­ rasiet e n zot ­ toestemming te g e v e n hem ­ d e koning, toppunt v a n macht ­ te ridiculiseren en te bekritiseren, toonde d e vorst d e rest v a n het hof, dat toe moest kijken en vooral ook " schaapachtig lachen, hoe machteloos het in werkelijkheid is". Door te lachen, lachten zij in feite om hun eigen machteloos­ heid, w a a r m e e d e vernedering totaal g e m a a k t werd. Zoals d e duivel in wezen d e glorie e n al­ macht v a n God alleen m a a r in­ drukwekkender maakt, zo is vol­ g e n s Zijderveld d e hofnar e e n dialectisch symbool v a n d é a b ­ solute, monarchale macht; d e hofnar als duivel v a n het abso­ lutisme.

Leukemie Tot zover lijken d e stellingen v a n Zijderveld redelijk a a n n e ­ melijk. A a n v e c h t b a a r wordt hij w a n n e e r hij zich meer n a a r het h e d e n toe beweegt. Zijderveld brengt het uitsterven v a n het n a r r e n d o m in v e r b a n d met d e opkomst v a n d e Verlichting, w a a r i n g e e n plaats werd toebe­ deeld a a n het irrationele, het grillige, het toevallige e n het lichamelijke. Toch zijn er deze e e u w e e n a a n t a l bewegingen geweest die met wat g o e d e wil te karakteriseren vallen als mo­ d e r n e narren. Dada, Provo, d e hippies om enkele v a n d e be­ kendste voorbeelden te noe­ men. Het e i g e n a a r d i g e is nu dat Zij­ derveld met e e n zekere w a a r ­ dering spreekt over d e middel­ e e u w s e narren, m a a r dat die sympathie vrijwel geheel ver­ dwijnt zodra het h e d e n beoor­ deeld moet worden. De luchtige afstandelijkheid maakt plaats voor e e n polemische verbeten­ heid. Zijderveld verwijt d e mo­ d e r n e vormen v a n zotheid dat ze d e neiging h e b b e n om re­ gressief te zijn om zich a a n dui­

delijke tradities en instituties te kunnen binden. Om zijn stelling op dit gebied te onderbouwen h a a l t hij E. Durkheims oude stel­ ling over d e anomie uit d e kast. Durkheim b e w e e r d e dat zotheid leidt tot e e n algehele normloos­ heid. En, zo voegt Zijderveld d a a r beeldend a a n toe: dat is „de leukemie v a n het m a a t ­ schappelijk bestel". Dat v a n d e middeleeuwse nar­ ren precies hetzelfde gezegd k a n worden, is Zijderveld blijk­ b a a r ontschoten; d a a r zijn a n ­ d e r e m a a t s t a v e n op v a n toe­ passing. Zijderveld heeft e e n leuk, interessant e n voor e e n breed publiek toegankelijk boek geschreven. Toch blijft ook d e indruk h a n g e n dat voor hem narrendom e n zotheid vooral e e n interessant en sympathiek verschijnsel is in verre l a n d e n e n lang vervlogen tijden. M aar alsjeblieft: niet hier e n nu, niet in mijn cultuur e n niet in mijn coEe­ ge­zaal.

Zijderveld ­ Over narren en hun gespie­ gelde werkelijkheid. Deventer, Van Log­ hum Slaterus, 1985. ƒ 35.-

Intimidaties Eén v a n d e studenten a a n d e VU die geschorst is v a n w e g e seksuele intimidaties, blijkt in e e n studentenflat v a n d e SSH op Uilenstede te wonen. Of hij er zal Jcunnen blijven wonen is voorlopig nog onduidelijk. Het bestuur v a n d e SSH zal zich binnenkort over d e kwestie buigen.

(Johan de Koning)

Personalia De heer ƒ. Ph. Musch is op dond e r d a g 15 augustus 25 j a a r in dienst v a n d e Vrije Universiteit. Hij begon zijn l o o p b a a n in d e instrumentenmakerij v a n het scheikundig laboratorium a a n d e De Lairessestraat. Nadien is hij a a n het scheikundig laboratorium verbonden gebleven. Naast zijn werk zette hij zich o.a. in op het terrein v a n d e vakorganisatie. Donderdag 15 augustus is er e e n receptie in d e Tuinzaal. De Boelelaan 1081, vanaf 15.30 uur.

iSi

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen