Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 412

AD VALVAS — 29 MAART 1985

16

Stop enge-beestjes-stroom Hoe verleidelijk het ookls om hier nu alvast een recensie te schrijven over een boek dat misschien wel helemaal niet verschijnt, ik zal het niet doen. Dat boek is een sociaal-wetenschappelijke studie n a a r de maatschappelijke achtergronden en gevolgen van Zure Regen. Op voorwaarde slechts dat in de titel de term „Verzuurde Samenleving" staat, zal er eindelijk weer eens een sociaal-wetenschappelij ke bestseller zijn. Lekker opvallend voorkantje, niet te duur, dus zo rond de twintig gulden en het haalt gegarandeerd roya(Foto AVC/VU) le verkoopcijfers. Nog een tip: er moeten veel plaatjes, tabellen en grafieken in staan die duidelijk maken hoe erg of dat het allemaal wel niet is. In dit Paus-jaar zal een fotootje van een afgedropen Maagd Maria, die het schurftig koppie van het kindeke Jezus in haar afgekloven vingers houdt, het ongetwijfeld goed doen. Maar ik zou het niet nog eens over Zure Regen hebben. Dat heb ik op deze plek verleden jaar al een keer gedaan. Het heeft er wel een beetje mee te maken, eerlijk is eerlijk. Of eigenlijk juist ook weer niet, maar juist daarom. Over ,,enge kleine beestjes", daarover gaat het.

Enge kleine beestjes zoals daar zijn: muizen, ratten, mieren, bacteriën (al dan niet in h u n huishoudelijke variant), padden, maden, torren, wormen, microben, spermatozoïden buitenlanders. Zodra die gaan binnenstromen, zodra er over een invasie van kleine beestjes gesproken wordt, dan is de beer los. Eentje, nou vooruit: een paar, dat geeft niet. Dat is zelfs een teken dat het natuurlijk evenwicht nog intact is; dat vormt geen bedreiging voor onze zo geroemde tolerantie. Maar als het er meer w o r d e n . . . dan verschijnt er ineens een nieuw verkeersbord in de media en politieke pamfletten. Een stop-bord met daarin de simpele tekst: „Stop enge-beèstjes-stroom".

Bas Jan van Stam Dat de enge kleine beestjes „niet gevoelig zijn" (zo heet dat dan) voor radio-actieve straling, dat wisten we al. Eén van de misschien wel griezeligste verhalen over de Bommen, op Hiroshima en Nagasaki gaat daarover. Een paar dagen n a de explosies kropen ze plotseling overal in drommen tegelijk uit de grond en dat is vreselijk eng. Sinds kort weten we ook, dat de enge kleine beestjes, althans bladluizen, „niet gevoelig" zijn voor Z.R. Bladluizen zijn een soort „K", die ontstaat door Z.R. en omdat we geen bladluizen-kanker willen, moeten we de Z.R. stoppen. En nogmaals: op zich zijn bladluizen onschuldige beestjes, maar voor je het weet zijn ze er met duizenden tegelijk en misschien morgen nog niet, maar in het jaar 2030, dan is Nederland Islamitisch. De angst voor enge kleine beestjes is een bekend thema in griezel- en horrorverhalen. Als er gegriezeld moet worden

dan komen er óf vlijmscherpe messen óf enge kleine beestjes aan te pas. Dè grootste angst van de hoofdfiguur uit 1984 van Orwell is bij voorbeeld dat er hongerige ratten in zijn mond kruipen. Een ander voorbeeld: de Engelse vredes-pacif ist E. P. Thompson schreef in een boekje tegen de Bom over het post-nucleaire stadium van de beschaving (Politiek van de vernietiging luidt de titel): „De grote steden zouden ten prooi vallen aan ratten en ratachtige genetiese mutanten. Ik heb het dus niet over de vernietiging van alle leven. Ik heb het alleen over de vernietiging van onze beschaving." Met andere woorden: omdat we bang zijn voor ratten die in grote horden de steden aanvallen, daarom moeten we tegen de Bom zijn. Kleine beestjes hebben met de dood en met lijken te maken. Daarom zijn ze eng. Wormen en'maden leven van de dood. Ze eten lijken op of beter: lijken veranderen spontaan in een berg maden en wormen. En de dood, daar zijn we allemaal bang voor. Die angst voor de dood heeft vanouds ook met de angst voor de macht te maken. In de kerkers waar de middeleeuwse machthebbers de veroordeelden lieten verrekken, krioelde het van bloedzuigers, glibberige zwarte beestjes en uitgehongerde ratten. Toen de kerkers veranderden in gevangenissen veranderden de kleine beestjes van celgenoten in broodbeleg: water en brood met spinnekoppen, b r r r . . . Ratten, vlooien en luizen worden nog steeds met a-socialen geassocieerd. Met mensen die voor galg en rad opgroeien, of modemer gezegd: met mensen die zich niet willen of kunnen aanpassen. Aanpassen aan Het Systeem, de Westerse Kuituur, De Regels... Net als de vlooien, ratten en luizen dienen deze a-socialen uitgeroeid te worden. N o u . . . , „uitroeien"? Dat wekt meteen van die akelige associaties. De grens over gezet, dan. Pas geleden op het Journaal van acht uur. Heeft u dat gezien? Die Tamils? Waar Amsterdam zo'n overlast van heeft? Vreselijk gewoon. Ja, en het is echt waar, de Gemeentelijke Reinigingsdienst moest er helemaal aan te pas komen toen ze naar een ander pand gezet werden. Het stikte van het ongedierte.

De portiers: aapjes van horen, zien en zwijgen Om de portiers kan je niet heen. Je moet er altijd langs. Vaak blijft het bij dit vluchtige contact. Maar soms heb je wisselgeld nodig, of een pleister, of een fietspomp of ben je vergeten in welke zaal je tentamen moet doen, dan klop je aan bij de portiers die op dit alles en nog veel meer een antwoord hebben. Als het om verwondingen gaat: de portiers zijn gediplomeerde EHBO'ers. De portiersbalie fungeert als centraal informatiepunt. „Aanwijzingsborden worden vaak over het hoofd gezien, maar een mens zien ze wel staan." Drie portiers van het Hoofdgebouw van de VU, de heren A. Inge, P. Kneteger en P. Biermann, praten tijdens het werk, over h u n werk. ,,De receptie is net een duivelsplat, de mensen komen in golven binnen. Soms hebben we een 'full house'. Het ligt aan de dag van de week en het tijdstip van de dag en natuurlijk wat er zo'n dag aan activiteiten plaatsvindt." Portier Biermann geeft een indruk van de hoeveelheid werk aan de portiersbalie. Het verwijzen van bezoekers, het verschaffen van inlichtingen omtrent de route n a a r afdelingen, andere delen van het gebouw en ook hoe men weer snel de VU kan verlaten, maken deel uit van het werk van de portiers. En deze informatie moet soms een paar keer herhaald worden, want het komt voor dat iemand wel een vraag stelt, maar vergeet naar het antwoord te luisteren. De portiers lijken hier laconiek onder te blijven. Soms komen mensen naar de balie en vragen: „Waar kan ik de portiers vinden?" De verbaasde portier heeft dan wel eens de neiging met zo iemand een grapje uit te halen. De heer Inge: „Je schat zo'n persoon in, of die dat kan hebben, en dan zeg je: de portier loopt net weg, daar gaat hij en dan loopt die persoon zomaar achter iemand aan en komt natuurlijk onverrichterzake weer bij ons terug." „En als ze binnenkomen met een schaaltje fruit of een bos bloemen in de hand weetje al dat ze verkeerd zijn. Dan zeggen ze: 'Ik kom voor meneer Jansen, die ligt hier.' Ja, in de volksmond is het 'hij ligt in de VU', dus stappen ze hier naar binnen." Ons gesprek vindt plaats in de portiersloge

waarvan een wand bijna helemaal in beslag genomen wordt door een groot paneelbord. De lampjes daarop worden bewaakt door een tv-camera, die zijn beelden doorzendt n a a r het Energiecentrum. Het wil wel eens gebeuren dat men probeert iets te stelen en via de nooduitgang het pand te verlaten. Bij het aanraken van de deur gaat dan bij de portiers een alarmsignaal over. Regelmatig komen - voor mij volstrekt onverstaanbare - boodschappen door via de intercom. Het lijkt alsof niemand er aandacht aan schenkt, maar, zo wordt me uitgelegd, „we zyn inmiddels zo getraind dat we kunnen luisteren, praten en opletten tegelijkertijd." Ook aanwezig in de loge is een eigen koelkast en koffiezetapparaat, iets dat overkomt als een luxe die andere werknemers zich niet mogen permitteren. „Ja, maar daar hebben we heel veel moeite voor gedaan. Hier komt geen koffiedame langs met een kar en we kunnen ook niet van ons werk weglopen," klinkt het verontschuldigend. De portiers hebben ook moeten vechten om tegen de tocht beschermd ' te worden door de glazen afscherming op de balie. Nu komen er gelukkig ook sluisdeuren bij de entree. In de koude winter is er wat afgekleumd, want iedere vorm van verwarming ontbreekt. De temperatuur in de hal zou goed genoeg moeten zijn voor de portiers om in te werken. Met de buitendeuren die steeds opengaan is dat n a t u u r lijk niet haalbaar. Terwijl zijn collega's steeds opspringen om h u n klanten te helpen, vertelt de heer Biermann verder, nu over zijn ervaringen met mensen die niet goed kunnen lezen. Wijzend op de papier- c.q. asbakken voor de balie: „Dan proberen ze h u n koff iebekertjes door de asbak heen te drukken, dat lukt natuurlijk niet. Heel beleefd komen ze dan vragen of ze de papierbak kunnen vinden en dan wijs ik dezelfde bak aan. Vol ongeloof wordt de asbak dan opnieuw benaderd." Dan heb je ook nog de mensen die graag recepties aflopen voor een gratis drankje, m a a r die eigenlijk niets op de VU te maken hebben. Daar weten de portiers alles van, sommigen kennen ze met naam en toe-

Advertentie r~

KUPERUS/BV AUTOVERHUUR V. d. Madeweg 1, Amsterdam, telefoon 924755 naast metrostation Duivendrectit Middenweg 175, Amsterdam, telefoon 938790 STUDENTEN 20% KORTING

""n

Galgala ma- \JROUW, M£r Mj , „ IK WcB Goet Nieuwi en SLACHT NIEÜWJ,

MOET J E HOREN ; ...

De drie dienstdoende portiers in hun loge. V.l.n.r. de heren P. Kneleger, P. Biermann en A. Inge. (Foto AVC/VU) naam. Ze komen echter niet meteen in actie als zo'n „oude bekende" binnen komt lopen. „Het is hier een open huis, iedereen mag een bezoekje brengen. Pas als iemand hinderlijk wordt kunnen we hem verwijderen." Een belangrijk onderdeel van het portierswerk is de beveiliging, ofwel in portiersjargon: „We hebben de verantwoordelijkheid voor het hele huis." Een van de portiers loopt regelmatig de ronde, waarbij het hele gebouw gecontroleerd wordt. Ook de wandborden vol affiches ontkomen niet aan het keurende oog van de portier: oude affiches worden verwijderd en als er iets tussen hangt wat niets met de studie te maken heeft, wordt dat - n a overleg met hogerhand - verwijderd. De affiches worden (op verzoek van de Historische Com-

VftNflT flÜUJTüJ HEB l< EEW if ^- UH.IGB WER<WeEK ,., NEE, DflT ]1 HBT SLECHTE mEUWS... X>f^fi. STflflr TeG€KOI«R, M T K lyiN IN lj>^2 NESEN M/WNbEM Opm.lSU£RU>T Kfi.'iCr... 5Ar IJ' t t e r JH>E NiE:uwr_ JA... '

missie) bewaard om bij het volgende 100jarige bestaan als overzicht te dienen van wat er zoal leefde bij de studenten op sociaal en leergebied. Dat zou wel eens een leuke tentoonstelling kunnen worden, maar helaas niet voor ons. De surveillerende portier loopt ook mee met een personeelslid, die zijn kamersleutel is vergeten. Eerst checkt hij of alles wel klopt, want een goede portier hoort altijd op zijn hoede te zijn. „Zo iemand kan wel in de spullen van zijn collega willen snuffelen," vertrouwt Biermann mij toe, „want heus niet op alle kamers is het koek en ei." Maar verder wil hij daar niets over kwijt. „Wy zijn uiteindelijk nog altijd portiers, ofwel de aapjes van horen, zien en zwijgen. We moeten weten wanneer we wat kunnen zeggen en ook wanneer we moeten zwijgen." (L.S.)

Wflr i< cyiN THuir GA DOEKI.'',.. NOU, EH... EH... oNi xeicriEveN OPKRi<tCEN f ...NeE,<WiPJ£...EH... \j\isi 7.., "EH ... NOU j)fl, IN e t < Cs^^f<L «ES If- bAN EiNüeiljK TJD

VcoK J>E ..

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen