Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 487

CULTUUR Vera Vingerhoeds' humorvolle workshops Vera Vingerhoeds heeft zich, hoewel ze afgestudeerd politi­ cologe is, geheel op d e muziek gestort. O p het ogenblik is ze één v a n Nederlands bekendste saxofonistes. Bovendien zit zij in de Amsterdamse Kunstraad. Vingerhoeds is vanuit d e work­ shops v a n onder a n d e r e Her­ m a n d e Wit en Arnold Dooye­ weerd h a a r eigen w e g g e g a a n . Deze leidde onder meer via F.C. Gerania, de Amsterdamse Blaaskompagnie, Festival Nieu­ we Muziek Zeeland en Leo Cuy­ pers n a a r The Muz, toneelgroep Baal, Vijf Slag é é n Wijd en h a a r eigen formaties. Over het Nederlandse muziek­ bestel is zij niet zo te spreken. Ze houdt meer v a n Italië, w a a r vol­ gens h a a r positieve denkbeel­ den over jazz b e s t a a n . Hier in Nederland organiseert ze zelf workshops. ,,Naar mijn idee k a n d e w a a r d e van workshops nauwelijks overschat worden. Het is een ideale voedingsbodem voor mensen die net met e e n instru­ ment b e g o n n e n zijn. Je wordt voor d e leeuwen geworpen en krijgt meteen d e k a n s om in e e n soort groep te spelen. Dat heeft een a a n t a l voordelen: Je blijft niet meer in je eentje op je ka­ mer spelen en bovendien is het een zeer praktische manier om je verlegenheid kwijt te raken. In mijn eigen workshops laat ik soms iemand iets voorspelen, voor elk instrument een eigen partij. Dat betekent dat hij of zij goed moet weten wat er ge­ speeld g a a t worden en zo ge­ concentreerd bezig moet zijn

Francis Lesman dat het overzicht niet verloren g a a t . Het spelen v a n muziek is e e n groepsgebeuren en het heeft g e e n zin om m a a r een beetje op jezelf te g a a n s t a a n kicken zonder te luisteren n a a r anderen. De workshop is een ideaal alter­ natief voor de conservatoria. De opleidingen d a a r voor improvi­ serend musicus b e s t a a n nog niet zo lang. Zij zijn echter zo streng v a n karakter, dat d e a a n k o m e n d e musicus al g a u w in e e n b e p a a l d keurslijf wordt gedwongen. Zo zie je ook dat veel wat oudere mensen die deze opleiding wiUen volgen, worden afgewezen omdat zij a l zulke geprofileerde ideeën heb­ ben, dat zij moeilijk nog ge­ k n e e d kunnen worden n a a r d e m a a t s t a v e n v a n d e conservato­ ria. De plooibaarheid v a n jonge m e n s e n is immers nog groter. Tussen d e workshops in d e n l a n d e zijn trouwens ook ver­ schillen a a n te wijzen. Zo is d e opvatting v a n Paul v a n Keme­ n a d e met zijn Brabants Leeror­ kest e e n heel a n d e r e d a n d e mijne. Hij traint zijn workshople­ den met een grote discipline en pakt d e zaken zeer strikt en ge­ d e g e n a a n . Bij mij is het een stuk vrijer. Dat wil niet zeggen dat ik m a a r wat a a n m o d d e r . Ik houd strikt d e h a n d in w a t er g e b e u r e n moet, m a a r er is bij mij ook ruimte voor humor en op zijn tijd e e n verzetje. Humor is e e n essentieel onder­ deel v a n mijn muziek. Het geeft

Vera Vingerhoeds leidt e e n ,, publieks workshop". je d e mogelijkheid tot zelfrelati­ vering. A a n mijn muziek ligt niet é é n b e p a a l d e filosofie ten grondslag. Mijn belangstelling g a a t uit n a a r vele facetten v a n muziek en theater. Dat vindt zijn weerslag in mijn composities, die e e n compilatie zijn v a n vele stijlen. Als je mijn platencoUectie be­ kijkt is het gewoon een warboel, alles door elkaar. Ik h e b altijd die innerlijke d r a n g g e h a d om creatief bezig te zijn op uiteenlo­ p e n d e terreinen. O efenen in d e muziek doe ik voor die twee ke­ ren per jaar. Bij zo'n optreden moet alles gesmeerd lopen. Ie­ d e r e e n speelt boven het eigen kunnen e n stimuleert elkaar. Dat is d e grootste bevrediging die muziek mij k a n geven."

,,Door mijn werk voor d e Am­ sterdamse Kunstraad h e b ik e e n redelijk inzicht gekregen in hoe het h e d e n d a a g s e muziekbestel in elkaar zit. Als je bekijkt hoe d e verdeling v a n d e gelden is, die beschikbaar zijn voor mu­ ziekbeoefening, d a n schrik je je rot. Popmusici, op d e echt be­ roemde na, worden karig be­ deeld vergeleken met bijvoor­ beeld d e klassieke sector. Het is hoog tijd dat d a a r e e n s veran­ dering in komt. Nu moet ik er ook bij zeggen dat het subsidiemes a a n twee kan­ ten snijdt. Zonder subsidie zou­ den e e n a a n t a l groepen ten d o d e opgeschreven zijn. A a n d e a n d e r e kant neemt het verkrij­ gen v a n subsidie e e n beetje d e echte d r a n g w e g om iets zeer

Alsmaar studenten uit schulp lokken Annette de Vries (31) is docente dramatische vorming. Ze geeft o.a. les bij het Algemeen Cultu­ reel Centrum v a n d e VU. Nadat ze d e toneelschool h a d afge­ maakt, speelde ze enkele jaren bij toneelgroep Nijinski. O mdat het acteren niet d e bevrediging schonk die ze er v a n verwacht had, besloot ze speldocente te worden. Ze geeft nu zeven j a a r les op het ACC, g e d u r e n d e wel­ ke periode ze een eigen visie op spel heeft ontwikkeld: ,,Alleen wanneer je goed speelt, kun je een wezenlijke confrontatie met jezelf a a n g a a n , is h a a r stand­ punt. ,,Ik werk vanuit het idee dat als iemand e e n rol g a a t spelen, hij of zij dat op twee manieren kan g a a n doen. De eerste ­ slechte ­ manier is je zelf buiten schot houden e n doen alsof je iemand anders bent. De tweede manier is proberen d e rol die je g a a t spelen in te vullen vanuit het­ geen jij bent. Een goed voorbeeld vind ik al­ tijd 'de hoer'. Mensen spelen hoeren altijd heel duidelijk. Zo van: denk alsjeblieft niet dat ik een hoer ben, g a a n vervolgens met hun ogen d r a a i e n en met hun heupen zwaaien. Dat is een heel minachtende manier. Ter­ wijl als je werkelijk een hoer "wilt spelen, d a n moet je het^iandur­

Jan O egema v e n om bij jezelf n a te g a a n hoe jij zou zijn, als je iedere d a g m a n n e n seksueel zou moeten b e h a g e n en verleiden. Je moet het a a n d u r v e n om e e n rol in te vullen vanuit d a t g e n e wat je zelf bent. O p het moment dat je zo met e e n rol omgaat, kun je din­ g e n g a a n ontdekken over jezelf. Dat vergt wel e e n enorme open­ heid v a n mensen." H a a r visie op spel is ten dele geïnspireerd door d e theorieën v a n Carl Jung. In zijn mens­ beeld is plaats voor alles, voor seksualiteit, agressie en vrou­ welijkheid, voor het goede en het kwade, meent De Vries. Zijn visie is volgens h a a r een heel zinvol uitgangspunt voor h a a r lespraktijk: ,,Een voorbeeld v a n wat mij heel erg aanspreekt in Jung is d a t hij zegt: ,,De mens k a n niet alleen het goede realiseren en het k w a d e uitsluiten en verdrin­ gen". Mensen die zo verschrik­ kelijk goed zijn, h e b b e n zonder dat ze het zelf weten heel kwalij­ ke trekjes, omdat het k w a a d zich nu e e n m a a l niet verdringen laat. Wat Jung zegt, is dat je het g o e d e e n het k w a d e moet inte­ greren op dusdanige wijze, dat je er m e e kan werken, dat je er

Annette d e Vries: ,,Een hoer spelen, d a a r is moed voor no­ dig." Foto Bram d e Hollander boven staat e n er g e e n slachtof­ fer v a n wordt. Die filosofie: dat er g e e n e b is zonder vloed, g e e n d a g is zonder nacht, spreekt mij erg a a n . Een mens zou in zijn leven ruimte moeten m a k e n voor zowel het g o e d e als het k w a d e . Alleen w a n n e e r je bei­ d e fenomenen accepteert, kun je er iets m e e g a a n doen. Dat is d e enige manier om bewust te worden v a n je eigen a a n g e l e ­ genheden, om jezelf meester te blijven." Jungs idee dat een mens zich p a s k a n ontplooien w a n n e e r hij aUe aspecten v a n zijn persoon­ lijkheid a a n bod durft te laten komen en leert te accepteren, sluit volgens De Vries direct a a n bij d e doelstelling v a n dramati­ sche vorming: mensen door

middel v a n spel inzicht te geven in hun situatie, ze bewust te ma­ ken v a n zichzelf e n d e manier w a a r o p ze zich g e d r a g e n . Zij benadrukt dat goed spelen een absolute v o o r w a a r d e daarvoor is: ,,Wanneer iemand aUeen imiteert, e e n typetje uitbeeldt, d a n zal hij d a a r m e e niet tot we­ zenlijke ontdekkingen komen bij zichzelf". Deze en a n d e r e inzichten heeft Annette d e Vries met n a m e op­ g e d a a n in h a a r spelles­ervarin­ gen met VU­studenten. Ze heeft e e n zeer uigesproken mening over d e wijze w a a r o p studenten tijdens hun opleiding gevormd, of misschien beter: misvormd worden. In d e loop der jaren heeft ze dikwijls geconstateerd dat studenten tamelijk veel

Foto Bram d e Hollander

speciaals te maken. In Amerika g a a t dat volkomen a n d e r s . D a a r lopen in je eigen stad zo'n 4.000 saxofonisten rond, die even goed zijn als jij. Het is d a a r knokken voor je plaatsje. Ik zou in Amerika ook niet a a n d e b a k komen. Je kunt ook zien dat practisch alle Nederlandse ar­ tiesten die n a a r Amerika g a a n , door d e m a n d vaUen. Ik zou g r a a g nog eens een buitenland­ se tournee maken, bijvoorbeeld in Italië. D a a r zijn tenminste nog veel communistische burge­ meesters en die houden v a n jazz."

Vera Vmgerhoeds speelt met h a d r kwar­ tet op 8 juni iD Buurthuis Uilenstede om 24.00 uur. De toegang is gratis.

moeite h e b b e n met het tonen v a n hun emoties. Ze wijdt dit vooral a a n het fnuikende ratio­ nele klimaat, dat volgens h a a r d e universiteiten kenmerkt. Studenten Ieren in hun studie overal bovenof buiten staan. Ik vind dat ze in hun opleiding scheef groeien. De meesten h e b b e n werkelijk e e n héél slecht lichaamsbewustzijn. Ze zijn altijd b a n g voor hun lijf, het is bijna een taboe. In mijn les­ sen d o e ik ­ en dat is wel e e n beetje pesterig ­ altijd e e n war­ ming­up, w a a r i n ze elkaar door het lokaal moeten sjouwen e n dragen. D a a r m e e wil ik duide­ lijk m a k e n dat dat taboe door­ broken moet worden. Verder vind ik ze zó rationeel, dat ze d a a r in het spelen last v a n heb­ ben. Ze kunnen hun fantasie heel moeilijk laten g a a n . Ze zijn niet in staat e e n rol te spelen, zonder d a a r o v e r n a te denken e n er een a n a l y s e v a n te ma­ ken. Ik b e n erop uit, ze in mijn lessen s p o n t a a n gevoelens te laten uiten en fantasieën te la­ ten ontwikkelen. Veel studenten h e b b e n d e neiging om het feit dat ze hun emoties niet d e vrije teugel kunnen laten, te vergoei­ lijken met: ach, nu ja, wij zijn nu e e n m a a l intellectuelen. En vol­ gens mij vinden ze dat diep in hun hart nog e e n verworven­ heid ook. Ik vind dat heel slecht."

Onder regie v a n Annette d e Vries zullen op 4, 5, 8 en 9 juni drie No­spelen v a n de J a p a n s e schrijver Mishima door een groep VU­studenten worden gespeeld. Plaats: Sociëteit Uilenstede. A a n v a n g : 20.30 uur. , , ^ ^, , . ,^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen