Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 55

Aktiviteiten Bezinningscentrum '85-'86 In het kursusjaar 1985-1986 organiseert het Bezinningscentrum een aantal „open" aktiviteiten voor alle geledingen van de Vrije Universiteit. In dit INFO-deel worden de aktiviteiten aangekondigd die in het eerste semester van het kursusjaar van start gaan. Aan de deelname aan de lezingen/gespreksgroepen/kursussen van het Bezinningscentrum zijn geen kosten verbonden. In voorkomend geval kan gevraagd worden om een boek aan te schaffen, voor het grootste deel wordt ook het kursusmateriaal gratis aangeboden. Indien u interesse heeft voor een of meer aktiviteiten verzoeken we u de onderstaande inschrijfbon in te vullen. Om enig zicht te krijgen op het aantal deelnemers en de te reserveren zalen is dit voor sommige aktiviteiten een vereiste. Voor de Girard-lezingen is inschrijving niet noodzakelijk.

Lezingen over werk René Girard Op maandag 21 oktober a.s. viert de VU haar 105de verjaardag. Bij die gelegenheid zullen drie eredoktoraten worden uitgereikt. Een van de ontvangers is René Girard, hoogleraar aan de Stanforduniversiteit, USA. De fakulteit der Letteren heeft hem voor deze waardigheid voorgedragen, voor de hand liggend, omdat Girard van huis uit een literatuurhistoricus is. Hij is echter niet als een goede schoenmaker bij zijn leest gebleven. De studie van de literatuur heeft hem tot een bepaalde theorie gebracht over men-

'11 " ^

van de profeten en met name Jezus van Nazareth duidelijke woordvoerders en representanten zijn. Voor Girard is bij Jezus het tegengif te vinden tegen een kuituur die zich altijd weer op geweld baseert.

Omdat de volledige uitleving van deze rivaliteit en dit geweld zou voeren tot vernietiging van de menselijke gemeenschap, zijn de mensen gekomen tot het aanwijzen van een zondebok, op wie ze hun agressie kunnen uitleven. En deze zondebok-figuur wordt door mensen vermoord. Door zijn dood wordt de dreigende chaos afgewend. De vermoorde wordt op grond van dit laatste vereerd. Gewelddadigheid en het sacrale, het heilige, horen bij elkaar volgens Girard. Hij wordt hienn bevestigd door studies van de Griekse oudheid en studies op het gebied van de culturele antropologie. Girard vindt ook aanknopingspunten voor zijn theorie in de bijbel, een boek vol van sacrificieel geweld. Tegelijkertijd echter wordt in de bijbel gebroken met het zondebok-perspectief en de onheilzame symbiose van het gewelddadige met het sacrale. Er wordt meer de nadruk gelegd op het ,,slachtoffer-perspektief", waar-

Dit Is een Info-deel. Info-pagina's kunnen door VU-Instanties tegen betaling worden benut voor publicatie van informatie die wegens uitvoerigheid en gedetailleerdheid niet in de Mededelingenrubriek thuishoort. Publicatie geschiedt buiten verantwoordelijkheid van de redactie voor de inhoud. De voorwaarden waaronder van Infopagina's gebruik kan worden gemaakt zijn ter redactie verkrijgbaar. Aanvragen voor Info-pagina's richten aan: Redactie Ad Valvas. Hoofdgebouw kamer OD01. Tel. 4330 of 6930.

ge en onveranderlijke waarheid, verbonden zijn, zou men Nietzsche geen recht doen door hem een ,,negativistisch" filosoof te noemen. Zijn beeld van de mens en de natuur is in meer dan eén zin positief. Nietzsche is een veelzijdig denker. Zijn opvattingen zijn uitermate uitdagend. Het is de moeite waard om zijn ,,Unzeitgemasse Betrachtungen" van toen, opnieuw te bekijken en ons af te

R.F.Beerling Van Nietzsche tot Heidegger üne-,tudi«

Tenslotte nemen menselijke relaties een centrale plaats in in het werk van Girard. In dit kader besteedt Girard uitvoerige aandacht aan het werk van Sigmund Freud. Het Bezinningscentrum heeft ds. R. Kaptein uit Hengelo uitgenodigd om een viertal lezingen over het werk van Girard te houden voordat de erepromotie plaatsvindt. Kaptein is in ons land de kenner bij uitstek van de diverse aspekten van Girards oeuvre. De lezingen worden gehouden op vier donderdagmiddagen, telkens om 16.00 uur in zaal 12 A 04 van het Hoofdgebouw. De data zijn: 19 en 26 september, 3 en 17 oktober. (De tiende oktober valt dus uit). Programma 19 september Aanknopingspunten voor de theorie van de mimesis in de geschiedenis van de literatuur. 26 september Girard's bemoeienis met de culturele antropologie en de relevantie hiervan voor de uitbouw van zijn theorie.

selijke relaties en over de cultuur, waarin het begrip ,,mimesis" (,,nabootsing") centraal staat. Door navolging, nabootsing van anderen leren zij mens te zijn. Helaas verloopt het proces van de mimesis niet zonder spanningen en konflikten, vaak resulteert de mimesis in rivaliteit en geweld.

INFO

3 oktober De studie van de bijbel en de aanknopingspunten hierin voor het 'slachtoffer-perspektief'. 17 oktober Een nieuwe psychologie en een nieuwe sociologie op basis van de mimetische struktuur van de mens.

Nietzsche-kursus voor studenten e.a. Friedrich Nietzsche is in hedendaagse diskussies over zingevingsvragen weer erg populair. In veel geschriften wordt teruggegrepen op ideeën van deze oorspronkelijke denker die in de tweede helft van de vorige eeuw een kultuurkritiek presenteerde waarvan de waarde slechts door weinig tijdgenoten aangevoeld kon worden. Met een profetische blik en de mokerslagen van zijn filosofische hamer analyseert Nietzsche de westerse cultuur en levert een diepgaande kritiek op de kuituur die zijns inziens ,,bezoedeld" is door de joods-christelijke religie en de klassieke Griekse filosofie. Hoewel Nietzsche zich radikaal opstelt tegenover de waarden waarmee grote begrippen als God, het Absolute, het Goede, het Subjekt, de eeuwi-

vragen of zij momenteel met toch een sterk ,,Zeitgemassig" karakter dragen. Het Bezinningscentrum organiseert in de maanden oktober en november 1985 een kursus over Nietzsche, In eerste instantie bedoeld voor studenten, maar ook open voor belangstellenden uit andere geledingen van de VU. Opzet en programma. De kursus bestaat uit twee blokken van drie bijeenkomsten. Ten behoeve van de kursus is een syllabus vervaardigd waarin teksten zijn opgenomen die de deelnemers van tevoren dienen te bestuderen. De syllabus wordt de deelnemers gratis ter beschikking gesteld. Elk blok heeft een eigen docent. De duur van de bijeenkomsten is anderhalf uur, waarvan de docenten met een inleiding drie kwartier vullen, daarna is er de mogelijkheid over het besprokene en de inhoud van de syllabus door te praten. De bijeenkomsten vinden plaats in de vergaderzaal van het Bezinningscentrum (provisorium III), bij grote belangstelling in een nader vast te stellen kollegezaal in het Hoofdgebouw. De data: 9 oktober, 16 oktober en 23 oktober (eerste blok) en 13 november, 20 november en 27 november (tweede blok). De tijd: 16.00 uur - 17.30 uur.

Programma: Blok 1. Docente: dr. Loes Derksen. Hoofdthema: ,,Wat Is de mens?" Subthema's: 9 oktober, Invloeden op de mensvisie van Nietzsche (ontwikkelingen in de visie op mens en maatschappij in de 19e eeuw; de terugkeer naar een voor-christelijk tijdperk) 16 oktober, De mensvisie van Nietzsche (soorten mensen bij Nietzsche; de mens als dier: Nietzsche's beeldspraak; de mens als lichamelijk wezen)

23 oktober. Gezondheid en ziekte van mens en maatschappij (leven, wil en macht; de verbondenheid van mens en geschiedenis; kritische dialoog met Nietzsche's mensbeeld)

nieuw, gesprekken met Edward Schillebeeckx" is in 1982 een boekje verschenen dat zich goed leent voor een eerste oriëntatie tot de persoon en het werk van Schillebeeckx.

Blok 2. Docent: dr. Wessel Stoker. Hoofdthema: ,,Het spreken over God in de schaduw van het nihilisme" Subthema's: 13 november, Nietzsche's visie op de dood van God 20 november, Nietzsche's voorspelling van het nihilisme als gevolg van de dood van God 27 november, Confrontatie met Nietzsche: spreken over God in de schaduw van het nihilisme

Bij de deelnemers aan de leesgroep wordt de voorkennis verondersteld die op basis van het lezen van dit boekje kan worden opgedaan. Robert Schreiter, een leerling van Schillebeeckx, heeft een reader samengesteld van zijn werk. Rond een aantal kernthema's heeft Schreiter circa 80 teksten, elk voorzien van een kort commentaar, verzameld, die een goed beeld geven van de ideeën van Schillebeeckx. De lees/gespreksgroep zal zich met name bezighouden met teksten uit deze bloemlezing. Van de deelnemers wordt verwacht dat ze actief participeren in de voorbereiding van een van de bijeenkomsten.

Schillebeeckx lees/gespreksgroep De Nijmeegse ementus-hoogleraar Edward Schillebeeckx is er als geen ander Nederlandstalig theoloog in geslaagd een brede bekendheid te verwerven. En dat niet alleen onder vakgenoten! Ook veel niet-vakgenoten hebben op een of andere manier wel eens kennis genomen van aspecten van zijn werk. Schillebeeckx verschijnt met enige regelmaat op radio en televisie om moderne ontwikkelingen binnen kerk en godsdienst te belichten. Daarnaast zijn ook zijn herhaaldelijke aanvaringen met Rome in de publiciteit breed uitgemeten. Voor lezingen en voordrachten is Schillebeeckx een veelgevraagd figuur. Zo verzorgt hij bij voorbeeld in september de door de theologische faculteit van de VU georganiseerde Kuyper-voordrachten. rviede in aansluiting daarop leek het het BC een goed idee in haar programma aandacht te besteden aan het werk van Schillebeeckx. In oktober zal een lees/gespreksgroep van start gaan, die onder leiding van een deskundig gespreksleider zich zal bezighouden met aspecten uit het oeuvre van Schillebeeckx. Het lezen van Schillebeeckx' boeken IS niet altijd even gemakkelijk. En daar IS niet alleen de .omvang van zijn werken debet aan. Zijn schrijfstijl is niet eenvoudig. Daarnaast haalt hij in zijn boeken zo veel overhoop dat hij ook

Er is al een voorlopig programma voor de leesgroep vastgesteld. Dit voorstel IS echter met bindend. In onderling overleg kunnen de deelnemers ook besluiten af te wijken van het programmavoorstel of voor een andere opzet te kiezen. Gespreksleider is dr. J. A. Montsma, wetenschappelijk medewerker aan de Theologische Faculteit. Voorlopig zijn zes bijeenkomsten gepland die alle plaatsvinden op donderdagen van 16.00-18.00 uur. Plaats: zaal Bezinningscentrum, provisorium III. Data: 17 oktober, 7 november, 28 november, 19 december, 23 januari 1986 en 13 februari 1986. Programma 17 oktober De deelnemers hebben ,,God is ieder ogenblik nieuw" gelezen. Voorts zal de inleiding ,,Edward Schillebeeckx, een oriëntatie op zijn denken" uit de reader van Schreiter op de agenda staan (wordt de deelnemers van tevoren toegestuurd). Een kenner van Schillebeeckx' persoon en werk zal uitgenodigd worden een korte (persoonlijke) zienswijze op een en ander te geven. 7 november Thema: ervaring en openbaring. Spanning tussen theologie en leergezag.

Foto AVC/VU

inhoudelijk vaak moeilijk te volgen is voor mensen die niet zo belezen zijn als hij zelf. Toch raken zijn ideeën bij veel mensen een gevoelige snaar, met name bij diegenen die zich met meer thuis voelen in een kerk die krampachtig vernieuwingen buiten de deur wil houden. Kritische christenen worden geïnspireerd en gesteund door zijn gedachtengoed. Het Is zaak om door allerlei obstakels heen zicht te krijgen op de centrale thema's uit Schillebeeckx' werk. Opzet en programmavoorstel Onder de titel ,,God is ieder ogenblik

28 november Thema: menselijke ervaring en menselijke bevrijding. 19 december Thema: Gods verlossing in Jezus Christus 23 januari 1986 Thema: de kerk In de wereldgemeenschap 13 februari 1986 Thema: De godservaring: spiritualiteit. Tevens afsluiting en evaluatie.

Vervolg op pag. 15

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen