Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 129

18 OKTOBER 1985

fi de sociale wetenschappen

9in met rust' Prof. dr. W. F. v a n Stegeren Foto AVC/VU

psychologen echter brengen tal van argumen­ ten in stelling om deze ontwikkeling te keren. Ad Valvas inventariseerde de discussie zoals die de afgelopen paar jaar gevoerd is en on­ derzocht hoe de integratie op de VU in praktijk wordt gebracht.

Heilzaam Professor Van Stegeren is er niet zo v a n overtuigd d a t 'harde' on­ derzoeksmethoden maatge­ vend zijn voor d e 'wetenschap­ pelijkheid' v a n e e n discipline: 'Je hebt verschillende manieren v a n onderzoek doen, gekoppeld a a n d e thematiek en het onder­ zoeksmodel d a t je gekozen hebt', legt ze uit. Dat is voor h a a r g e e n aanleiding om te spreken over e e n wetenschappelijke hiërarchie: In e e n samenwer­ king is het noodzakelijk om el­ k a a r s methoden te respecteren. Ten a a n z i e n v a n b e p a a l d e pro­ blemen kun je ook gebruik m a ­ ken v a n combinaties v a n m e ­ thoden. Dat lijkt m e uiterst zin­ nig.'

ver. Hij zegt voorstander te zijn v a n samenwerking w a a r dit zinvol is, m a a r ' w a a r ik echter faUkant tegen b e n is het kiezen v a n veld­ of themagerichte in­ terdisciplinariteit a l s a l g e m e e n organisatiebeginsel v a n d e uni­ versiteit, in plaats v a n het huidi­ g e disciplinaire beginsel.' Hij wijst probleemgerichte weten­ schapsbeoefening niet geheel af, m a a r die k a n volgens h e m aUeen gedijen bij d e gratie v a n g o e d e a l g e m e n e basistheorie die binnen het k a d e r v a n d e dis­ cipline ontwikkeld wordt.

Identiteit Hoe s t a a n d e zaken er voor op d e VU? Het is d e bedoeling d a t psychologie e n opvoedkunde ondergebracht worden in é é n faculteit. De fusie is n o g niet g e ­ heel rond omdat er n o g enkele problemen v a n organisatori­ sche a a r d zijn. Deze fusie zal g e e n d i e p g a a n d , inhoudelijk karakter bezitten, m a a r het is vooral , e e n integratie v a n b e ­ stuurlijke a a r d . Het betekent bij­ voorbeeld d a t er n o g m a a r é é n bibliotheek é é n adjunct­secre­ taris, é é n onderwijscoördinator nodig is. Alleen d e vakgroepen ontwikkelingspsychologie en speciale pedagogiek zullen waarschijnlijk tot é é n vakgroep samensmelten. 'Persoonlijk geloof ik niet d a t d e integratie heel ver doorgevoerd k a n worden', meent psycholo­ g i e ­ d e c a a n prol. C. Sanders, ' m a a r ik zie het meer p r a g m a ­

moeten loslaten.' Zij ziet integra­ tie als e e n logisch gevolg v a n hier e n d a a r al b e s t a a n d e s a ­ menwerking. 'Er zijn al zoveel zaken waarbij je als weten­ schappelijke discipline iets te zeggen hebt. Met jongeren kun je je bijvoorbeeld zowel vanuit e e n psychologische als vanuit e e n pedagogische hoek bezig­ houden. Dat vind ik eigenlijk alleen m a a r e e n vanzelfspre­ k e n d e zaak.' Ook d e Utrechtse hoogleraar psychologie Piet Vroon heeft e e n uitgesproken mening over d e v o o r w a a r d e n voor e e n mo­ gelijke samenwerking. In zijn Volkskrantcolumn v a n 12 okto­ ber biedt hij e e n pasklare oplos­ sing: 'Ik b e n e e n w a r m voor­ stander v a n het opheffen v a n d e pedagogiek, om d e eenvou­ dige reden d a t e e n beetje p e d a ­ goog in dit land stukken schrijft over ontwikkelingspsychologie e n persoonlijkheidsleer.' Vroon vindt d e p e d a g o g e n die zich op het terrein v a n d e psychologie bezighouden bovendien m a a r a r m e stoethaspels omdat zij struikelen over onhandige din­ g e n als statistiek e n methoden­ leer. Die o n b e k w a a m h e i d zou­ d e n d e p e d a g o g e n vervolgens weer goedpraten door te zeg­ g e n d a t elk mens uniek is en d e statistiek d u s best afgeschaft m a g worden.

Prof. dr. C. S a n d e r s Foto AVC/VU

tisch d a n theoretisch. Een b e ­ trekkelijk kleine universiteit k a n het zich niet veroorloven om kleine faculteiten te hebben. Het is e e n kwestie v a n organisatie. Ik geloof niet d a t je d e identiteit v a n d e vakken hoeft te verloo­ c h e n e n als je in é é n faculteit samengaat.' De toverformule luidt dus: 'inte­ gratie met behoud v a n eigen identiteit', e e n zinsnede die rechtstreeks ontleend lijkt a a n het minderhedenvraagstuk. Ook prof. W. van Stegeren, d e ­ c a a n bij PAW, denkt er zo over: 'Het m a g g e e n kwestie zijn v a n het in elkaar schuiven v a n d e beide vakken w a a r d o o r beiden d e eigen identiteit gedeeltelijk

H a a r collega S a n d e r s is ook d e mening t o e g e d a a n d a t binnen d e psychologie d e empirisch­ analytische methode niet het al­ leenrecht heeft, m a a r d a t het per vakgebied verschillend ligt. Bij b e p a a l d e soorten sociale psychologie of w a n n e e r het g a a t om d e v r a a g h o e e e n the­ rapie het beste k a n worden uit­ gevoerd, zijn kwantitatieve m e ­ thodes minder geschikt. Wel is S a n d e r s het met zijn Gro­ ningse collega's e e n s d a t psy­ chologie als a p a r t e discipline b e h o u d e n moet blijven. Hij wijst erop d a t het diploma 'psycho­ loog' e e n wettelijk beschermde titel is, w a t d e p e d a g o g e n niet kunnen zeggen. Maar 'in ons plan wordt dat h e l e m a a l niet bedreigd.' Een consequentie v a n d e b e ­ stuurlijke integratie is bijvoor­

beeld wel dat er m a a r é é n on­ derzoekscommissie zal b e s t a a n . Ziet S a n d e r s hier g e e n bron voor e e n machtsstrijd ontstaan? 'Dat zou kunnen. Tegenstanders v a n integratie zouden ongetwij­ feld ook r e d e n e r e n d a t het niet bij e e n bestuurlijke integratie blijft, m a a r d a t er ook e e n heel stuk beleid in zit: w a t voor soort onderzoek vind je goed?' Hij is echter niet zo b a n g dat p e d a g o ­ g e n e n psychologen elkaar in d e h a r e n zullen vliegen. 'We zijn grote m e n s e n onder elkaar en ik vind dat je elkaar in je w a a r d e moet laten', zegt hij monter, 'ik geloof ook d a t opmerkingen over eikaars werk best heil­ z a a m kunnen zijn.' S a n d e r s ziet d e toekomst d a n ook niet duister tegemoet. 'Het is e e n verstands­ huwelijk, g e e n huwelijk uit lief­ de, m a a r ook d a a r kunnen hele mooie dingen uit groeien.'

Implosie W o e n s d a g 9 oktober. O p initia­ tief v a n d e Sociaal­Weten­ schappelijke R a a d wordt in Am­ sterdam e e n studiedag gehou­ d e n over 'de integratie v a n d e sociale wetenschappen.' Prof. A. de Ruijter v a n d e uni­ versiteit v a n Utrecht grijpt d e gelegenheid a a n om d e geïnte­ g r e e r d e gamma­opleiding te verdedigen. Die integratie heeft vooral plaatsgevonden op grond v a n wetenschapsexterne argumenten. De Ruijter consta­ teert e e n enorme uitdijing v a n het a a n t a l specialisaties en dif­ ferentiaties binnen d e sociale wetenschappen. Er zou ook e e n oververzadiging b e s t a a n in d e verhouding tussen v r a a g e n a a n b o d in differentiaties. Niet door e e n explosie m a a r door e e n implosie v a n differentiaties hoopt m e n in Utrecht e e n a g r e s ­ sieve politiek te bewerkstelligen om nieuwe sectoren v a n d e ar­ beidsmarkt te winnen. De Ruiter vindt niet d a t het Utrechtse mo­ del als e e n voorbeeld moet die­ n e n voor alle sociaal­weten­ schappeljke opleidingen. Hij zou willen d a t elke instelling zijn eigen vorm v a n innovatief g e ­ d r a g kiest. Het Utrechtse model ontmoet kritiek omdat sommigen vinden d a t m e n niet verder h a d moeten g a a n d a n het instellen v a n e e n 'vrije' studierichting. Toch wordt er niet in hoofdzaak tussen d e universiteiten gebakkeleid, d e studiedag staat vooral in het teken v a n e e n confrontatie tus­ sen overheid en universitaire wereld.

Dr. R . J. in 't Veld Foto AVC/VU

Eén v a n d e a a n w e z i g e n is dr. R. J. in 't Veld, directeur­generaal voor het hoger onderwijs e n on­ derzoek. Hij toont zich al enkele j a r e n e e n w a r m voorstander v a n integratie e n concentratie v a n d e sociale w e t e n s c h a p p e n . Hij definieert d e houding v a n d e sociale w e t e n s c h a p p e n als 'dy­ namisch conservatisme', e e n houding waarbij d e b e s t a a n d e grondpatronen vooral niet a a n ­

getast mogen worden. In 't Veld k a n zich goed vinden in e e n uit­ s p r a a k v a n e e n medewerker v a n R e a g a n d a t het ontbreken v a n interdisciplinaire verban­ d e n getuigt v a n e e n tragisch g e ­ brek a a n dynamiek e n e e n do­ delijke ziekte is. In 't Veld doet zelfs e e n poging om d e a a n w e ­ zige geleerden in het weten­ schappelijk hart te raken: 'In e e n wetenschappelijke attitude past het om experimenten a a n te g a a n . Wat er nu echter ge­ beurt, is d a t experimenten al veroordeeld worden voordat d e resultaten bekend zijn.'

Rust De belangrijkste a a n g e v a l l e n e , prof. Van Strien, laat zich niet zo gemakkelijk in d e rol v a n starre conservatief dringen. Hij verzet zich niet tegen verandering als zodanig, als wel tegen v e r a n d e ­ ring die v a n bovenaf, door mi­ nisteries en colleges v a n b e ­ stuur, opgelegd wordt. Hij noemt dat d e 'mythe v a n d e maakbaarheid'. Van Strien v r a a g t d e overheid: 'Laat ons even met rust. De sturing v a n het wetenschappelijk onderwijs is te ver g e g a a n en laat ons nu onze eigen g a n g g a a n . Dat be­ tekent g e e n verdediging v a n d e status­quo, m a a r d e vakbeoefe­ n a a r s moeten zelf zich met ver­ andering bezig houden.' In 't Veld verzet zich tegen het beeld v a n e e n bemoeizuchtige, bezuinigende overheid. Staan­ d e voor het spreekkatheder vraagt hij a a n enkele achter ta­ feltjes gezeten hoogleraren: 'Wanneer denkt u dat d e laatste bezuinigingsoperatie heeft plaatsgevonden?' G e e n v a n d e hoogleraren steekt e e n vinger omhoog. 'Niemand? Dat w a s in augustus 1982', zegt In 't Veld triomfantelijk en deelt zichzelf meteen e e n schouderklopje uit: 'Dat is e e n prestatie v a n for­ maat'. Onmiddellijk d a a r n a zet hij d e t e g e n a a n v a l in; 'Hoogle­ r a r e n h e b b e n ervoor gezorgd d a t er duizenden ongekwalifi­ ceerde wetenschappelijke me­ dewerkers zijn aangesteld. U bent d e oorzaak v a n het pro­ bleem. De overheid moest e e n einde m a k e n a a n misstanden.' In 't Veld wijst op enkele pro­ bleemgebieden: d e voorwaar­ delijke financiering is ontstaan bij gebrek a a n e e n universitair onderzoeksbeleid, d e TVC als reactie op d e oneindige uit­ waaiering, e n d e tweefasen­ structuur als reactie op d e m a s ­ sificatie v a n het onderwijs. Niet alle a a n w e z i g e n zijn erg overtuigd v a n d e heüzame wer­ king v a n het overheidsoptre­ den. De bestuurskundige prof. A. Hoogerwerf constateert e e n verwijdering tussen het weten­ schappelijk veld en het ministe­ rie. Uit eigen w a a r n e m i n g heeft hij opgemerkt: 'Waar er ook e e n receptie is op d e universiteit, d a a r is het centrale gesprekson­ derwerp d e bureaucratisering, waarbij het ministerie en colle­ g e v a n bestuur als hoofdschul­ digen worden a a n g e w e z e n . Je hoort mensen zeggen: „Ik p a k d e VUT zo g a u w ik kan." De overheid spreekt wel over d e zelfregulering v a n d e universi­ teiten, m a a r het w e t e n s c h a p p e ­ lijk personeel merkt d a a r niet veel van.' Dat is misschien ook d e belang­ rijkste indruk die h a n g e n blijft: d e sociale w e t e n s c h a p p e n zijn getergd en murw gebeukt. 'We h e b b e n rust nodig' deze smeek­ b e d e a a n het a d r e s v a n d e overheid werd in diverse va­ rianten uitgesproken. Alle ope­ raties ten spijt voelt d e patient zich n o g uiterst zwakjes e n m e n wenst liever verschoond te büj­ ven v a n nieuwe ingrepen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen