Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 75

AD VALVAS — 14 SEPTEMBER 1984

7

Eerste jaarboek Vrede en Veiligheid In het begin van deze maand is het jaarboek Vrede en Veiligheid 1983/'84 verschenen. Het is het eerste in een reeks van vier die de Vrije Universiteit, bij wijze van proef, wil uitgeven. De uitgave wordt mogelijk gemaakt mede dank zij financiële steun van het College van Bestuur. Gemeten aan de opzet van de eerste editie gaat het om een ambitieus projekt. Gedirigeerd door een kernredactie, bestaande uit prof. dr. Egbert Boeker en drs. Ben Oostenbrink, hebben niet minder dan twintig auteurs, onder wie de beide redacteuren een bijdrage geleverd. Deze auteurs vertegenwoordigen, als men dat zo mag zeggen, alle polemologische instituten in ons land, plus het ministerie van buitenlandse zaken en het instituut Clingendael. Boeker waarschuwt in zijn voorwoord dat niet alle schrijvers dezelfde invalshoek hebben enevenmin dezelfde politieke opvattingen. Hij vindt het een verdienste dat de pluriformiteit van de Nederlandse samenleving in dit jaarboek wordt weerspiegeld. Omdat de inhoud van dit jaarboek omvangrijk en gevarieerd is, en - zoals gezegd - de auteurs talrijk zijn, is, gezien de ruimte die voor deze bespreking beschikbaar is, slechts een korte aanduiding van de verschillende hoofdstukken en h u n auteurs mogelijk.

hn van Putten Op een inleiding van B.V.A. Röling volgen beschouwingen over bewapening en onderontwikkeling van Bob Goudzwaard (VU); modernisering van atomaire, resp. conventionele bewapening, door Frank Barnaby, resp. Egbert Boeker (VU); de ontwikkeling van nieuwe wapensystemen door Peter Boskma (THT); het Amerikaans-Bussische overleg over de kernbewapening door Herman de Lange (RUG); het waAdvertentie

Een delegatie van de VU en uitgeverij Samson praat nog even na met premier Lubbers na afloop van de aanbieding van het VU-jaarboek „Vrede en veiligheid". (Foto AVC/VU) penbeheersingsoverleg in de VN door Joop Scheffers (BZ); de Geneefse ontwapeningscommissie door Piet de Klerk (BZ); Atlantische resp. Westeuropese samenwerking door Ben Oostenbrink (VU); de conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa

door Rudolf J u n j e n s (VU); Nederland en het NAVO-dubbelbesluit door Henk Leurdijk (UvA)r verschillende aspecten van het Nederlandse defensiebeleid door Ko Colijn en Paul Riisman (RUL), J a n Geert Siccama (Clingendael) en Theo van den Hoogen (RUG); de internationale wapenhandel en Nederland door Colijn en Rusman; de Amerikaanse vredesbeweging door Elise Boulding (VS); de Nederlandse vredesbeweging door Leon Wecke (KUN); de kerken door Michiel van Alphen (Gereformeerde Kerken); de publieke opinie door Philip Everts (RUL); en het onderzoek van vredesvraagstukken door Ben Dankbaar (?) en Hans van der Veen (VU). Het jaarboek wordt gecompleteerd met een literatuuroverzicht en een lijst van adressen van allerlei relevante organisaties. Bijna ieder hoofdstuk biedt een schat aan informatie, gepresenteerd in een hoofdtekst, en aangevuld met citaten en andere documentatie in de - brede - marge. De marge wordt ook gebruikt voor foto's en grafieken, maar is daarvoor eigenlijk niet geschikt. De kop van Reagan (minstens driemaal afgebeeld) past er nog wel in, evenals het mobiele luchtafweersysteem Roland, een twijfelachtig exportprodukt van onze Oosterburen, maar voor groepsfoto's en gedetailleerde grafieken is de ruimte te beperkt. Omdat het de eerste editie is, hadden vele auteurs het betrekkelijk gemakkelijk. Zij behoefden zich kennelijk niet te storen aan de aanduiding in de titel „Jaarboek 1983/84"; sommigen van hen beginnen h u n beschouwingen reeds in het jaar 1945. De historische dimensie die hier en daar aan de beschrijving is gegeven, maakt de inhoud van de desbetreffende hoofdstukken overigens wel interessanter. Ik denk in dit verband onder meer aan het zeer informatieve overzicht dat Jurrjens van de Europese Veiligheidsconf erentie geeft. Maar zoiets kun je natuurlijk maar één keer doen. In het volgende jaarboek zal men niet opnieuw tot een verderliggend verleden kunnen teruggrijpen, maar de draad daar moeten opnemen, waar zij in dit jaarboek is blijven liggen. Het hangt deels van de beschikbare informatie af, waar de draad is blijven liggen. Sommige grafieken lopen slechts tot 1982 of 1981, j een enkele brengt het niet verder dan 1974. Dat het jaartal 1984 in de titel van het jaarboek is genoemd, is ten dele misleidend. De regeringsbeslissing van juni 1984 inzake de kruisraketten en de parlementaire discussie daarover zijn niet meer opgenomen. Wel is opgenomen het Westduitse vre-

desmanifest 1984 (of een samenvatting ervan?), overigens zonder aanduiding van de opstellers en van de betekenis van dit manifest. Teleurstellend is Weckes hoofdstuk over de vredesbeweging. Het toont weinig samenhang, biedt minder feitelijke informatie dan mogelijk zou zijn geweest en is doorspekt met opmerkingen van subjectieve aard. Dit is om twee redenen jammer. In de eerste plaats zijn leden van en sympathisanten met de vredesbeweging ongetwijfeld een zeer belangrijke publieksgroep voor dit jaarboek. En in de tweede plaats is de vredesbeweging één van de belangrijkste hefbomen met behulp waarvan onze bezorgdheid over de internationale ontwikkeling een zorg die volgens Boeker ook alle auteurs gemeen hebben - op het niveau van de politieke besluitvorming kan worden getild. Er zijn over deze eersteling nog meer vragen te stellen. Hoewel Nederland centraal staat, worden ook ontwikkelingen in enkele andere landen - zij het niet systematisch - in kaart gebracht. Wat is hier het criterium geweest? Wat is er de zin van, de onderzoeksprogramma's van een aantal instituten in zo'n jaarboek op te sommen? Voor een breed publiek zijn ze niet interessant; bovendien is, zo wordt meegedeeld, de opsomming met volledig. En hoe verhoudt zich dit jaarboek tot andere vergelijkbare publikaties, zoals bij voorbeeld het SIPRI-jaarboek en de samenvattingen ervan zoals die door het (vroegere) N.I. V. V. zijn gepubliceerd? Het lijkt mij nuttig dat de lezers ook daarop wordt gewezen. Ondanks de bovenstaande kritische vragen en opmerkingen wil ik er geen twijfel over laten bestaan dat ik de publikatie van dit jaarboek zeer toejuich. Juist als het gaat om vraagstukken van defensiebeleid en buitenlands beleid (waar geheimhouding en dikdoenerij dikwijls het officiële klim a a t bepalen) is onafhankelijke voorlichting aan een breed publiek van zeer grote betekenis, wil dit brede publiek in staat zijn, zich zelf een oordeel te vormen over de ontwikkelingen die gaande zijn. Dit jaarboek is rijk aan dergelijke informatie. Men mag dan ook wensen dat het - ondanks de dikwijls somber stemmende inhoud - een ruime afzet vindt en dat er nog talrijke edities zullen kunnen volgen. Jaarboek 1983/84 Vrede en Veiligheid, bewapening, vredesbeweging en het Nederlandse veiligheidsbeleid. Alphen aan den Rijn (Samsom), 1984. De auteur van dit artikel prof. J a n van Putten is hoogleraar politicologie aan de VU.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen