Ad Valvas 1984 - 1985 - pagina 266

AD VALVAS — 18 JANUAR11985

10

Dissertatie over romans uit een „literaire republiek"

Fries proza niet als triviaal afdoen Geeske is de jongste van drie Friese dochters. Ze weet niet van aanpakken, voelt zich boven haar dorp verheven en ze probeert zelfs haar Friese accent kwijt te raken. Het moet wel slecht met haar aflopen. Ze trouwt met een gemeenteresecretaris die slechts schulden kan maken en die bij haar een couveusekindje verwekt, dat door Geeske inwendig wordt verafschuwd. Wie dit verhaal al kende is vast en zeker zelf een Fries. Het is de inhoud van één van de Friese romans die worden behandeld in het proefschrift waarmee Tr. Riemersma, zelf een Fries, onlangs aan de VU zijn doctorsgraad in de letteren behaalde en dat verscheen onder de titel Prosa van het platteland. Terwijl de Nederlander erom bekend staat dat hij de wereldliteratuur in zijn broekzak heeft zitten, weet hij doorgaans toch weinig af van de Friese romans. Hier is echter wel een verklaring voor te geven. De Friese literatuur van voor 1945 bevat maar weinig literaire hoogtepunten. Men voldeed slecht aan de eigen literaire normen in plaats van de algemeen aanvaarde. Het doel was het bevestigen van zogenaamde Friese waarden. Daardoor is die literatuur onlosmakelijk verbonden aan de eigen regionale lezerskring. Riemersma wil met zijn proefschrift uitnodigen tot een „open gesprek", waarbij mensen van buiten de regio de Friese litera-

Johan de Koning tuur niet langer als onbelangrijk of triviaal mogen afdoen, terwijl de Friezen niet meer mogen wegkruipen in hun angst dat hun produkten beneden de maat zijn. Als methode volgt Riemersma die van de literatuursociologie, wat als gevolg heeft dat het Friese proza tot zijn recht kan komen. Het gaat hem niet om de esthetisch-literaire waarde ervan, maar om de verbanden met de samenleving. Die Friese samenleving is een „literaire republiek". Ze wordt nog slechts van de Nederlandse onderscheiden door de taal en de

Omslagillustratie van de Friese kunstschilder Anders van der Sloot voor een roman uit 1934. romans die erin geschreven zijn. Waarden die men in die rotoans wil uitdrukken zijn gemeenschapszin en medemenselijkheid en dit gaat gepaard aan een afkeer van het grotestadsleven. In die romans heeft Riemersma twee homogene groepen aangewezen: de zogenaamde burgerlijke romans uit de tweede helft van de vorige eeuw en de boerenromans van voor de tweede wereldoorlog. In de eerste groep worden zuigelingen gekidnapt en geliefden wreed van elkaar gescheiden. In de tweede groep spelen de conflicten zich meer binnen één personage af, doorgaans een boer die in het reine moet komen met een hogere macht, bij voorbeeld de „natuur". Op de promotie heeft Riemersma naar eigen zeggen van twee peronen stevige kritiek gekregen. Ada Deprez vond dat hij te weinig

Taakaanpassing bij SCW zonder grote problemen Eind vorig jaar is in de subfaculteitsraad SociaalCulturele Wetenschappen (SCW) het plan van de taakaanpassingscommissie aangenomen. De operatie bij SCW is niet onaanzienlijk, aangezien er een hele studierichting, sociologie, moet worden opgeheven. Niettemin lijkt men in het algemeen niet ontevreden te zijn met de gang van zaken tot nog toe. In het plan van de taakaanpassingscommissie heeft men vastgesteld hoe de verhouding dient te zijn tussen de verschillende taken van het wetenschappelijk personeel. Zo moet 50% van de tijd besteed worden aan onderwijs, 38% van de tijd aan onderzoek, en 12% aan beheer. Het onderwijs neemt dus een relatief belangrijke plaats in. Men heeft dit niet willen slachtofferen onder het bezuinigingsmes. Dat de beheerslast gereduceerd is, wordt veroorzaakt door een vereenvoudiging van de bestuursstructuur. De kleine subfaculteiten, sociologie, politicologie en nws/ca zijn veranderd in vakgroepen en hebben geen eigen subfaculteitsraad meer. Dat betekent één bestuurslaag minder en dus een minder omslachtig besluitvormingsproces. Een nieuw feit in het rapport van de taakaanpassingscommissie is, dat er acht aio's (assistent in opleiding) zullen worden aangesteld. Deze aio's zijn goeddeels een omzetting van de plaatsen voor student-assistenten.' ^——

De aanstelling van deze aio's vindt plaats binnen de randvoorwaarde van 71,72 formatie-plaatsen in 1988. Dat betekent dat er op andere formatie-plaatsen proportioneel meer bezuinigd moet worden. Volgens Bob van der Leest, adjunct-secretaris van SCW maakt dit besluit de zaken niet eenvoudiger maar: „Wil je voldoende promotie-plaatsen creëren, wat ook voor de doorstroming van belang is, dan kun je deze keuze niet ontlopen." Van de drie kleine subfaculteiten vallen natuurlijk de hardste klappen bij sociologie. Het vak blijft bestaan als basisvoorziening, als onderwijsvoorziening voor de andere studierichtingen binnen SCW en voor studierichtingen buiten SCW. Bovendien heeft men het voornemen om te starten met het vak „sociale gerontologie", waar enige onderwijsplaatsen van sociologie in worden gestoken. Er zullen bij sociologie minimaal vier formatie-plaatsen overblijven bij een huidig bestand van ongeveer elf. Dat betekent dat er in de komende maa.nden door de uitvoeringscommissie toch waarschijnlijk enkele lastige, pijnlijke ingrepen zullen plaatsvinden.

Niettemin is het volgens Van der Leest nog niet zeker dat er ook gedwongen ontslagen zullen vallen. Dat hangt ook van andere factoren af: bijvoorbeeld of er een arbeidstijdverkorting komt, of dat sommige mensen kiezen voor ontslag op 55-jarige leeftijd, en zo plaats maken voor met ontslag bedreigden bij sociologie. In ieder geval heeft de uitvoeringscommissie van de raad SCW de taak meegekregen gedwongen ontslagen zoveel mogelijk te voorkomen. Het rapport van de taakaanpassingscommissie heeft in de raad SCW niet tot grote conflictstof geleid; de hoofdlijnen van het rapport zijn door niemand bestreden. Toch kan Bob van der Leest zich goed indenken dat niet iedereen zich erg gelukkig voelt met de operatie: „Je bent heel langdurig bezig, je start vanaf het midden van 1982, en de zaak moet op 1 januari 1988 afgerond zijn. Het is logisch dat een aantal mensen zich benadeeld voelt en de onzekerheid niet goed kan hanteren. Maar de procedure voorziet er naar mijn inschatting goed in om die onvrede op de juiste momenten te ventileren." (K.N.)

aandacht had geschonken aan de auteurs van de boerenromans, die in de tweede wereldoorlog veelal voor de verkeerde partij kozen. Riemersma zegt dit echter te hebben gedaan omdat hij weinig verband zag tussen de levens en de werken van de auteurs. Anne Wadman vond dat hij te veel naar de juiste voorbeelden had gezocht, een bezwaar dat Riemersma nog hoopt te weerleggen.

Eerbetoon Het uiterlijk van het proefschrift is te beschouwen als een eerbetoon aan de Friese roman. De tekst op het omslag is uitgevoerd in een traditioneel cursief lettertype en versierd met een illustratie die aan een boerenroman uit 1934 werd ontleend. Wanneer men het boek openslaat wordt men geconfronteerd met

Vervolg vanpag. 1 gepast. De amendementen impliceren dat de raad in bepaalde gevallen goedkeuring moet geven, waaraan het collegelid dat de VU in de vereniging vertegenwoordigt zich zal hebben te houden. De interne regeling zal in februari in de raad worden vastgesteld, zo is het streven. Verder bevatte het DAK-voorstel de afspraak dat het functioneren van de VU in de vereniging uiterlijk januari volgend j aar wordt geëvalueerd. De raad besloot tot toetreding en de aanvaarding van het DAKvoorstel met 21 stemmen voor en 11 tegen. Tot de tegenstemmers behoorden de JOVD-AmsterdamVU, de PKV en het Onafhankelijk WP op De Smit na.

twee theoretische hoofdstukken, waarin de auteur twee verschillende petten draagt. Onder de wetenschappelijke pet discussieert hij met vakgenoten in een jargon dat doorspekt is met concurrerende code's, focalisatienivo's, complexen en systemen. Onder de essayistische pet probeert hij de lezer er bij voorbeeld in bestek van twee pagina's van te overtuigen dat de werkelijkheid geen vaststaand feit is, een inzicht dat volgens mij reeds lang algemeen is. Als de auteur vervolgens blootshoofds een groot aantal aspecten van het Friese proza gaat behandelen en ze daarbij met elkaar in verband brengt, wordt de studie een stuk boeiender. Tussen de regels door Hjkt dan zo nu en dan iets van de gemende houding van Riemersma tegenover het Friese proza, of zoals hij het zelf noemt, zijn „onplezierige liefdesrelatie".

De Onafhankelijke TAS stemde "met grote aarzeling" voor, aldus haar woordvoerder Zeijlemaker. "Eigenlijk zijn wij grotelijks belazerd". De positieve reactie op het DAK-voorstel van het CvB gaf echter voor deze fractie de doorslag. Prof. BaA: (Onafh. WP) zei echter dat de VU de moed moet hebben alleen te durven staan: "Het zijn altijd nog de eenden die in troepen vlieg'en en niet de adelaars, maar de eenden komen in de pan terecht en de adelaars meestal niet." Dat laatste gold ook voor de PKV en de JOVD-Amsterdam-VU. De VU wordt in de vereniging van universiteiten vertegenwoordigd door drs. H. J. Brinkman, voorzitter van het college van bestuur. Plaatsvervanger is rector prof. P. Drenth. (J. v. d. V.)

AtSmANDUDITKAARm UUffZm KUNT UBETBt EVEN OPSCHRUVEN WJffUBbOBI.

Wetenschappelijk pretpark In Utrecht zal voorjaar 1986 een „Flevohof voor de Wetenschap" oftewel een „wetenschappelijk pretpark" worden geopend. De datum hangt samen met het 350jarig bestaan van de Rijksuniversiteit Utrecht. Het doel van het „pretpark" is voorlichting over beroepskeuze en opvoeding voor schGliereny maar het is volgens de

Utrechtse wethouder voor economische zaken, mevrouw Ten Gate, tevens bedoeld om volwassenen te laten zien „dat wetenschap ook leuk kan zijn". Het project zal als het aan de universiteit Ugt een plaats vinden in de Uithof, het Utrechtse universiteitscentrum. Naar geld wordt nog gezocht. ' ^

Als iemand u laat weten dat hij of zij doof is, zorg dan dat uw gezicht goed zichtt»aar is, spreek langzaam en dui-de-lijk en herhaal zonodig dingen of schrijf ze op. Zo bevordert u het contact En dat is belangrijk. Want dove mensen horen er bij. atilUi PUBUKATIE AANGEBODEN ÖOOR OJ BLAD IN SAMENWRKING MET DE STICHTING IDEËLE RECLAME

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen