Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 440

AD VALVAS — 19 APRIL 1985

16

Russisch leren Iedereen spreekt Engels, velen verstaan Duits, niet weinigen lezen Frans. Maar als je op vacantie gaat, blijken er nog veel meer talen te zijn: Italiaans, Fries, Spaans, Limburgs, Grieks. En wanneer je serieus de wetenschap indraait, blijkt dat je eigenlijk ook Spaans, Russisch en Italiaans zou moeten kennen. Maar hoe leer je die talen? Ik heb daar zelf wat ervaring mee gehad en haast mij, die door te geven. Russisch is het moeilijkst, maar wie alleen Russisch lesen wil, heeft niets te maken met de twee hoofdproblemen, het accent en het aspect. Accent: dat je een woord als govorü als gevariet moet uitspreken. Aspect: te moeilijk om zelfs uit te leggen. Dit betekent, dat je alle bestaande leerboeken en grammofoonplaten kunt laten rusten en volstaat met de aanschaf van Berneker en Vasmer, Russische Grammatik (Sammlung Goschen). Op vacantie verveelt een denkend mens zich toch; leer dan het belangrijke uit dit boekje; dat kost tien dagen (incl. hond uitlaten, afwas doen, nachtbraken, stoelgang). Koop n u direct een Rus-

sisch-Nederlands woordenboek én een Russisch boek op je vakgebied. Pak pen en papier en ga hoofdstuk I van dat boek onverwijld schriftelijk vertalen. Schrijf de onbekende woorden op aparte bladen op en leer ze uit het hoofd. Dat zijn natuurlijk net de woorden, die je nodig hebt en niet de overbekende frasen als „Conducteur, hoeveel kost een enkele reis naar Siberië?" uit de leerboekjes. Hoofdstuk II gaat al heel wat makkelijker en als je het boek uit hebt, ken je jouw Russisch. Maar pas op: wie het niet bijhoudt, is na een jaar alles weer kwijt, zoals ik gemerkt heb. Ik ben het straal vergeten en wil er niet meer aan beginnen. Werken met Russische boeken heeft curieuze aspecten. Zo merk je dat elk boek wordt goedgekeurd door een ,, verantwoordelijk redacteur" en achterin elk boek vind je de hoogte van de oplage; Russisch tirasj (van het Franse tirage). Gedurende mijn rode jaren werkte ik ook de wekelijkse catalogus u i t Moskou door, Novye Knigi (Nieuwe Boeken). Onder de rubriek Sociale Wetenschappen moest je daar titels over heel andere onderwerpen zoeken, want alles is daar sociale wetenschap. „Schaak" was wel een aparte rubriek. Hoe je jezelf Italiaans en Spaans kunt leren, ga ik hier niet vertellen, want aan de VU staan mensen te trappelen, om u daarin breder te onderwijzen. En Spaans is moeilij-

Zwerven in een Open Huis Physics is fun - enkele merkwaardige experimenten uit de natuurkunde. Deze zin las ik bij het openslaan van het programmaboel^e voor de Open Huisdagen van de subfaculteit Natuur- en Sterrenkunde. Zou de Vrolijke Wetenschap dan tenminste toch op één plaats gerealiseerd zijn? Het spelen en leren tot een gelukkige synthese gebracht? Een al te idealiserend beeld werd tijdens die dagen in een pril stadium al weer gecorrigeerd. Al lopend kwamen we in de Tuinzaal terecht, waar door een aantal tekeningen, het studentenleven - de student als mens - belicht werd. Hier veel getob, gezwoeg en transpiratie, dat viel er wel uit op te maken. Het doel van de Open Huisdagen bij Nat u u r - en Sterrenkunde is ook om verschillende kanten aan bod te laten komen, en daarmee een algemeen beeld te geven van het werk dat op de afdelingen wordt verricht. Daar horen curieuze, buitenissige experimenten bij, maar ook de meer alledaagse activiteiten. Het Open Huis is een betrekkelijk zeldzaam evenement. Het wordt maar één keer in de vijf jaar georganiseerd. Familieleden en bekenden van de medewerkers en studenten van de subfaculteit konden voor het eerst in vijf jaar eindelijk eens zien waar ze al zoveel over gehoord hadden. Maar ook buurtbewoners en anderszins geïnteresseerden mochten er rustig rondstruinen. Men kon zich laten rondleiden door een gids, maar het was ook mogelijk om zelf door het gebouw te gaan dolen. Hoewel deskundige uitleg zeker niet misplaatst was, bleek na enig wikken en wegen een zwerftocht toch aantrekkelijker. In een practicumzaal werden allerlei experimenten getoond, maar de bezoeker kon die experimenten ook zelf uitvoeren. Er stond bij voorbeeld een kom water die voor driekwart gevuld was en die van boven met rubber afgesloten was. Op het water dreef een klein luchtballonnetje. Zodra het rubber iets ingedrukt werd, bewoog het ballonnetje zich plotseling door het water n a a r de bodem van de kom. Aldus werkt de wet van Archimedes, legde een bijgeplakte tekst behulpzaam uit. „Verrek, gaat de wet van Archimedes zo," riep een toekijkende jongeman uit, die er kennelijk weinig moeite mee had openlijk voor zijn onwetendheid op natuurkundig terrein uit te komen. „Het zijn van die klassieke namen en begrippen die ik nog wel van school ken maar waarvan ik de precieze inhoud en betekenis allang niet meer kan navertellen," verklaarde hij.

tiviteitstheorie van Einstein onder de knie te krijgen," zei een medewerker. Geïmponeerd keken de omstanders toe, maar geen van hen probeerde de meisjes na te volgen. Daarnaast stond iets dat een realistischer opgave leek te zijn. Het was een computer waarmee je kon leren biljarten. Met een pijl kon op het beeldscherm worden aangegeven welke richting de stootbal uitgestuurd werd. Bovendien kan worden gemeld op welke plaats de stootbal geraakt diende te worden, dus welk effect of contra-effect de bal meekrijgt. Voor sommigen leek het biljartspel goed voor een verslaving te zijn. Twee jongens zaten met zichtbare overgave een wedstrijd tegen elkaar te spelen. Wanneer na iedere gelukte stoot het woord „carambool" op het beelscherm opflitste, was de voldoening van h u n gezicht te lezen.

ker dan je denkt; een gekkigheid is, dat ze daar de vierde naamval door het voorzetsel „aan" weergeven. Als je dat niet weet, ben je verloren. I n het Russisch heb je ook zoiets: als in een zin het woordje niet staat, moet je in plaats van de vierde naamval „van" zeggen: „Ik zie van de mens niet". Wanneer ik dan van een theologisch student hoor, dat in het Hebreeuws met de vierde naamval aanduidt, ga ik me toch afvragen, hoe dat nou eigenlijk zit met dat lijdend voorwerp in al die talen. Ik kan de' volgende oplossing voordragen. Het wordt licht filosofisch, dus hou je vast: De klassieke talen, mitsgaders het Duits, onderscheiden streng tussen subject (onderwerp) en object (lijdend voorwerp). Zij weten te objectiveren, wat het begin van alle wetenschap is. Nu verder. Het Hebreeuws gebruikt dus met - het meewerkend voorwerp. Het subject werkt dus mee met het object, en dat is nou die veelbesproken joodse ik-gij verhouding, het begin van alle ethiek. De Russen hebben hier het bezittelijk voornaamwoord „van", maar alleen bij een ontkenning! Hier wordt bezit, eigendom, ontkend - het beginsel van het marxisme-leninisme. Alleen de combinatie „niet van mij" is in Rusland mogelijk. De taal, dat is een volk - of niet soms?

Veel bekijks trok ook de glasblazer. Voor deze speciale gelegenheid blies hij niet alleen verplichte figuren, maar ging ook op verzoeken in. Schuin tegenover hem stond een moeder met een jongetje van een jaar of vier op haar arm, voor wie de glasblazer een verfijnd glazen hondje blies. De kleuter volgde de wording van het hondje gespannen en gaf precieze aanwijzingen over de omvang van de staart en van de neus. Zodra het hondje klaar was, kon de tijd voor hem niet kort genoeg duren tot het glas voldoende was afgekoeld en hij het hondje in zijn handen mocht houden. Het cyclotron mocht niet alleen betreden worden, daarvoor werden speciale rondleidingen gehouden. Wat is een cyclotron? ,,Met dit apparaat kan aan lichte atoomkernen een zeer hoge snelheid worden gegeven. De bedoeling is om deze kernen te laten botsen met andere atoomkernen buiten het cyclotron. Het transport van de versnelde deeltjes vindt plaats via de bundelgeleidingssystemen," zegt het program-

BRACCHUS

maboekje. Later legde de gids uit dat hiermee snel oplossende radioactieve gassen geproduceerd worden, die in een ziekenhuis dienst doen om ziektes op te sporen. Voor we naar binnen gingen, wees de gids op de kolossale afscheidingsmuur die ruimschoots dikker was dan een meter. De beveiligingspakken konden dit keer aan de m u u r blijven hangen, de radioactiviteitsmeter wees uit dat de straling gering was, en het licht stond op groen. Toch niet helemaal op h u n gemak betraden de bezoekers de ruimte waar het cyclotron stond. Voor de leek was de uitleg die gegeven werd niet helemaal te volgen. Toch stelde niemand vragen. Dat leek ook niet op prijs gesteld te worden. De gids keek herhaaldelijk op zyn horloge. Er moest tempo gedraaid worden, dat was duidelijk. Toen we naar buiten liepen werd duidelijk waarom. De gids vertrouwde omstanders toe behoorlijk te transpireren: „Het is vandaag voor mij een dag van hard werken. Ik had niet verwacht dat het zo druk zou worden." {K.N.)

Niet alleen jonge onderzoekers, maar ook een verrassend groot aantal oudere mensen trok door de gebouwen, en liet zich welwillend door het personeel onderwijzen. In een zaal zag je twee meisjes druk bezig. „Kijk, zij proberen in vijf minuten de rela-

Advertentie

KUPEBUS/BV AUTOVERHUUR V. d. Madeweg 1, Amsterdam, telefoon 924755 naast metrostation Duivendreclit iVliddenweg 175, Amsterdam, telefoon 938790 STUDENTEN 20% KORTING

(Fulu.Wi..

Galgala

X

DöMWEfr CFBLUKKIC- Of

D£ D£

dO£l£.LefN...

n-

...HEB IK DE JAPANSE KERS IN BLOEI Z-IETN STmN . t-l6Hrf?0.SE ICHiJNJEi-

o, ofiT is ELK jmR. mrz^Uf!^. VREU6-D IN ZBU Oflfll? L/flN SETOM

ÜBT 8£6INT

t^BT S£NriM£tJT£lB

G-EbicHTiE! en Her

EiNbic^rnzr

££N BHiér NWK. w e r COLLBÜE VAN

seJwuR

iv/WRoM ^ e f^ö" >^<^ MEr

ftWHITHEfireR

Nl£T e£N HftCl/E SLf\0 H£SB£fJ

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen