Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 105

4 OKTOBER 1985 28 december 1994. Verslagen zit doctorandus Willem Alexander a a n zijn schrijftafel en bekijkt nog e e n s het resultaat v a n zijn berekeningen. Bovenop d e sta­ pel beste w e n s e n voor 1995 prijkt e e n brief v a n het minister v a n Onderwijs e n Wetenschap­ pen. Willem voelt zich al Faust bij het weerzien met d e duivel. Zijn ge­ dachten d w a l e n v a n het papier n a a r die herfstdag, ruim acht j a a r geleiden, toen hij zijn w a ­ penrok voorgoed a a n Hare Ma­ jesteit terug gaf, v a n zijn laatste soldij e e n enkeltje Leiden kocht en zich inschreef a a n d e univer­ siteit. Eenentwintig j a a r oud, platzak e n zoon v a n twee uitke­ ringstrekkers, h a d hij voor zijn levensonderhoud nog e e n m a a l willen a a n k l o p p e n bij het Rijk ­ wat hem overigens weinig ris­ kant h a d geleken. Op d e ,,steeds opnieuw bij te stellen" rente n a d a n .

Brieven

Maar Willem w a s e e n optimist, d e toekomst ver e n het salaris v a n academici in d e jaren ne­ gentig allicht hoger d a n d e stu­ diefinanciering die minister Deetman nog net voor zijn h e e n g a a n h a d vastgesteld. Zijn studie w a s voorspoedig verlopen, zij het niet vlot. Zes­ maal h a d hij 3500 gulden moe­ ten lenen, het maximale be­ drag, m a a r hij mocht zich d a a r ­ n a d a n ook doctorandus noe­ men. Toen w a s d e eerste brief uit Groningen gekomen: ,,Geachte debiteur, Uw studieschtdd, vermeerderd met rente, bedraagt thans /25.036,00. Op 1 januari 1995 gaat uw verplichte fa losperiode ex art. 42 WWO in. U kunt echter reeds nu met terugbetalen be­ ginnen. Hoogachtend, de minister van Onderwijs en Wetenschappen." Hij h a d zijn schouders opge­ haald en d e brief in e e n schoe­ nendoos geborgen. Want d e b a ­ nenmarkt in zijn b r a n c h e w a s ingestort e n terugbetalen niet a a n d e orde. Nu ligt d a a r d e tweede brief. „Geachte heer Alexander, Uw studieschuld, vermeerderd met rente, bedraagt thans / 28.664,00. Uw fa losperiode vangt aan op 1 jajiuari 1995 en eindigt op 31 december 2009. De maandelijkse termijn is vast­ gesteld op /257,65. Mocht uw financiële toestand aanleiding geven tot opschorten van de be­ taling, dan dient u hiertoe zo spoedig mogelijk een verzoek in te dienen. Hoogachtend, de minister." Hij rekent n o g é é n m a a l n a : 180

PvdA wil snel kroonleden OU Het PvdA­kamerlid W a l l a g e heeft minister D e e t m a n ver­ zocht h a a s t te m a k e n met het benoemen v a n kroonleden in de b e s t u u r s r a a d v a n d e O p e n Universiteit in Heerlen. In schriftelijke v r a g e n wijst d e sociaal­democraat de be­ w i n d s m a n er op d a t d e eerst­ g e p l a n d e v e r g a d e r i n g v a n 18 september door het ontbreken van die kroonleden niet door is g e g a a n . W a l l a g e wil d e verze­ kering d a t D e e t m a n er voor zorgt d a t d e v e r g a d e r i n g v a n 16 oktober in ieder g e v a l wel door­ gang k a n vinden. De kroonle­ den in d e O U ­ b e s t u u r s r a a d hadden 7 september al moeten zijn b e n o e m d .

Het probleem van de studieschuld: studeren op krediet tegen een onzekere rente

De blanco cheque van Deetman Het tekenen v a n een blanco c h e q u e geldt buiten regeringskringen nog altijd a l s onverstandig. Toch zijn binnenkort ook g e w o n e burgers hier­ toe verplicht. Scholieren uit minimale milieus, die straks a l s intellectuelen het voorbeeld moeten zijn voor d e rest v a n d e samenleving. Zij worden geacht leningen af te sluiten tegen een o n b e k e n d e rente, die d e schuld zullen ver­ d u b b e l e n of verdrievoudigen. O p dit moment is dertigduizend gulden veel voor een studie­ schuld. Straks wordt veertig­ tot zestigduizend gulden gewoon. N ieuwe, verraderlijke ge­ volgen van het studiefinancieringsstelsel van Deetman. m a a l 257,65 is 46.375,20. Over vijftien j a a r zal hij d e Staat tweeëneenhalf m a a l het b e d r a g v a n zijn lening h e b b e n afgedra­ g e n . Dit heeft het ministerie niet geschreven in d e juichende stu­ diefinancieringsfolder. Hij her­ innert zich alleen p a s s a g e s over ,,uiterst coulante" terugbeta­ lingsregelingen: m e n krijgt vijf­ tien j a a r d e tijd, het restant w^ordt kwijtgescholden en d e af­ dracht is p a s verplicht vanaf het minimumloon. Voor het eerst is hij blij met zijn uitkering. Maar het is e e n w r a n ­ g e blijdschap. Zo lang d e bij­ stand duurt zal d e schuld groei­ en, met duizenden guldens per jaar. De b a a n w a a r n a a r hij steeds heeft uitgekeken, zal als het z w a a r d v a n Damocles bo­ v e n zijn hoofd blijven h a n g e n , steeds dreigender, vijftien j a a r lang.

d a t alle minima d e d a n s ont­ springen. Zelfs bijstandstrekkers moeten in sommige gevallen terugbeta­ len, blijkt uit berekeningen v a n d e Delftse studentenvakbond VSSD. G e h u w d e alleenverdie­ ners betalen terug w a n n e e r ze m e e r verdienen d a n het mini­ mumloon (nu 21.650 gulden). M a a r a l l e e n s t a a n d e ouders los­ s e n al af bij negentig procent v a n dat b e d r a g e n alleenstaan­

Lin T a b a k / U P d e 27­plussers bij zeventig pro­ cent. En tweeverdieners w a n ­ n e e r ze meer verdienen d a n e e n half minimumloon: 10.825 gul­ d e n per jaar, ofwel 5.675 gulden minder d a n d e RWW. Bijstands­ trekkers in deze categorie stor­ ten dus e e n deel v a n hun uitke­ ring (een kleine vijftig gulden p e r m a a n d , volgens d e VSSD), linea recta terug a a n d e staat.

Absurd A a n d e bovenkant ziet d e rege­ ling er minder absurd uit. Hoe hoger het salaris, hoe meer m e n procentueel aflost, m a a r d e maximale maandtermijn wordt p a s geëist bij inkomens die ruim boven het tegenwoordige be­ ginsalaris v a n e e n academikus bij d e Rijksoverheid liggen. Blijft d e staatsrente 6,75 procent, d a n moet d e aflosser uit boven­ s t a a n d voorbeeld zijn volledige maandtermijn aflossen bij e e n bruto jaarsalaris v a n 46.153 gul­

den; stijgt d e staatsrente tot tien procent, d a n moet dat bij 49.404 gulden en Willem Alexander, die zeven procent betaalde, moet d a a r v o o r 46.389 gulden verdienen. De b e d r a g e n (237, respectievelijk 333 e n 257 gul­ d e n per m a a n d ) kunnen nooit echt e e n b e z w a a r zijn voor m e n s e n zonder inkomensverle­ d e n . De koop v a n e e n huis of zeiljacht wordt moeüijker, m a a r d a t is het voor sommige mensen a l jaren. En d e opbrengst komt ten g o e d e a a n toekomstige ar­ meluiskinderen, die een hogere aanvullende beurs e n e e n lage­ r e lening kunnen krijgen. Het effect v a n d e terugbeta­ lingsregeling is nivellerend (in tegenstelling tot d e rest v a n het stelsel, zoals d e studentenbon­ d e n al v a a k h e b b e n a a n g e ­ toond). M a a r wel selectief mvel­ lerend. Alleen ex­studenten uit minimale milieus zullen moeilij­ ker hypotheken kunnen afslui­ ten. Zij zullen d e erfenis v a n thuis in hun inkomen merken, sterker e n langer d a n nu. Echt nivellerend zou het stelsel zijn w a n n e e r het kinderen uit minimale milieus e e n beurs gaf, m a a r iedereen opzadelde met e e n r e n t e d r a g e n d e lening. De onzekerheid over d e rente zou er niet minder om zijn, d e drei­ ging v a n tijdelijke werkloosheid e n oplopende schuld niet groter e n d e absurditeit v a n d e terug­ betaling v a n e e n uitkering niet kleiner. Maar d a n w a r e n alle studenten g e d w o n g e n tot die blanco cheque, niet alleen die met armlastige ouders.

Advertentie ^II^T

"f

Onzeker De a c a d e m i s c h e studie is e e n steeds onzekerder toekomstbe­ legging. Het nieuwe studiefi­ nancieringsstelsel, dat medio 1986 moet ingaan, d r a a g t d a a r ­ a a n het nodige biji basisbeurs (voor iedereen) e n rentedragen­ d e lening plus topbeurs (voor m e n s e n zonder rijke ouders), waarbij d e rente e e n half pro­ cent lager is d a n ,,het gemid­ deld fef ektie f rendement van openbare leningen uitgegeven door de Staat der Nederlan­ den." Deze variabele rente heeft, door d e l a n g e duur v a n d e terugbe­ talingsperiode, e e n niet geringe invloed op het later terug te b e ­ talen b e d r a g a a n studieschuld. In b o v e n s t a a n d voorbeeld is uit­ g e g a a n v a n e e n constant rente­ p e r c e n t a g e v a n zeven, bij e e n staatsrente v a n 7,5 procent. In werkelijkheid verandert d e ren­ te v a n staatsleningen voortdu­ rend. O p dit moment is zij uit­ zonderlijk l a a g : 6,75 procent. Zou dit zo blijven tot 2010, d a n moet iemand die op 1 januari 1995 e e n a c a d e m i s c h e studie begint, bijna 43.000 gulden te­ rugbetalen ­ indien hij zes j a a r studeert, maximaal leent, p a s n a twee j a a r met aflossingen begint e n steeds keurig zijn ter­ mijn voldoet. Tot voor kort ech­ ter schommelde d e staarsrente rond d e tien procent. Zou dat vanaf volgend j a a r weer zo zijn, d a n betaalt g e n o e m d e student in totaal meer d a n 60.000 gul­ d e n . (Af: belastingvoordeel.) Deze b e d r a g e n gelden niet voor m e n s e n die nooit e e n b a a n vin­ d e n die bij hun a c a d e m i s c h e status past. De terugbetalings­ regeling houdt rekening met draagkracht. Wat niet betekent

El

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen