Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 492

^ e hoopt in d e universiteitsraad gekozen te worden. Toen twee j a a r geleden a a n h a a r g e v r a a g d werd of zij het secretariaat wilde voeren voor e e n in Nederland te houden conferentie v a n het ICPHE (een internationale organisatie voor christelijk wetenschappelijk onderwijs) zei ze onmiddellijk ja. A a n d e conferentie hield M aria Dolorita e e n ,,vakantie" over. Van h a a r salaris maakte zij namelijk e e n reis n a a r Zuid­ Afrika. Een controversiële keuze, al w a s het m a a r omdat het voor zwarten nogal uitzonderlijk is om in dit land op vakantie te g a a n .

Vakantie in Zuid­Afrika Maria Dolorita is d e secretaresse v a n o.a. d e natuurkundige prof. dr. H. Verheul. Ze is e e n frêle, opvallende verschijning in d e v a a k grau­ w e g a n g e n v a n het natuurkundig laboratorium; niet iemand om over het hoofd te zien. Ook buiten h a a r werk neemt M aria Dolorita ac* tief deel a a n het leven op d e VU. O p de, afgelo­ p e n m a a n d verzonden, stembiljetten w a s h a a r n a a m te lezen op d e lijst v a n het DAK.

Karin v a n Lierop lijk lang voordat ik mijn visum kreeg. M ijn vriendin uit Kam­ p e n is blank en zij h a d h a a r reispapieren binnen é é n week in huis, m a a r mijn spullen w a ­ ren er op d e d a g v a n vertrek n o g niet. Op het laatste moment kreeg ik p a s e e n visum. De a m ­ b a s s a d e zat duidelijk in zijn m a a g met mijn a a n v r a a g . " Zulke voorvallen maken je angst niet minder. Gingen de zenuw^en later over? ,,Nauwelijks. De discriminatie werkt zó subtiel dat je verfijnde prikkels krijgt over hoe je je dient te g e d r a g e n . Toen w e e e n tijd in het land waren, weigerde ik bij voorbeeld om nog langer vóór in d e auto te g a a n zitten. Iedereen kijkt n a a r je en je bent verdacht dat je het a n d e r s doet d a n d e cultuur voorschrijft. Na­ tuurlijk b e n je als toerist gepri­ vilegieerd, m a a r aanvankelijk weten mensen niet dat je uit het buitenland komt. Ik h e b m e ook niet op ieder ge­ bied a a n g e p a s t . In d e super­ markt bij voorbeeld heeft mijn vriendin steeds het wagentje g e d u w d en h e b ik op e e n bazi­ g e toon gezegd wat er wèl e n niet gekocht mocht worden. Mensen kregen d a a r bijna e e n hartverlamming van."

Toen prof. Verheul tot voorzitter gekozen werd v a n het organi­ serend comité voor d e confe­ rentie die e e n j a a r geleden in Breukelen plaatsvond, w a s niets logischer d a n zijn eigen secretaresse te v r a g e n hem daarbij te assisteren. Het leek Maria Dolorita e e n a a r d i g e af­ wisseling en ze stemde toe. Het werd e e n heel bijzondere ge­ beurtenis, met voor h a a r veel positieve zijden. Eén ding wierp echter e e n schaduw over het geheel. Zuid­Afrika zond e e n delegatie v a n m a a r liefst zeventien m a n n a a r i d e conferentie. Eigenlijk

Mensen hebben hun waardigheid niet verloren moet men zeggen: Zuid­Afrika zond twee delegaties. Eén dele­ gatie werd gevormd door twaalf zwarte wetenschappers. De a n d e r e afvaardiging be­ stond uit vijf blanke Zuidafrika­ nen. De grootste vertegenwoordi­ ging v a n d e twee eiste meteen a a n het begin v a n d e conferen­ tie dat d e a n d e r e vijf Zuidafri­ k a n e n zich duidelijk zouden uit­ spreken tegen d e apartheids­ politiek v a n hun regering. De council besloot echter dat deze discussie het programma te veel in d e w a r zou sturen en b e ­ sloot het punt v a n d e apartheid te b e h a n d e l e n op d e laatste congresdag. Dat duurde d e twaalf te lang en zij verlieten demonstratief d e conferentie. Maria Dolorita zat er bij e n keek er n a a r . Wat er in h a a r omging, kwam niemand te w e ­ ten. „Het w a s heel pijnlijk," zegt ze nu. „Er werd door e e n a a n t a l congresgangers heel noncha­ lant g e d a a n over d e v r a a g om e e n principiële uitspraak v a n die twaalf mensen. M aar ik

vond niet dat ik, als secretares­ s e iets mocht laten merken v a n mijn mening over die zaken." Aan het einde van de c onferen­ tie heeft u dat wèl gedaan. U kreeg een cadeau en gaf dat een bestemming die aan duide­ lijkheid niet te wensen overliet. ,,Op d e laatste d a g werd onder d e congresgangers e e n coUecte gehouden. Het o p g e h a a l d e geld werd mij en mijn coUega's als c a d e a u a a n g e b o d e n . Wij h e b b e n dat geld geschonken a a n d e Belijdende Kring, d e groep waartoe e e n a a n t a l v a n d e twaalf behoren die d e confe­ rentie verlaten h a d d e n . D a a r n a a s t h a d ik a a n g e b o d e n het werk voor niets te doen, m a a r d e organisatie besloot mij

toch gewoon e e n salaris te ge­ ven. In plaats v a n geld h e b ik toen e e n ticket n a a r Zuid­Afrika gevraagd." M^aren mensen boos over uw publieke stellingname in deze? ,,Ik weet d a t enkele m e n s e n het zeker niet leuk vonden dat ik dat deed. A a n d e a n d e r e kant geloof ik dat veel mensen het wel begrepen. Tijdens d e conferentie h a d ik in e e n opwelling tegen d e mensen v a n d e Belijdende Kring g e ­ zegd: mijn eerstvolgende reis is n a a r jullie land. Ik vond dat ik die belofte gestand moest doen. Net voordat ik zou g a a n , kreeg ik wel last v a n 'plankenkoorts'. Ten eerste duurde het al vrese­

Waar verblijven een blanke en een zwarte als ze samen op reis gaan naar Zuid­Afrika? „Wij h e b b e n e e n a a n t a l weken gelogeerd in e e n kleurlingen­ wijk. Maar w e zijn ook s a m e n op b e ­ zoek geweest in zwarte wijken en zelfs in e e n thuisland. Dat w a s e e n indrukwekkende gebeurtenis. M ensen koken v a a k nog op kolen. Daardoor hangt er e e n vreselijke stank e n smog. Je ruikt het als je e e n zwarte woonwijk nadert. Ter­ wijl aUe a n d e r e wijken prachtig a a n g e l e g d zijn, schoon e n met veel plantsoenen, is het in veel zwarte wijken smerig. De w e g is niet verhard, er is niet overal riolering. De zwarte woonplaatsen liggen altijd ergens achter e e n indus­ trieterrein. Vaak liggen ze pre­ cies in d e windrichting w a a r d e rook v a n d e fabriek n a a r toe komt. Je kunt ook nooit e e n zwarte wijk zien vanaf d e auto­ w e g of als je met d e trein reist. Voor e e n hoop Zuidafrikanen bestaat die a r m o e d e in hun land d a n ook helemaal niet." ,,De hele sfeer is zo drukkend dat ik n a drie weken dacht: het is d a t ik mijn terugreis voor e e n b e p a a l d e d a g geboekt heb, m a a r als het kon d a n ging ik nu onmiddellijk n a a r huis. Natuur­ lijk h a d ik m e er v a n tevoren

goed r e k e n s c h a p v a n g e g e v e n wat er allemaal kon gebeuren, m a a r ik h a d toch niet gedacht dat d e discriminatie zo alleso­ verheersend a a n w e z i g zou zijn. In Vrij Nederland las ik half aprü d e woorden v a n d e histo­ ricus G. J. Schutte. Hij zei: '(Zuid­Afrika) is e e n schitterend land met heerlijke zon. Jullie zouden d a a r eens moeten g a a n kijken.' Ik b é n g a a n kijken. M a a r voor mij werd d e zon ver­ duisterd door d e ellende v a n de zwarte mensen." Bent u ook in blanke woonwij­ ken geweest? „Ja, ik b e n onder a n d e r e op be­ zoek geweest bij mevrouw Bey­ ers Naudé. Zij h a d ons uitgeno­ digd, omdat zij in zekere zin be­ trokken is bij het werk v a n d e Belijdende Kring, bij wie wij te gast w a r e n . De Belijdende Kring doet veel sociaal werk voor d e allerarmsten. Invaliden bijvoorbeeld krijgen v a n d e staat g e e n uitkering in d a t land. Ben je zwart, gebrekkig en on­ geschoold d a n kun je v a n hon­ ger omkomen. Mevrouw Beyers N a u d é h a d ons vooral g e v r a a g d om h a a r te bezoeken omdat ze g r a a g wüde weten wat wij nu eigen­ lijk k w a m e n doen e n w a t onze indrukken v a n Zuid­Afrika w a ­ ren. O p dat laatste h e b ik h a a r geantwoord dat ik gekomen

De discriminatie werkt zó subtiel w a s om d e minder fraaie kan­ tjes v a n het land te zien. Mis­ schien h e b ik het allemaal w a t onhandig geformuleerd. Zij w a s wat teleurgesteld over mijn re­ actie. Je kunt niet alleen d e slechte dingen bekijken, meen­ d e zij. Je moet proberen e e n to­ tale indruk te krijgen. Dan kun je d e dingen op hun w a a r d e schatten. Misschien h a d ze gelijk, m a a r voor mij w a s d e discriminatie, die ongelijkheid e n h a a t tussen mensen, zo indrukwekkend. Ik kon d a a r d o o r d e a n d e r e din­ g e n niet met e e n o n b e v a n g e n blik bekijken. Ja, ik weet dat het als e e n heel ellendig v e r h a a l klinkt als ik het zo vertel." (M aria Dolorita heeft zó i n g e s p a n n e n zitten vertellen dat ze vergeten lijkt dat ze nu niet meer in Zuid­Afrika is. Snel herstelt ze zich). ,,Er zijn ook lichtpuntjes. Ik b e n bij voor­ beeld heel e r g onder d e indruk geraakt v a n d e blijmoedigheid v a n d e meeste zwarten. Deze mensen hebben, ondanks hun moeilijke leven, hun menselijke waardigheid niet verloren."

m Advertentie —1

1KUPHHIS/BV1

Galgala J 0 N ( J E ( . U I , WE i ­ ^ N HlEi? OP H £ r MINISTERIE TOCti EEN B E E T J E Ci­ErcHRoKKEN \lf\U DE BEZETTltJirEN EN D£ li,<ir^ 0?KO\^IT B^ DE pRoT"E;rDE>AONJrRflrie,

W 3 WiSrEN

DiE NO GEEW BHflM HEBBEN GEZOCHT OtA HUN iTUDlÊ TE

NIET

KUNNEN

D f l r E R N0 Z O V E É L STUDEWTEH

\

AUTOVERHUUR V. d. Madeweg 1, Amsterdam, telefoon 924755 naast metrostation Duivendrecht Middenweg 175, Amsterdam, telefoon 938790 STUDENTEN 20% KORTING

m

1 y ^ v.s^>^'

\1

1 /^^^^ /

\ 1

'n

BETniEN.

EN DIE

p u r TjjD HEB1?EN OM r 6 neoTEtrFREN,

Wfl/ïEN...

Nflfll^ W 3 OAN DQ3R M E T OE S T R ^ D . H E T a i l . l E E 6 E i . B ZftL DiT jfl/^R wéÉJ? O R f l i r i r c H WolJbCN 0'ER.M OOC>.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen