Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 365

7 MAART 1986 De emancipatie­commissie k a n het coUege v a n bestuur ge­ v r a a g d e n o n g e v r a a g d advies uit b r e n g e n over emancipatie­ zaken. Zij inventariseert knel­ punten e n doet a a n b e v e l i n g e n voor veranderingen. Vanaf het begin zijn vrouwenstudies, d e werksituatie v a n het vrouwelijk personeel e n d e studieloopbaan v a n vrouwelijke studenten d e belangrijkste a a n d a c h t s p u n t e n geweest. De vorderingen op het gebied v a n vrouwenstudies zijn het meest concreet. Bij e e n inventa­ risatie in 1980 bleek d a t er o p dat gebied weinig gebeurde. D a a r o m k w a m het voorstel op tafel voor vier j a a r e e n pool vrouwenstudies in te stellen met 5 formatieplaatsen om deze stu­ dies bij d e diverse faculteiten o p g a n g te kunnen zetten e n d e continuïteit te bevorderen. Dit voorstel werd door het CvB overgenomen e n doorgestuurd n a a r d e faculteitsbesturen, die over het a l g e m e e n gematigd positief r e a g e e r d e n . Acht faculteiten vroegen e e n poolplaats a a n . „Natuurlijk w a s het ook e e n manier om extra formatieruimte in d e wacht te slepen," relativeert Henk v a n Leeuwen d e belangstelling v a n d e faculteiten. „Of er nu ook door het gemiddelde faculteits­ bestuur v a n uit wordt g e g a a n dat vrouwenstudies tot in lencfte v a n jaren moeten blijven is e e n tweede. M a a r bij e e n p a a r fa­ culteiten is inmiddels eigen for­ matieruimte ingezet en d e vrije studierichting Vrouw en Beleid is opgericht, w a a r v a n je kunt a a n n e m e n dat die niet v a n d e e n e op d e a n d e r d a g weer zal verdwijnen, aUeen al omdat er erg veel belangstelling voor is." Inmiddels is d e pool verlengd tot 1990. Faculteiten die nu v a n d e extra formatieruimte gebruik maken, verplichten zich e e n evenredig deel a a n eigen for­ matie beschikbaar te stellen. Als d e poolplaatsen n a 1990 niet meer b e s t a a n zullen vrouwen­ studies weer moeten concurre­ ren met a n d e r e onderzoeksge­ bieden voor d e s c h a a r s e midde­ len. Feitelijk k a n d a n p a s g e ­ zegd worden of deze stimulering v a n vrouwenstudies heeft ge­ werkt, vindt d e emancipatie­ commissie. Dankzij d e pool zijn ze v a n d e cprond gekomen, m a a r p a s met integratie in d e aktiviteiten v a n d e faculteiten kan worden a a n g e t o o n d dat het effectief heeft gewerkt. Beide commissieleden veroorlo­ ven zich wel e e n voorproefje op het succes te nemen. „Er is ze­ ker e e n mentaliteitsverande­ ring," meent Henk v a n Leeu­ wen." Je hoeft niet meer steeds uit te leggen wat vrouwenstu­ dies zijn e n w a a r o m ze b e l a n g ­ rijk zijn. Het is nu vanzelfspre­ kend." Tijdens e e n studiedag in 1985 werd e e n inventarisatie v a n vrouwenstudies gepresenteerd, waarbij duidelijk werd dat er inmiddels al veel in g a n g is ge­ zet. Op veertien faculteiten wordt a a n d a c h t besteed a a n vrouwenstudies in d e vorm v a n bijvakcoUeges, het schrijven van p a p e r s e n skripties e n het publiceren v a n artikelen. Niet op ieder gebied verliepen de gewenste veranderingen even gemakkelijk. Zo bleek het veel moeilijker te zijn d e e m a n ­ cipatiegedachte in het perso­ neelsbeleid te laten doorklinken dan met d e pool vrouwenstu­ dies te starten. Henk v a n Leeu­ wen verklaart dit als volgt: „de vraag n a a r vrouwenstudies k a n je terug b r e n g e n tot d e v r a a g naar formatie. Bovendien g a a t het om e e n relatief klein a a n t a l formatieplaatsen voor e e n over­ zienbare periode. De v r a a g om personeelsbeleid a a n te p a s s e n of sterker nog, om voor e e n be­ paalde periode elementen v a n

D e n o o d z a a k tijdelijk e l e m e n t e n v a n discriminatie in te v o e r e n

Ruim vijf jaar emancipatie­ commissie: nu nog de toepassing op de werkvloer Het tijdstip van de internationale vrouwendag ­ is een goed moment om het emancipatiebeleid van de VU eens onder de loupe te nemen. Structureel werd dit beleid ruim vijf jaar gele­ den bevorderd met de instelling van de advies­ commissie emancipatiebeleid. Inmiddels is deze overgegaan in de permanente emancipa­ tie commissie. Aan twee leden van deze com­ missie, Henk van Leeuwen commissie­lid van het eerste uur en Ron Root emancipatiewerk­ ster, vroegen we wat er van de aktieplannen te­ recht is gekomen.

Loes Singels ervoor gekozen om e e n heel uit­ gebreid advies te schrijven", legt Ron Root uit, „waarin w e in eerste instantie uitlegden wat je d a a r onder kunt verstaan. We h e b b e n voorbeelden g e g e v e n h o e in a n d e r e organisaties a a n zo'n emancipatiegericht beleid vorm werd gegeven. En w e h e b b e n geprobeerd e e n a a n t a l voorsteDen te formuleren die zo­ veel mogelijk aansloten bij het b e s t a a n d e h)eleid."

Foto Kees Keuch, AVC/VU

discriminatie in te voeren, v r a a g t eigenlijk veel meer a a n ­ p a s s i n g en vernieuwing." ,, Bovendien," benadrukt Ron. Root, „ g a a t het bij het perso­ neelsbeleid om e e n soort orga­ nisatie­veranderingsproces. Het blijft niet beperkt tot het ge­ schreven beleid, m a a r het moet ook toegepast worden op d e werkvloer e n vooral g a a t het om e e n verandering in d e manier v a n denken." Zij geeft a a n dat het bij d e dienst personeelszaken n o g l a n g g e e n automatisme is om er bij stü te s t a a n dat vrouwen als regel e e n achterstand hebben. ,,Maatregelen die in principe sexe­neutraal zijn, kunnen het verschU tussen vrouwen e n m a n n e n juist vergroten, als er met die achterstand g e e n reke­ ning wordt gehouden," lecft Ron uit. ,,Kijk m a a r n a a r d e nieuwe inschaling als universitair Hoofddocent. Daarbij is g e e n rekening g e h o u d e n met d e bij­ zondere positie die het vrouwe­ bjk wetenschappelijk personeel momenteel inneemt. Zo werkt d e helft in tijdelijke dienst e n verder werken veel vrouwen in deeltijd­dienstverband. Die be­ perkte tijd besteden zij voorna­ melijk a a n onderwijs e n onder­ zoek. Daardoor voldoen veel vrouwen niet a a n d e eisen die gesteld worden om als UHD in­ g e s c h a a l d te kunnen worden, zoals het gepromoveerd zijn e n ervaring h e b b e n in e e n leiding­ g e v e n d e funktie." ,,Personeelszaken zou e e n a a n ­

tal v a n deze plaatsen voor vrou­ w e n moeten reserveren e n ver­ volgens met e e n groep vrouwen e e n loopbaanbeleid uitstippe­ len, zodat ze over e e n a a n t a l j a r e n wél kunnen worden be­ noemd."

Strategie Het op d e voet volgen v a n dit soort ontwikkelingen e n w a a r nodig a a n d e bel trekken is e e n belangrijk onderdeel v a n d e werkzaamheden van de eman­ cipatie­commissie. De commis­ sie k a n formeel om advies ge­ v r a a g d worden, tot nog toe zijn d e meeste adviezen echter on­ g e v r a a g d uitgebracht. Dat b e ­ tekent dat ze goed in d e g a t e n moet h e b b e n welke thema's op e e n g e g e v e n moment actueel zijn. D a n is e e n juiste timing ver­ eist om op e e n goed tijdstip e e n advies met zo concreet mogelij­ ke voorstellen uit te brengen. „Het is schipperen tussen het in­ n e m e n v a n e e n enerzijds heel herkenbaar en principieel standpunt en anderzijds moet het e e n praktisch advies zijn, w a a r d o o r je zeker kunt zijn dat er ook wat m e e gebeurt," aldus Henk v a n Leeuwen. Het bevorderen v a n e e n e m a n ­ cipatiegericht wervings­ e n s e ­ lectiebeleid w a s zo'n thema w a t o p e e n b e p a a l d ogenblik boven k w a m drijven e n w a a r o v e r bo­ vendien grote onduidelijkheid bleek te b e s t a a n bij zowel het college v a n bestuur als bij per­ soneelszaken. „Dus h e b b e n w e

„We w a r e n ons e r v a n bewust dat het niet voldoende zou zijn om e e n a a n t a l m a a t r e g e l e n voor te stellen, m a a r dat w e ook moesten a a n g e v e n h o e die m a a t r e g e l e n in d e praktijk kon­ d e n worden uitgevoerd. Daar­ om stelden w e voor dat PZ e e n brochure zou m a k e n over dit nieuwe wervings­ e n selectiebe­ leid e n dat die brochure stan­ d a a r d zou worden opgestuurd a a n d e selectiecommissie v a n d e faculteit w a a r e e n vacature is. M et zo'n brochure probeer je die selectiecommissie te beïn­ vloeden e n e e n zakelijke discus­ sie over emancipatie mogelijk te maken, want mij valt altijd op dat emancipatiediskussies meestal in grote emotionaliteit worden gevoerd."

dat je het op kunt n e m e n in d e planning v a n gezinsuitbreiding. Dat is met d e huidige 30 plaat­ sen voor het VU­personeel e e n onmogelijkheid. V a n d a a r dat a a n het college v a n bestuur is voorgesteld het a a n t a l plaatsen uit te breiden.

Toekomst Het onderzoek n a a r het studie­ verloop v a n vrouwelijke studen­ ten is tot n o g toe het minst ver gevorderd. Het ontbreken v a n e e n n a a r vrouwen en m a n n e n uitgesplitste registratie m a a k t e e e n goed onderzoek ormioge­ lijk. M et d e invoering v a n d e twee­fasenstructuur is deze h a n d i c a p echter verholpen. De universiteit beschikt nu over ge­ g e v e n s v a n d e studieresultaten v a n vrouwelijke e n mannelijke studenten bij d e verschülende studierichtingen. Het onderzoek wordt nu weer voortgezet, m a a r er is gekozen voor e e n a n d e r e invalshoek. „Vroeger wilden w e a a n t o n e n dat het volgen v a n e e n universi­ taire studie voor vrouwen pro­ blematischer is. Dat zou d a n d e legitimatie zijn om speciaal voor die groep m a a t r e g e l e n te ne­ men," legt Ron Root uit. „Dat h e b b e n w e losgelaten. Het onderzoek zal zich nu richten op factoren in d e studie­ en d e pri­ vé­situatie die d e voortgang v a n d e studie belemmeren, zo­ wel bij vrouwen als bij m a n ­ nen." Dit onderzoek zal in d e nabije toekomst worden uitge­ voerd, het voorstel is klaar, het wachten is o p e e n onderzoek­ ster. Vorming e n opleiding v a n vrou­ welijk personeel e n het op g a n g brengen van een loopbaanbe­ leid v a n TAS­vrouwen zijn a n ­ d e r e aktiepunten w a a r h a r d a a n gewerkt zal worden. Zijn d e commissie­leden tevre­ d e n over het funktioneren v a n d e EC, of k a n d a a r v a n p a s s p r a k e zijn als er e e n s om a d ­ vies wordt g e v r a a g d ? „Dat zou e e n hele doorbraak zijn", geeft Henk v a n Leeuwen toe.

Sinds 1 januari jl. wordt nu stan­ d a a r d bij alle vacatures ver­ meld d a t d e VU in h a a r perso­ neelsbestand e e n evenwichti­ g e r e verdeling tussen m a n n e n e n vrouwen nastreeft e n vrou­ w e n worden a a n g e m o e d i g d te solliciteren.

Over het funktioneren v a n d e commissie zelf zijn beiden zeer tevreden. Als het g a a t om het effekt v a n d e adviezen zijn d e reacties wat terughoudender. Zo kon afgelopen week in d e universiteitsraad worden ge­ constateerd dat d e gewenste mentaliteitsverandering nog l a n g niet op alle fronten is door­ gedrongen. D a a r besloot het CvB namelijk d e emancipatie­ commissie g e e n aanvullende formatie toe te kennen, tegen het unanieme advies v a n d e R a a d in e n tot grote verbazing v a n d e commissie zelf. (Zie ook p a g i n a 12 v a n dit nummer.)

Ook a n d e r e adviezen v a n d e emancipatiecommissie ter ver­ betering v a n d e werksituatie v a n het vrouwelijk personeel zijn opgevolgd. Zo is er e e n om­ budsfunctionaris aangesteld e n is er e e n kinderdagverblijf g e ­ komen, zij het met e e n zeer be­ perkte capaciteit. Volgens d e EC zou e e n kinderdagverblijf binnen e e n arbeidsorganisatie zodanig moeten funktioneren

In tegenstelling tot a n d e r e uni­ versiteitscommissies als plan­ ning e n financiën beschikt d e emancipatie commissie niet over ambtelijke ondersteuning. Er wordt zodoende een groot b e r o e p g e d a a n op d e individue­ le leden e n d e secretaris. Het versterken v a n d e eigen gele­ deren zal dus zeker e e n aktie­ punt worden in d e nabije toe­ komst.

B

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen