Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 167

3

AD VALVAS — 9 NOVEMBER 1984

Inleveren prijscompensatie leidt (nog?) nauwelijks tot nieuwe arbeidsplaatsen Het behoort tot de retoriek van de tachtiger jaren: een stukje loon inlveren in ruil voor arbeidstijdver­ korting, een offer brengen­om de werkloze mede­ mens weer aan de slag te helpen. Het idee is mooi, maar in de praktijk werkt het vaak anders uit. Sinds 1983 krijgen ambtenaren, dus ook werkne­ mers van de VU, geen prijscompensatie meer uitge­ keerd. Is het geld dat daardoor vrijkomt inderdaad besteed aan het scheppen van nieuwe arbeidsplaat­ sen? „Het geld van 1983. is in de mist verdwenen en over de besteding van het geld van '84 moet groten­ deels nog beslist worden," verzucht een kaderlid van de ambtenarenbond AbvaKabo. Misschien is dat wat zich de laat­ ste tijd voltrekt rond de zoge­ naamde herbezettingsgelden een fraai voorbeeld van de bureau­ cratische processen die zich af­ spelen in de relatie tussen univer­ siteiten en het ministerie van On­ derwijs en Wetenschappen. Te­ lexen uit Den Haag die achteraf niet juist blijken te zijn; cijfers en percentages die niet in overeen­ stemming zijn met eerder ge­ noemde getallen; een commissie die ruim over tijd met voorstellen over besteding van geld komt; geld dat al of niet n a a r een vol­ gend boekjaar mag worden over­ geheveld. „De communicatie met het ministerie verloopt op dit p u n t niet soepel; er is slechts met grote moeite iemand op het de­ partement te vinden die kan ver­ tellen welke cijfers wèl kloppen," zegt een financieel specialist van de VU. Waar gaat het om? Vanaf 1983 krijgen ambtenaren geen com­ pensatie meer voor gestegen prij­ zen. Ongeveer de helft van deze inlevering krijgen ze weer ver­ goed in de vorm van extra vrije dagen (vorig jaar drie en dit jaar nog eens twee, bij volledige werk­ tijd). De rest verdwijnt in staats schatkist. (Het is de bedoeling dat deze extra vrije dagen te zijner tijd worden omgezet in een ver­ korting van de werkweek. Met behoud van loon, want de ambte­ naren hebben daar dan in feite al voor betaald.) De werkgevers van de ambtenaren krijgen op h u n beurt weer een compensatie voor dit verlies van arbeidskracht in de vorm van de herbezettingsgel­ den, waarmee nieuwe arbeids­ plaatsen geschapen kunnen wor­ den. Althans, dat lag in de bedoe­ ling. Want in 1983 kreeg bijvoor­ beeld de VU voor dit doel slechts 81 duizend gulden van het minis­ terie. Vergeleken met de totale personeelsbegroting van de VU van ruim 200 miljoen is dat niet meer dan een fooi. „Er is over dat geld van '83 slecht onderhandeld met de minister," konstateerde onlangs AbvaKabo­ bestuurder J. Bartels. Martien de Bolster en Noé van Hulst, kaderleden van de Abva­ VU­groep bevestigen dat: „Het is volkomen onduidelijk waar de poen is gebleven. Het geld zal wel ergens besteed zijn. Maar waar­ aan? Het is in de mist verdwenen. We kunnen onze mensen niet vertellen daar en daar is het geld a a n besteed." Beide kaderleden zijn duidelijk ontevreden over de moeizame on­

WiiB Crezee derhandelingen met de minister. Van Hulst: „De overheidssector hobbelt eigenlijk achter het be­ drijfsleven aan. Het bedrijfsleven zit voor een groot deel al op een 38­urige werkweek. En dat terwijl vaak gezegd wordt dat de over­ heid een voortrekkersrol moet vervullen in het proces van ar­ beidstij dverkorting.''

niveau is dat natuurlijk maar een abstractie." I n dat verband hekelen de beide kaderleden het voorstel van Deet­ m a n om het grootste gedeelte van de herbezettingsgelden van 1984 (13,7 miljoen) te spenderen aan de 'versterking van informatisering en technologie­component van alpha­ en gamma­opleidingen'. Een beleidsrijke invulling van gelden, pleegt Deetman dat te noemen. Van Hulst: „Dat is toch kretologie; daar heb ik nog nooit van wakker gelegen. Die infor­ matisering is een hobby van In t Veld (directeur­generaal op het ministerie van OW, red.)"

Politiek De komende tijd zullen de Abva­ /VU­kaderleden de discussie met h u n landelijke bond aangaan over de te voeren politiek. Op welk niveau moet het accent in de onderhandelingen over de herbe­ zettingsgelden komen te liggen:

Ook de heer De Jager (CvB) is van mening dat de huidige procedure voor de herbezetting van de inge­ leverde prijscompensatie te om­ slachtig is. „Er worden in Den Haag weer een aparte geldpot en aparte normen gecreëerd. In één (zomer­)maand moesten we voor de besteding ervan voorstellen bij het ministerie doen. Die hele her­ bezetting heeft ons al ongelooflijk veel tijd gekost en heeft nog maar weinig opgeleverd. Nee, dit ver­ mindert de bureaucratisering van de universiteiten zeker niet." Ook hij staat een aanpak voor waarin de herbezettingsgelden a a n de universiteiten zelf ver­ deeld worden. Een ander nadelig effect van de huidige gang van zaken is vol­ gens De Jager het feit dat diens­ ten van de universiteit door de extra verlofdagen minder effi­ ciënt functioneren. De perso­ neelsformatie is immers de laat­ ste twee jaar door deze extra vrije

-.2—'

Onduidelijk In 1984 is aanmerkeUjk meer aan herbezettingsgeld beschikbaar dan in 1983. Maar hoe hoog het bedrag precies is, is de afgelopen weken p u n t van grote verwarring geweest. Minister Deetman liet enkele weken terug weten dat er 17,4 miljoen beschikbaar is, ter­ wijl vakbonden op grond van eer­ dere overleggen met de minister hadden gerekend op 28 miljoen. „Tien miljoen zoek op departe­ ment," aldus F olia (weekblad UvA), begrijpelijk maar enigszins voorbarig. Om onoverzichtelijke situatie compleet te maken blijkt dat over de besteding van het grootste deel van het bedrag van de herbezettingsgelden voor 1984 een speciale commissie nog uit­ sluitsel moet geven. We schrijven november... Deze onduidelijkheden worden vooral in de hand gewerkt door de procedure die voor de besteding van het geld gevolgd wordt, vin­ den De Bolster en Van Hulst. On­ derwijsminister Deetman heeft namelijk gekozen voor een cen­ trale verdeling vanuit Den Haag. De landelijke AbvaKabo heeft in­ dertijd zijn fiat gegeven aan deze verdelingsprocedure. De VU­ groep van deze ambtenarenbond laat echter een ander geluid ho­ ren. Van Hulst: „Wij zijn duide­ lijk tegen die procedure, *t is veel te centralistisch. Wij geven de voorkeur aan een min of meer proportionele toedeling aan de universiteiten, waarbij op de uni­ versiteiten onderhandeld wordt over de bestemming van de her­ bezettingsgelden." Van Hulst geeft toe dat de onder­ handelingspositie van de vakbon­ den binnen de universitaire Com­ missie van Overleg momenteel niet al te sterk is. De Bolster: „Het CvB van de VU heeft eens gesteld dat het bij een eventuele decen­ trale verdeling van het herbezet­ tingsgeld, waar het college ook voorstander van is, overeenstem­

Aanpassing BTW nadelig voor studenten „De gevolgen voor de koopkracht vallen erg mee, behalve voor sttvdenten." Deze als geruststelling bedoelde mededeling deed staats­ secretaris van F inanciën Henk Koning onlangs in het VARA­ programma Haagse Bluf. Hij rea­ geerde daarmee op een vraag

ming met de vakorganisaties zou nastreven. Nou, dat laatste vin­ den wij onvoldoende. Want over­ eenstemming nastreven klinkt prachtig, maar het komt erop neer dat als dat niet bereikt wordt, het CvB het beleid eenzij­ dig vaststelt. Daar hebben we de laatste jaren meer ervaring mee dan ons lief is. Wij schieten niks op met een overleg waarin we al­ leen mogen praten met het CvB, waarbij n a afloop het CvB zegt: heren, bedankt voor de adviezen, m a a r wij doen het zo en zo. Ik wil m a a r zeggen: decentraal, locaal overleg is voor ons geen panacee." De Abva­kaderleden pleiten dan ook voor een 'opgewaardeerd overleg' met het CvB, ­ een over­ leg waarin de verplichting geldt tot overeenstemming te komen. E n dat vereist bijvoorbeeld een centraal afgesproken geschillen­ regeling voor het geval dergelijke onderhandelingen mislukken. De heer De Jager van het CvB wijst, daarnaar gevraagd, echter

waar de ingeleverde prijscompen­ satie is gebleven. Dan ben ik mo­ menteel gedwongen een vaag ver­ haal op te hangen over het lande­ lijk overleg. En daar koopt ze na­ tuurlijk niks voor. Ik vertel liever over een locaal overleg waarin be­ sloten is dat die en die werkeen­ heid aan de VU langer kan blij­ ven voortbestaan of kan worden uitgebreid. Dat is tastbaar."

n a a r de gevolgen van gelijktrek­ king van het BTW­tarief. Momenteel bedraagt de BTW 19 %. Voor eerste levensbehoeften geldt echter een verlaagd tarief van 5%. Omdat het onderscheid niet in alle gevallen even logisch

'**'*»SfeMJ>'

Noé van Hulst en Martien de Bolster van deAbva Kabo-groep VU. (FotoAVC/VU) een al te gedetailleerde invloed van de vakbonden op de beste­ ding van de herbezettingsgelden van de hand. De verdeling van gelden over onderdelen van de universiteit is een zaak van de leiding van de universiteit en niet van vakorganisaties, vindt hij. In het algemeen gesproken zijn De Bolster en Van Hulst ver­ heugd over de bereidheid van het CvB om op locaal niveau te on­ derhandelen. Van Hulst: „2k)'n vorm van overleg sluit ook aan bij ontwikkelingen in het bedrijfsle­ ven. Daar wordt landelijk een raamwerk afgesproken, terwijl in de bedrijven zelf onderhandeld wordt over de herbezetting. Ik vind dat een gezonde tendens. Daarmee houd je het doel van het inleveren van de prijscompensa­ tie voor de mensen duidelijk. We hebben ook ideeën hoe je die gel­ den aan de VU goed zou kunnen besteden; we weten waar de pijn van de TVC­operatie zit en hoe je dat k u n t verzachten. Op centraal

a a n de universiteiten of in Den Haag? De landelijke AbvaKabo kiest vooralsnog voor het laatste, van­ uit de overweging dat locale afde­ lingen lang niet altijd sterk ge­ noeg zijn een goed onderhande­ lingsresultaat binnen te halen. Bovendien heeft men lering wil­ len trekken uit het 'mislukte' jaar 1983, waarin, zoals gezegd, de her­ bezettingsgelden min of meer in de mist zyn verdwenen. Voor 1984 wilde men dan ook trachten cen­ traal greep op deze gelden te hou­ den. De Abva/VU­groep pleit echter duidelijk voor het eerste: onder­ handelingen op het niveau van de universiteit. Van Hulst: „Kijk, vakbonden verkeren momenteel in een moeilijke situatie. Je moet steeds aan je leden duidelijk ma­ ken waar je mee bezig bent. Dat betekent dat je als vakbond dicht bij je leden moet staan. Een voor­ beeld. Als ik aan de kassa van de mensa afreken, vraagt de cassière

is en om van veel administratie af te zijn heeft het kabinet plannen om daar één tarief van te maken. Binnen het kabinet is het vooral staatssecretaris Koning voor wie een uniform BTW­tarief als per­ soonlijk stokpaardje geldt. Naar verwachting zal Koning eind december een discussienota over dit onderwerp n a a r de Twee­ de Kamer sturen. Kringen op het Ministerie van Financiën weten te melden dat een uniform BTW­tarief uit zou komen op 15 %. In de bestedingen

van de meeste mensen, ook van hen met lagere inkomens, zitten zo veel produkten met het hoge tarief dat de effecten voor de koopkracht weinig uiteenlopen n a a r gelang het inkomensniveau. Over de hele linie zouden de inko­ mens ongeveer 0,5% aan koop­ kracht moeten inleveren. Alleen inkomens beneden 12.000 gulden gaan er fors in koop­ kracht op achteruit: 2,5%, zo heeft F inanciën berekend in een nog geheime nota. Dit wordt ver­ oorzaakt door het feit dat deze

dagen met ruim twee procent in­ gekrompen. Mensen nemen, met recht, verlof op, daardoor kunnen afspraken minder makkelijk ge­ maakt worden en komt het voor dat nota's niet op tijd geprodu­ ceerd worden. (Blijkens het Soci­ aal jaarverslag wil het college na­ gaan om gedurende bepaalde pe­ riodes aaneensluitend verlof te verlenen aan het hele VU­perso­ neel.) De situatie voor volgend jaar lijkt wat dit betreft niet veel beter te worden. De rijksbegroting ver­ meldt weliswaar een hoger be­ drag aan herbezettingsgelden in vei^elijking tot dit jaar (28 in plaats van 17 miljoen), Deetman wil echter, n a a r verluidt, dit be­ drag wederom niet evenredig toe­ delen aan de universiteiten, maar het onder andere besteden aan geneeskundig toponderzoek en a a n de introductie van assisten­ ten­in­opleiding.

inkomens bijna geheel opgaan a a n de eerste levensbehoeften. Inkomens beneden 12.000 gulden komen alleen voor bij studenten en bij de jongste werkloze jonge­ ren. Om die reden moet Koning tot zijn uitspraak zijn gekomen. Overigens zal ­ aldus nog steeds bronnen op het ministerie ­ ge­ lijkschakeling van het BTW­ta­ rief op z'n vroegst op 1 januari 1986 tot stand komen, en dan waarschijnlijk nog gefaseerd worden ingevoerd. (UP, Bert Bakker)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen