Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 14

AD VALVAS — 17 AUGUSTUS 1984

12

Werkstudent verdwijnt uit gewone dagonderwijs Maar duikt op bij deeltijdonderwijs en op Open Universiteit Veel studenten verdienen een centje bij. De meesten zijn wel voorzien van een „basisinkomen", hetzij via de ouders, hetzij door middel van een studiebeurs. Dat inkomen is weliswaar niet hoog maar met een beetje passen en meten valt er van te leven. Voor vakanties, een nieuwe stereoinstallatie óf om gewoon wat ruimer te kunnen leven wordt er naast de studie gewerkt, 's avonds, in het weekend of op een ander tijdstip wat het beste uitkomt binnen het studieprogramma. Er is ook een groep studenten - meest ouderen - die volledig in eigen onderhoud moet voorzien. Studenten die geen financieringsbron voor hun studie kunnen vinden en zich genoodzaakt zien naast hun studie een volledige werkkring aan te houden om brood op de plank te krijgen. Met de komst van de wet op de tweefasenstructuur, de enorme opkomst van deeltijdstudie en de start van Neerlands Open Universiteit lijkt dit echter althans binnen het gewone voltijdse dagonderwijs een uitstervend ras te worden. De nieuwste cijfers over een eventuele werkkring van VU-studenten dateren uit het studiejaar 1981/1982. In dat jaar had 83,7% van alle ingeschreven studenten géén werkkring en wijdde zich dus min of meer geheel aan de studie, 8,3 % van de VU studenten had toen een deeltijdse betrekking. Zo'n deeltijdbaan kan een bijbaantje zijn voor enkele uren per week, voor enkele dagen in de week bijvooreeld als studentassistent, of een vakantiebaantje. Onder invloed van de slechte arbeidsmarkt was het de laatste jaren vrij moeilijk om aan een dergelijk bijbaantje te komen. Deze zomer schijnt de arbeidsmarkt weer wat aan te trekken en kunnen de verschillende uitzendbureau's weer meer voor studenten doen. Het aanbod van arbeidskracht blijft natuurlijk overweldigend in vergelijking met het aantal arbeidsplaatsen maar er is een lichtpuntje. Als je een bijbaantje zoekt kun je in Amsterdam bij een aantal uitzendbureaus, die zich speciaal op studenten richten, terecht. Allereerst is er een Studentenarbeidsbureau, gevestigd in de Nieuwe Doelenstraat. Verder bestaan de uitzendbureaus ASA, op het Singel en op Uilenstede, Bureau BAS op de Prinsengracht en Bureau Werkstudent op de Leidsegracht. Ook kun je natuurlijk via andere wegen aan bijverdiensten komen. Te denken valt bijvoorbeeld aan enquêteren voor het Nederlands Instituut voor Publieke Opinie (NIPO) of voor het Centraal Bureau voor de Statistiek, babysitten en noem maar op.

foto Bram de Hollander

Piet Verhoeven In 1981/1982 had 8,1% van alle ingeschreven VU-studenten een volledige werkkring. Deze cijfers zijn van vóór de invoering van de wet op de tweefasenstructuur. Binnen die wet is het een stuk moeilijker geworden om naast een volledige werkkring een „dagstudie" te volgen. Voordat die wet werd ingevoerd bestond er geen beperking van de inschrijvingsduur; je kon als werkstudent zolang studeren als je wilde. Nu geldt er echter wel een beperking; je mag maximaal zes jaar ingeschreven staan als student aan een universiteit of hogeschool. Voor werkstudenten gelden echter uitzonderingen. Studentendekaan Van Waning over de nu ontstane situatie: ,,Met de tweefasenstructuur heb je de beperking van de studieduur tot zes jaar. Het is nu in ieder geval een stuk riskanter geworden om naast een dagstudie volledig te werken. Er zijn studierichtingen waarvan ik mensen op bezoek krijg die zeggen: ik ga er een tweede studie naast doen. Iemand die dat kan doen kan er ook bij werken. Zeker in het begin van het programma, dan zit er in sommige studies wat ruimte. Maar het risico is natuurlijk een stuk groter dan vroeger. Er is weliswaar een mogelijkheid tot verlenging, maar beperkt. Die mogelijkheid is aan normen gebonden." Er zijn drie clusters op grond waarvan iemand verlenging van

de studieduur boven op de reguliere zes jaar kan krijgen. De eerste is: verandering van studierichting in de propedeuse. Dan krijg je altijd verlenging. Minimaal één maand en maximaal één jaar. De duur van de verlenging is afhankelijk van het feit of je bij de nieuw gekozen studierichting vrijstellingen krijgt op grond van de oude studie. Als je bijvoorbeeld tandheelkunde doet en je switcht naar kunstgeschiedenis krijg je uiteraard een jaar. Die twee studies hebben weinig met elkaar te maken. Het tweede cluster op grond waarvan verlenging wordt gegeven is overmacht. Het derde: persoonlijke omstandigheden. Een heel breed cluster met ziekte en persoonlijke problemen. Werken valt daar ook onder. Bij zaken uit dit „verzamelcluster" krijg je niet altijd verlenging m a a r je k u n t het natuurlijk altijd vragen. Bij een volledige werkkring krijg je echter wel altijd verlenging. En wel maximaal een half jaar extra per inschrijvingsjaar. Dergelijke verzoeken worden behaneld door de commissie 77TER, genoemd naar het wetsartikel dat deze zaak regelt. In het afgelopen jaar hebben slechts drie mensen aan de VU op grond van een werkkring verlenging aangevraagd. Studentendekaan Van Waning krijgt niet veel mensen op zijn spreekuur die problemen hebben met het combineren van een volledige werkweek en een studie. „Waarschijnlijk blijft dat een onzichtbare groep om de doodeen-

voudige reden dat ze geen tijd hebben om bij de studentendekaan langs te gaan." Het motief om werk en studie te combineren ligt natuurlijk voor de hand: geld. Bij jongere studenten, tussen de 18 en 21 jaar komt het fenomeen werkstudent niet veel voor. De enige categorie in die groep zijn mensen die geen rijksstudietoelage kunnen krijgen omdat de ouders te veel verdienen en waarvan de ouders het ook niet goed vinden dat ze gaan studeren. „Dat is een hele moeilijke groep," aldus dekaan Van Waning, „daar kun je geen kant mee op, tot 21 jaar zijn daar geen regelingen voor te treffen." De belangrijkste groep werkstudenten bestaat uit oudere mensen die later een studie oppakken. Vaak is het noodzakelijk te blijven werken omdat de studietoelage een te laag bedrag is om van rond te komen. Die mensen, al dan niet met een gezin zitten vaak op bepaalde lasten, te denken valt bijvoorbeeld aan huisvesting. Van Waning: „ik heb de colloquium doctum studenten in mijn portefeuille en krijg dan vaak de vraag: in hoeverre kan ik mijn baan opzeggen? Als advies geef ik dan meestal, als het om een dagstudie gaat, probeer het alsjeblieft zonder baan te doen. Als je een volledig inkomen moet verwerven kun je dus zoals gezegd wel een verlenging van de inschrijvingsduur krijgen maar die zou je dan ieder jaar opnieuw moeten aanvragen. Dat kan meer dan een jaar verlenging worden maar het blijft erg zwaar. In dat opzicht kun je dan beter een deeltijdstudie gaan doen, dan heb je een langere termijn." Het hele onderwerp heeft een speciaal karakter gekregen sinds de opkomst van de deeltijdstudies. De valkuil zit in de benaming van

de studie. Deeltijdstudie en parttimestudies worden door elkaar gehaald. Een deeltijdstudie is een studie waarvoor een Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen toestemming heeft gegeven en waarvoor dan ook andere regels gelden dan voor de dagstudies. Er zijn bijvoorbeeld langere inschrijftijden. Op de VU waren dit het afgelopen jaar alleen wiskunde en rechten. Een part-tlmestudie is echter heel wat anders. Bepaalde studierichtingen geven faciliteiten „buiten kantooruren" zodat mensen die werken er ook gebruik van kunnen maken. Zo'n part-timestudie is nog een deeltijdstudie. Het geeft in principe wel de mogelijkheid om overdag te werken maar je moet wel de voor de dagstudies geldende 1700 studieuren per jaar opbrengen. De inschrijvingsnormen etc. van de „gewone" dagstudies zijn ook van toepassing op part-timestudies.

Open Universiteit

Eén van de effect«n van de tweefasenstructuur zal wellicht een verjonging van de studenten zijn. Zeker nu in september de Open Universiteit van start gaat. Een volwassener manier van onderwijs, in vergelijking met de deeltijdstudies van de reguliere universiteiten. Geen colleges, geen voorgeschreven vaste programma's, een volledig eigen studietempo etc. Voor mensen die bij h u n studie willen werken een aantrekkelijk alternatief. Kijkend naar de combinatie tweefasenstructuur. Open Universiteit en deeltijdstudies ligt het voor de hand dat het fenomeen werkstudent vrijwel geheel uit het dagonderwijs zal verdwij-

Advertentie

BOEKHANDEL I ' ƒ; VI r1 ^ ^1 ^1H J NIEUW IN AMSTERDAM Dan moetje beslist eens komen kijken! Wij hebben (ca.) een uitgebreide voorraad studieboeken op het gebied van: politikologie, sociologie, culturele antropologie, pedagogie, vrouwenstudies

Een student voor studentenuitsendbureau de Hollander)

ASA-Uilenstede aan het werk bij de kruierij van Schiphol (foto Bram

NES 128 AMSTERDAM TELEFOON 020-24 70 35

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen