Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 503

30 MEI 1986 Toen in 1982 d e eerste pool vrouwenstudies werd ingesteld vroegen d e nieuw a a n g e s t e l d e medewerksters zich bezorgd af h o e l a n g ze a a n zouden kunnen blijven. De verwachtingen w a ­ ren somber, ook v a n w e g e d e op g a n g gekomen beziunigingen o p universiteiten. Onterecht blijkt nu. Ook d e k o m e n d e vier j a a r krijgt d e tweede pool vrou­ wenstudies 5.8 formatieplaat­ sen uit het stimuleringsfonds te verdelen. ,,Dat is vooral te d a n k e n a a n d e h o u d m g v a n het College v a n Bestuur," verzekert Alma van Donk, coordmatnce vrouwen­ studies op d e VU, ons. ,,Bij d e faculteiten k a n n o g wel e e n s moeilijk g e d a a n worden als er voor d e nieuwe medewerkster formatieruimte moet worden vrijgemaakt." Een evenredige bijdrage uit d e eigen formatie is nu e e n v o o r w a a r d e om voor e e n poolplaats in aanmerking te komen. Toch blijkt d a t d e meeste facul­ teiten, ondanks d e bezuini­ gingsgolf, streven n a a r continu­ ïteit v a n dit relatief nieuwe stu­ diegebied, zodat poolplaatsme­ dewerksters e e n v a s t e aanstel­ Img krijgen, of d a t integratie v a n vrouwenstudies in d e be­ s t a a n d e onderwijsprogramma's wordt gerealiseerd. Niet overal is deze bereidheid echter a a n ­ wezig. Dat blijkt wel uit het ver­ h a a l v a n Kathy Davis, m e d e ­ werkster vrouwenstudies op d e medische faculteit. ^ Bij d e verdeling v a n d e eerste pool vrouwenstudies in 1982 kreeg d e medische faculteit e e n hele formatieplaats toegewe­ zen, die werd opgesplitst in e e n onderwijs­, e n onderzoeksge­ deelte. Daardoor kon het onder­ zoek flink v a n d e grrond komen, in tegenstelling tot d e situatie bij veel a n d e r e faculteiten, w a a r d e medewerksters hun h a n d e n vol h a d d e n a a n het opzetten van e e n nieuw onderwijspro­ gramma. Kathy Davis, die a a n d e medische faculteit voor on­ derzoek werd aangesteld, zal d a n ook d e eerste medewerk­ ster vrouwenstudies zijn die g a a t promoveren. De medische faculteit heeft ech­ ter niet d e intentie d e twee part­ time medewerksters in h a a r ge­ lederen o p te nemen. Herstruc­ turering e n be2xuniQfingen zijn e r de oorzaak v a n dat vrouwen­ studies als a p a r t onderdeel zal verdwijnen. Dit vak is nu wel opgenomen in d e reguliere col­ legecyclus, m a a r Kathy Davis vraagt zich af hoe deze integra­ tie verwezenlijkt moet worden

Continuering Vrouwenstudies: nu gericht op beleid Vrouw en beleid zal een belangrijk thema zijn bij de tweede pool vrouwenstudies die in sep­ tember op de VU van start gaat en waarbij de aandacht vooral op onderzoek gericht zal zijn. Het thema, dat gekozen is als profilering op de VU, sluit goed a a n bij de reeds bestaande en gelijknamige vrije studierichting binnen de sub­ faculteit sociaal­culturele wetenschappen. De beïnvloeding van het beleid zal in de toekomst centraal staan, omdat zoals gezegd wordt „vrouwen namelijk niet tot in de eeuwigheid tot een machtsloze positie gedoemd zijn". Afgelo­ pen donderdagmiddag werd er gediscussieerd over het verleden en de toekomst onder de titel ,,Vrouwenstudies, van ontwikkeling naar be­ leid". Met twee medewerksters spraken we over hun ervaringen tot nu toe. als er g e e n medewerksters zijn om d e colleges te geven. „In principe vnl d e faculteit vrou­ wenstudies wel steunen, m a a r ze willen er g e e n financiële mid­ delen voor uittrekken," aldus Kathy, die d e bezuinigingsdrift a a n d e n lijve heeft ondervon­ den.

Vrouwen vu­Hulp Bij h a a r aanstelling, vier j a a r geleden, werd afgesproken dat ze e e n dissertatie zou schrijven. Verlenging w a s mogelijk als die niet op tijd klaar zou komen. ,,Voor iedereen is het duidelijk d a t je in vier halve j a r e n g e e n proefschrift kunt schrijven," ver­ onderstelt Kathy, „ m a a r toen ik begin dit j a a r e e n verlenging a a n v r o e g , bleek dat h e l e m a a l niet zo vanzelfsprekend te zijn. Ik h e b met mijn proefschrift moeten leuren e n werd v a n het kastje n a a r d e muur gestuurd, tot ik uiteindelijk bij Vrouwen VU­hulp aanklopte. Deze vrou­ w e n w a r e n erg verontwaardigd over d e g a n g v a n zaken. D a a r w a s ik heel blij om, want tot d a n toe h a d niemand zich voor mij verantwoordelijk gevoeld." Uit­ emdeUjk besloot het CoUege v a n Bestuur h a a r aanstelling voor e e n j a a r te betalen uit d e universitaire knelpuntenruimte.

Kathy Davis, medewerkster Vrouwenstudies a a n d e medische fa­ culteit. Foto Peter Wolters AVCA^U

Loes Singels Ally Smid H a a r proefschrift sluit a a n bij het overkoepelende project ,,vrouw­patiènt: man­huisarts" e n richt zich op d e machtsonge­ lijkheid m deze relatie. Ze on­ derzocht 3000 b a n d o p n a m e s v a n huisartsenconsulten om n a t e g a a n op welke wijze d e klachten v a n vrouwen tot e e n d i a g n o s e leidden. Op grond v a n b e s t a a n d e feministische li­ teratuur over dit onderwerp ver­ V7achtte ze d a t d e huisarts zich n o g a l betuttelend tegenover d e vrouw zou opstellen. Lachend vertelt ze hoe verrast ze w a s toen deze veronderstelling niet uit bleek te komen. „Het eerste wat opviel w a s dat die artsen ontzettend a a r d i g w a r e n . Ik w a s echt heel erg v e r b a a s d . Bij n a d e r e a n a l y s e ontdekte ik dat ze wél veel kal­ m e r e n d e middelen voorschre­ v e n e n d e klachten v a n d e vrouw uiteindelijk v a a k als psy­ chisch bestempelden. Omdat ze a a r d i g waren, w a s het moeüijk d e precieze g a n g v a n zaken te achterhalen. Je merkt dat d e arts door het m a k e n v a n e e n grapje vriendelijk overkomt, m a a r tegelijkertijd betekent het d a t hij d e vrouw h e l e m a a l niet serieus neemt." In h a a r onderzoek beschrijft ze h o e dit proces in zijn werk g a a t e n probeert ze d e machtsonge­ lijkheid a a n d e k a a k te stellen. H a a r conclusie is dat d e artsen het wel goed bedoelen, m a a r eigenlijk g e e n antwoord heb­ b e n op d e v r a g e n v a n hun p a ­ tientes. „Mensen komen v a a k met pro­ blemen bij d e huisarts, w a a r hij niets a a n k a n doen," licht ze toe. „Veel meer d a n luisteren k a n hij feitelijk niet doen. Het blijkt ech­ ter tegen zijn verantwoordelijk­ heidsgevoel in te druisen om g e e n diagnoses te stellen. Dus schrijft hij toch m a a r w a t pillen voor. Je k a n dit zien als e e n sub­ tiele vorm v a n machtsmisbruik; hij doet alsof hij weet wat ie­ m a n d s problemen zijn, alsof hij k a n helpen, terwijl d a t hele­ m a a l niet het geval is." Uit onderzoek is gebleken dat vrouwen veel vaker d a n m a n ­ n e n d e huisarts consulteren. Het is, volgens Kathy, d a n ook heel belangrijk a a n d a c h t te beste­ d e n a a n d e situatie v a n d e vrou­ welijke patient. Ze noemt dit e e n r e d e n te meer om teleurgesteld te zijn over het feit dat vrouwen­ studies a a n d e medische facul­ teit dreigen te verdwijnen.

Marijke M ossink, coördinatrice Vrouwenstudies a a n d e subfaculteit sociaal­culturele wetenschappen. Foto Bram de Hollander De subfaculteit sociaal­culturele w e t e n s c h a p p e n is in september 1985 gestart met e e n nieuwe vrije studierichting. „Vrouw e n beleid" is d a a r e e n voltijds doc­ toraalprogramma dat zowel in d e vorm v a n e e n dag­, als e e n avondopleiding wordt gegeven. De eerste lichting die in septem­ ber gestart is telt ruim veertig studentes. Tot nu toe onder­ scheiden deze studentes zich, volgens coördinatrice Marijke Mossink, door hun grote betrok­ kenheid bij d e studie e n hun g o e d e resultaten. De v o o r w a a r d e voor het ontwik­ kelen v a n deze vrije studierich­ ting w a s d a t er (net als bij G e ­ neeskunde) gebruik moest wor­ den gemaakt van bestaande onderwijsfaciliteiten. Zodoende krijgen d e studentes voor het grootste deel dezelfde vakken als d e hoofdvakstudentes, hoe­ wel sommige docenten inmid­ dels, soms onder druk v a n d e studentes, h u n p r o g r a m m a h e b ­ ben aangepast. Tot d e z o g e n a a m d e kernvak­ ken v a n deze opleiding behoren onder meer d e feministische klassieken, feministische antro­ pologie, vrouw e n ontwikkeling e n vrouw e n beleid in Neder­ land. Het probleemveld w a a r deze studie op is gericht, is d e maatschappelijke positie v a n vrouwen, waarbij het g a a t om die positie door middel v a n b e ­ leid op nationaal e n internatio­ n a a l niveau te verbeteren. Marijke M ossink verwacht ook zeker dat er op deze manier meer vrouwen op beleidsfunc­ ties terecht komen, e n niet al­ leen m d e sfeer v a n het emanci­ patiebeleid m a a r ook op a n d e r e plaatsen. Veel mannelijke docenten moe­ ten er nog steeds a a n w e n n e n d a t vakken o p het gebied v a n vrouwenstudies niet alleen spe­ cifiek, m a a r ook a l g e m e e n zijn. Marijke vindt d a n ook dat d e theoretische optiek die in het al­ g e m e e n binnen d e w e t e n s c h a p wordt g e h a n t e e r d v e r a n d e r d moet worden in e e n niet­sexisti­ sche benadering. De integratie v a n vrouwenstudies binnen d e vakgroepen, wat oorsprpnkelijk als uitgangspunt gold bij d e in­ stelling v a n d e eerste poolplaat­

sen, is ook bij deze subfaculteit moeilijk te verwezenlijken. Marijke zegt hierover met e e n zucht: „Onze eerste stratecfie w a s om in d e vakgroepen te kruipen, om op die manier e e n dialoog tot stand te brengen. M a a r als je n a e e n a a n t a l jaren merkt d a t d a t niet lukt, d a t je ieder j a a r weer hetzelfde ver­ h a a l op moet h a n g e n e n met boeken a a n komt d r a g e n terwijl je zo weinig ziet veranderen. D a n verval je toch w e e r g a u w tot d e situatie v a n het begin. Vrouwen g a a n weer bij elkaar zitten om overeind te blijven. Volgens mij is e e n autonoom terrein vrouwenstudies, in d e vorm v a n e e n centrum of werk­ groep met e e n hoogleraar, toch d é manier om wetenschappelijk g e z a g o p te bouwen." Dot het toch gelukt is e e n heel nieuwe studienchting op te zet­ ten ondanks alle bezuinigings­ perikelen v a n d e laatste jaren is volgens Marijke niet in strijd met elkaar. „De subfaculteit cfing akkoord met onze opzet in d e hoop dat er meer studenten zou­ d e n worden aangetrokken. Een vrij platte r e d e n dus, e n met b e ­ p a a l d e e n inhoudelijk argu­ ment." Toch kunnen d e medewerksters die nu net bezig zijn of nog g a a n beginnen verder g a a n op d e p a d e n die door hun voorgang­ sters zijn geëffend. Die eerste vrouwen h e b b e n met veel ver­ zet te m a k e n g e h a d e n moesten zichzelf toch steeds weer bewij­ zen. Marijke: „Zij stonden onder druk v a n hun eigen vakgroep, hoog­ leraar, e n collega's. Op e e n ge­ g e v e n moment ben je dUeen n o g m a a r bezig rapporten te schrijven n a a r verschillende m­ stanties over h o e belangrijk het is dat jij moet blijven. En d e a a n p a s s m g v a n mannelijke col­ lega's verloopt heel langzaam, het IS ook met alleen e e n intel­ lectueel proces. Voordat verzet verandert in steun moet er heel wat gebeuren. De marmelijke staf heeft soms ook niet door dat hij verzet pleegt, m a a r het leidt er wel toe dat je je v a a k een­ z a a m k a n voelen in zo'n m a n ­ nencultuur."

El

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen