Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 443

AD VALVAS — 26 APRIL 1985

3

Rector blijft lid college van bestuur

Invoering WWO dichterbij De rector magnificus zal ook in de toekomst een volwaardig lid blijven van het college van bestuur. De VVD, die eerder met de PvdA gepleit had voor het terugdringen van de rector in een adviserende rol ging vorige week donderdag tijdens het laatste kamerdebat over de nieuwe WWO door de knieën voor de argumenten van minister Deetman. Als het CDA voet bij stuk houdt, komen er verder toch studenten in de vaste commissies voor de wetenschapsbeoefening en zal de meerderheid in de faculteitsraden niet door de wetenschappelijke staf, maar door het wetenschappelijk personeel (inclusief wetenschappelijk assistenten) worden gevormd. Verder kunnen raden en het college van bestuur in uitzonderingsgevallen omvangrijker worden dan tot nog toe door minister Deetman was voorgesteld. Deze komt daarmee een kamermeerderheid tegemoet. „De wetgeving voor het wetenschappelijk onderwijs is net een Amerikaanse tv-serie zonder eind," zo betoogde kamerlid Gert Schutte van het GPV vorige week tijdens het kamerdebat. „Net voor alles op z'n pootjes terecht komt, gebeurt er een nieuwe ramp, waarmee alles weer van voren af a a n begint." Schutte refereerde met deze weinig bijbelse beeldspraak aan de jongste plannen van minister Deetman voor een afstandelijk hoger onderwijsbeleid, zonder deze overigens tot ramp te willen betitelen, die volgens de gehele linkse oppositie de wet op het wetenschappelijk onderwijs (WWO) tot een achterhaald stuk wetgeving maken. Die opvatting werd door minister Deetman, daarin gesteund door de beide regeringspartijen, niet gedeeld. Daarmee is de nieuwe WWO, waarin studenten en nietwetenschappeiyk personeel minder invloed krijgen op de besluitvorming en waarin raden en besturen worden verkleind, zij het minder drastisch als aanvankelijk voorgesteld, bijna een feit. Door minister Deetman en de regeringsfracties wordt beoogd met de WWO te komen tot een „doelmatiger" bestuur van universiteiten en hogescholen. Door de oppositie was voorgesteld de afhandeling van de WWO uit te stellen totdat ook de voorstellen uit de eind m a a r t verschenen nota Bestuur op Afstand in de wet kunnen worden neergelegd. Deetman bleef echter van mening dat de WWO, waarover in feite meer dan 10 jaar is nagedacht en gesproken, n u moet worden afgerond en niet mag wachten op het moment waarop de nieuwe nota de lange weg van adviesprocedures en overleg zal hebben doorlopen. Ook het argument van PvdA-woordvoerder Jacques Wallage, dat een afstandelijke houding van de overheid alleen dan kan worden gerealiseerd als de instellingen intern democratisch zijn georganiseerd kon Deetman niet van dat standp u n t afbrengen. Hoewel ook Lansink en Den Ouden, woordvoerders van CDA en VVD, kritiek hadden op de aanhoudende en onoverzichtelijke stroom van nieuwe voornemens die uit de departementale molen over de instellingen heenkomt, vonden ook zij dat eerst een doelmatiger bestuursstructuur tot stand moet komen voordat aan de nieuwe plannen gewerkt gaat worden, plannen overigens waarover vrijwel de hele kamer zich positief uitliet.

In één hand

Bijna net zo eenstemmig verwierp de kamer overigens de gedachte van de Raad van Advies voor het Wetenschapsbeleid (RAWB) om het onderwijs en het onderzoek bestuurlijk van elkaar los te koppelen. De RAWB be-

Bert Bakker IAR Tabak (UP) pleitte dit enige maanden geleden in een advies aan minister Deetman, waarin zy ook voorstelde de WWO voorlopig maar in de ijskast te zetten om zulke nieuwe bestuursplannen te kunnen ontwikkelen. De Tweede Kamer is echter met Deetman van mening dat de door de RAWB bepleite richting niet moet worden ingeslagen. „Onderwijs en onderzoek moeten in één hand blijven, terwille van de kwaliteit van beide", zoals Greetje den Ouden (VVD) het formuleerde. In de WWO werden in de loop van het debat wel de nodige wijzigingen aangebracht. Zo zal het college van bestuur „in bijzondere gevallen" net als n u ook in de toekomst uit 5 in plaats van 3 leden

werd verdedigd door te verwijzen n a a r het belang van een vertegenwoordiger van de onderwijsen onderzoekwereld in het verder professionele, op management gerichte college van bestuur en n a a r de traditionele positie en de internationale betekenis van de rector. Argumenten overigens, die ook bekend waren toen de VVD twee maanden geleden tot ongenoegen van het CDA voorstelde de rector als lid uit het college te schrappen. Tegenover deze stap van de VVD staat echter dat het CDA heeft ingestemd met een nieuwe regeling voor de Landbouwhogeschool Wageningen. „Een kwestie van zaken doen", zo verklaarde woordvoerder Lansink van het CDA desgevraagd. Lansink had aanvankelijk voorgesteld het onderscheid tussen de LHW en de overige instellingen maar geheel te laten vervallen, iets dat voor Wallage en zeker voor de VVD te ver afweek van Deetman's voorstellen. Het CDA gaat nu, samen met de VVD accoord met een door minister Deetman ijlings ingediende nieuwe regeling voor de LHW, waarin hij vasthoudt aan een faculteitsraadachtige samenstelling van de hogeschoolraad met een meerderheid voor het wetenschappelijk personeel, maar waarvan de omvang groter zal zijn dan tot dusver voorgesteld: De Hogeschoolraad a a n de LHW zal gaan bestaan uit maximaal 28

Minister Deetman verdedigt zijn standpun ten in de Tweede Kamer kunnen bestaan. De omvang van de instelling en de werklast van het college moeten daar dan aanleiding toe geven. Naast de rector bestaat het college in de toekomst uit één, dan wel twee uit de universiteit benoemde leden en uit één of twee niet uit de universitaire gemeenschap afkomstige leden. De leden van het college van bestuur, uitgezonderd de rector, zullen op aanbeveling door de universiteitsraad door de kroon worden benoemd, een aanbeveling waarvan de minister van onderwijs alleen beargumenteerd zal mogen afwijken. De Universiteitsraad zal bij instellingen met meer dan 20.000 studenten kunnen bestaan uit 30 leden, tegen 25 a a n kleinere instellingen. Verder mag de faculteitsraad, niet meegeteld de buiten-universitaire leden, uit ten hoogste 24 in plaats van 15 leden bestaan als de faculteit tenminste 10 studierichtingcommissies heeft. De rector magnificus (door Wallage een „gedateerd overblijfsel uit een vóór-vóór-periode, ofwel een aforisme" genoemd), blijft lid van het CvB dankzij de knieval van de VVD, die door Den Ouden

beoefening zal worden toegekend. Ook steunt het CDA een PvdAvoorstel om de samenstelling van de faculteitsraden alsnog zodanig te wijzigen dat daarin de helft van de zetels zal worden bezet door het gehele wetenschappelijk personeel. Tot dusver staat in de voorstellen van Deetman dat de helft van de faculteitsraad bestaat uit leden van de wetenschappelijke staf, exclusief de wetenschappelijk assistenten en de toekomstige assistenten-in-opleiding.

Toezicht

Het toezicht op de universiteiten en hogescholen zal toch een taak van de minister van onderwijs blijven. Eerder hadden PvdA en VVD voorgesteld de inspectie in ieder geval op dit moment uit de wet te schrappen en de vormgeving van de periodieke beoordeling van onderwijs en onderzoek geheel aan de instellingen over te laten, een standpunt waarvan de VVD afstapte. Wel wil de VVD n u dat in de wet de z.g. visitatiecommissies, samengesteld uit onafhankelijke deskundigen uit binnen- en buitenland en deels uit het bedrijfsleven, in de wet worden opgenomen en dat niet een gebureaucratiseerde Haagse inspectie zelf de beoordeling gaat uitvoeren. Past Deetman niet zelf zijn voorstellen in die richting aan dan zal de VVD deze week alsnog een amendement indienen, waarin a a n de inspectie voor het w.o. alleen een organiserende taak wordt gegeven. De beoordeling zélf zou dan door de van Den Haag onafhankelijke visitatiecommissies moeten gebeuren. Vooralsnog houdt minister Deetm a n echter vast aan een inspec-

(Foto Bram de Hollander)

leden eventueel vermeerderd met maximaal 5 buiten-universitaire leden. Deetman stelde deze verruiming voor „teneinde voldoende representativiteit van alle geledingen te waarborgen". Het CDA zal verder waarschijnlijk een amendement van de PvdA steunen, waarin aan studenten een plaats in de vaste commissies voor de wetenschaps-

tie zoals die ook voor alle andere onderwijsvormen al bestaat (voor het HBO is een inspectie in oprichting). Hij wordt daarin gesteund door het CDA. Zo'n inspectie zou met een meerjarig programma moeten komen, dat p u n t van overleg vomt in de overlegkamer voor het Hoger Onderwijs. Mochten de instellingen met een gezamenlijk plan voor het

Kamervragen over gift

Deetman de huidige regeling alsnog van toepassing verklaart op de oude renteloze voorschotten, teneinde „aan deze ongelijkheid een eind te maken.

Het Tweede Kamerlid Wilbert Willems (PSP) heeft in vragen er by minister Deetman op aangedrongen om deeltijdstudenten, die vóór het studiejaar '81-'82 een tegemoetkoming in de studiekosten ontvingen, vry te stellen van de verplichting deze terug te betalen. Vanaf '81-'82 wordt deze tegemoetkoming als gift beschouwd, terwyl de voor dat studiejaar verstrekte bedragen als renteloos voorschot gelden, die door de studenten moeten worden terugbetaald. Willems wil n u dat

(UP, Bert Bakker)

Prof. Smelik In het berichtje „Prof. Smelik conrector" in het nummer van vorige week is abusievelijk vermeld dat prof. Smelik hoofd van het faculteitsbestuur geneeskunde is. Voorzitter van het faculteitsbestuur is nog steeds prof. L. Feenstra.

toezicht komen, waartoe Wallage (PvdA) hen de kans wil geven vóór de totstandkoming van een inspectie, dan kan daarmee volgens Deetman altijd rekening worden gehouden, hoewel, gezien de ervaring, „van zo'n gemeenschappelijke bereidheid niet moet worden uitgegaan", aldus Deetman.

Beroepsrecht

I n het debat over de WWO werd verder gepleit voor een beroepsrecht van de faculteitsraad bij de Kroon indien het CvB, dat in de toekomst de hoogleraren mag gaan benoemen omdat PvdA en VVD dit hebben voorgesteld, zou afwijken van de voordracht van de faculteit. Deetman wees zo'n beroepsrecht af omdat hij dan te gedetailleerd betrokken zou raken bij hoogleraarsbenoemingen, die overigens n u nog door hem zelf worden verricht. Door Den Ouden (VVD) en Groenman (D'66) werd aandacht gevraagd voor het beleid rond gewetensbezwaarde studenten by dierproeven. Volgens Deetman is de bestaande regeling rond ontheffing en beroep echter toereikend, wat door Groenman werd bestreden omdat de beroepsprocedures momenteel 5 tot 11 maanden duren. Verder zal n u al in de WWO worden vastgelegd dat de Academische Raad verdwijnt en vervangen wordt door onder meer de Adviesraad Hoger Onderwijs. Deetm a n verklaarde daarby - overigens voor het eerst - dat hij zou proberen gedwongen ontslagen onder het personeel van de AR, dat twee in onzekerheid heeft gezeten, te voorkomen. De regeling van de adviesstruct u u r zou aanvankelijk pas tot stand komen in de Invoeringswet WWO, die nog nodig is voor de n u behandelde WWO in werking kan treden. In die Invoeringswet zullen overigens nog zeer ingrijpende zaken als het beheer van de Academische Ziekenhuizen, de indeling in faculteiten en de regels voor de planning en bekostiging moeten worden geregeld. Daarnaast zal ook de invulling van de tweede fase, waaronder de voornemens met betrekking tot de lerarenopleiding en de assistenten-in-opleiding, nog tot wijzigingen leiden van de WWO. Minister Deetman zei er n a a r te streven deze Invoeringswet rond het zomerreces by de Tweede Kamer in te dienen. Deetman hoopt dan dat de nieuwe WWO dan in 1986 in werking kan treden. De dinsdag afgesloten debatten hebben op de valreep voor de studenten een klein voordeel opgeleverd. Zij mogen zitting hebben in de facultaire wetenschapscommissies met één student per commissie. Hun invloed in de faculteitsraad wordt ook iets groter. De wetenschappelijke staf zal zijn meerderheidspositie in deze raden moeten delen met het overig en tijdelijk WP. Het betekent dat studenten en niet-wetenschappeUjk personeel de resterende raadszetels niet met deze niet tot de staf behorende wetenschappers hoeven delen. De woordvoerder van de PvdA, Jacques Wallage, toonde zich aan het eind van dit laatste debat over de WWO zeer ontevreden over de opstelling van minister Deetman. Wallage constateerde dat de minister niet de bereidheid heeft gehad om in het meningsverschil tussen hem en de socialist op het punt van de democratisering water in de wijn te doen.

Esquivel Op 8 mei zal aan de Vrije Universiteit de vierde Camara-lezing gehouden worden. Deze lezing, die genoemd is naar de Braziliaanse bisschop Dom Helder Camara, wordt dit jaar gehouden door Adolfo Perez Esquivel. Esquivel is coördinator van Servisio Pas y Justicia en America Latina, een organisatie die, geïnspireerd door het evangelie, het onrecht in Latijns Amerika wil bestrijden. Esquivel kreeg voor zyn werk in 1980 de Nobelprijs voor de vrede. De lezing zal gehouden worden om 12.00 in zaal KC-07 van het hoofdgebouw.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen