Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 172

1 NOVEMBER 1985

Zijn kamer a a n d e noordzijde v a n het hoofdgebouw v a n d e VU lijkt een bibliothecaris w a a r d i g . Vanzelfsprekend veel boeken. En groot. Ondanks het feit dat SteUingwerff sinds 1 ja­ nuari v a n dit j a a r zich niet meer met het interne reUen en zeilen v a n zijn bibliotheek bemoeit, de plaatsvervanger heeft die t a a k overgenomen, heeft hij d e fran­ je die bij zijn functie hoort nog weten te behouden. ,,lk ben v a n mening dat het beste is een bibliothecaris met e e n maatschappelijk e n cultu­ rele brede opstelling te h e b b e n e n een plaatsvervangend bi­ bliothecaris die zich met het m a n a g e m e n t a s p e c t bezig houdt." Voor d e laatste twee j a a r v a n zijn aanstelling a a n d e VU, in 1987 g a a t hij met d e VUT, heeft Stellmgwerff die op­ vatting in d e praktijk toegepast. O p het ogenblik schrijft hij in opdracht v a n het college v a n bestuur een boek over d e ge­ schiedenis v a n d e Vrije Univer­ siteit dat in 1990, tijdens het honderdtiende lustrum v a n d e universiteit, gereed moet zijn. Verder is hij actief in het UKB, e e n landelijk samenwerkings­ v e r b a n d v a n d e universiteitsbi­ bliotheken en d e twee koninklij­ ke bibliotheken. Volgend jaar

Functioneren in de wetenschappelij ke top van het christendom Er bestaat een verschil v a n mening over d e t a a k v a n e e n bibliothecaris a a n e e n universi­ teit. Is deze functionaris in d e eerste plaats e e n m a n a g e r of neigt zijn vakgebied meer _^ n a a r het wetenschappelijke? De m a n die a a n d e VU deze functie vervult, dr. ir. J. Stelling­ werfl, heeft d a a r een duidelijke mening over. Hij kiest voor d e wetenschappelijke variant. Zelf is hij d a a r een levend voorbeeld van. Sinds januari v a n dit j a a r vervult hij voor d e resterende twee j a a r v a n zijn dienstverband g e e n bestuurlijke taken meer binnen d e uni­ versiteit. De huidige coUectie v a n d e biblio­ theek a a n d e VU d r a a g t d e sporen v a n zijn leiding, deze m a a n d vijfentwintig j a a r lang.

Aart Bouwmeester ïteit. Tot dusver is alleen dat eerste a a n d e orde gekomen in gedenkboeken. Daarin wordt d e g e d a c h t e centraal gesteld dat wij dezelfde m e n s e n zou­ d e n zijn als d e g e n e n die des­ tijds d e VU v a n d e grond h e b ­ b e n gekregen. M a a r vindt u d e VU nog e e n gereformeerde uni­ versiteit?" Na e e n ontkennend antwoord: ,,Nou, dat is alvast e e n duidelijk verschil. Er is e e n duidelijke regionale functie op­ gekomen. De Vrije Universiteit is met d e subsidieringsmaatre­ gelen ook veel afhankelijker v a n d e overheid geworden d a n vroeger. En wat heeft d e vere­ niging, w a a r d e VU v a n uit gaat, nog voor invloed op d e VU? Ik g a in het boek zowel d e vóór als d e tegens v a n het nu e n het vroegere n a a r voren brengen. Want wat je losgela­ ten hebt, h a d natuurlijk ook z'n voordelen."

ir^üiimi

„Er is steeds meer de neiging om management centraal te stellen" wordt hij voorzitter v a n het UKB: ,,Een zinvoUe afsluiting v a n mijn l o o p b a a n bij d e biblio­ theek." Generalist noemt hij zich en dat type mens komt niet zoveel meer voor, meent hij: ,,Er is steeds meer d e neiging om n ^­ n a g e m e n t centraal te stellen Daardoor dreigt het inhoudeliji aspect v a n d e cultuur verloren te g a a n . " ,,Mijn leven is het functionere. m de wetenschappelijke top v a n het christendom, feeling h o u d e n met alle wetenschap­ pen, ergens, als spin in het we­ tenschappelijke informatienet­ werk. Daar h e b ik mijn plezier in." Hij heeft nogal wat persoonlijke interesses, waarover hij publi­ ceerde. Zo beschreef hij Neder­ l a n d s e invloeden op d e Ameri­ k a a n s e geschiedenis en zag e e n boek v a n zijn h a n d over d e Nederlands­Japanse betrekkin­ g e n het licht. ,,Ik h e b dat in mijn vrije tijd g e d a a n . Ik denk ook niet dat d e bibliotheek er zoveel Advertentie

DIKS Autoverhuur b.v. Generaal Vetterstraat 55, (aan de Coentunnelweg). Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam(Z). Telefoon: 623366. Filiaal; W. de Zwijgerlaan 101. Telefoon: 183767. 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - OPEL - RENAULT - BMW en MERCEDES. NIEUWE MERCEDESVRACHTWAGENS tot42nn3en9ton. (groot en klein rijbewijs) lage prijzen en studenten 10 procent korting.

E

Foto AVC/VU

a a n heeft. Er komt wel een col­ lectie uit voort, m a a r e e n stu­ dierichting japanologie bestaat bijvoorbeeld niet a a n d e VU. Ik m a a k wat werktijden betreft g e e n scheiding tussen het wer­ ken voor d e bibliotheek en voor mijzelf. In 1960, toen ik hier werd a a n g e n o m e n , h e b ik ge­ eist dat ik é é n d a g in d e week vrij zou krijgen voor mijn eigen werk. De directeuren destijds weigerden dat. Maar, zeiden ze, je hebt d e academische sta­ tus. Je doet je werk d a g en nacht. Als je tijd over hebt, en dat kun je zelf bepalen, d a n kun je hier ook studeren. Dus als je snel werkt kun je o v e r d a g ook dingen doen die je interes­ seren en 's avonds voor d e bi­ bliotheek werken. P rimair b e n je natuurlijk altijd voor d e uni­ versiteit beschikbaar." Hij is tweemaal voor e e n perio­ d e v a n zes weken in J a p a n ge­ weest. ,,Ik wüde meer weten over d e Nederlandse relatie met Japan, omdat die op e e n essentieel punt in d e Neder­ landse geschiedenis een heel belangrijke rol heeft gespeeld. In d e Napoleontische tijd is d e Nederlandse staat opgeheven, behoudens e e n slavenkasteel in Afrika, een Chinese vestiging

^'

e n het eilandje Deshima in Ja­ p a n . Daardoor zijn onze tracta­ ten met Amerika, die w e voor die tijd afgesloten h a d d e n , gel­ dig gebleven. Tegelijkertijd ont­ dekte ik dat er Nederlanders in krijgsgevangenschap zaten in N a g a s a k i toen d e atoombom d a a r afging. Toen ik in J a p a n w a s e n d a a r voorzichtig e e n v r a a g over stelde, werd ik met­ een voor d e televisiecamera g e h a a l d . Men wist het zelf nau­ welijks e n wüde v a n mij meer horen." De bezoeken a a n Ja­ p a n resulteerden in 1983 in het boek ,,De diepe wateren v a n Nagasaki". „Wij h e b b e n e e n eeuwenoude relatie met Japan. Tweehon­ derdvijftig j a a r w a r e n wij het enige land dat contacten had. Zo vat d e J a p a n n e r dat ook op. Alleen, d a a r is het incident v a n d e Tweede Wereldoorlog over­ h e e n gekomen. Dat heeft ons enorm d w a r s gezeten." Tot 1990 vindt SteUingwerff huisvesting op d e VU, werkend a a n zijn boek over d e geschie­ denis v a n deze universiteit. ,,Het wordt e e n a l g e m e n e ge­ schiedschrijving. Ik stel me voor dat vooral te moeten doen in e e n vergelijking tussen d e VU vroeger en nu. Niet d e continu­ ïteit dus, m a a r d e discontinu­

De v e r a n d e r e n d e positie v a n d e Vereniging wekt onze inte­ resse. Wat is SteUingwerffs op­ vatting daarover? ,,Als d e Vere­ niging g e e n recht v a n b e s t a a n heeft, is d e VU e e n rijksuniver­ siteit geworden," stelt hij op d e suggestie dat d e Vereniging met h a a r vergrijzing het be­ staansrecht enigszins a a n het verspelen is. ,,Er moet tenslotte i e m a n d d e b a a s zijn. Als d e Vereniging dat niet is, zal d e minister dat wel zijn. Dan krijg je d e v r a a g , w a a r o m zijn er twee universiteiten in Amster­ d a m ? In e e n volgende bezuini­ gingsronde zie ik d e toekomst v a n d e VU duister in. Die ronde komt zeker, nu het kinderaantal terugloopt. Er k a n d a n heel best e e n voorstel komen om v a n d e twee universiteiten er é é n op te heffen, of d e twee s a m e n te voegen. Het voortbestaan v a n d e Vereniging is dus een condi­ tio g ê n e q u a nom voor d e VU.' Deze constatering doet ons in zwijgen vervallen e n wij beslui­ ten e e n a n d e r onderwerp a a n te snijden. De bibliotheek v a n d e VU.,,Gemeten n a a r d e mo­ gelijkheden die w e gekregen hebben, is d e bibliotheek n a vijfentwintig j a a r bijna opti­ m a a l te noemen," oordeelt Stel­ lingwerff over zijn levenswerk. In I960 k w a m hij a a n deze uni­ versiteit, n a d a t hij in Eindhoven d e bibliotheek v a n d e techni­ sche hogeschool „vanaf het eerste boek h a d opgebouwd". „Dat w a s e e n achteruitgang," doelt hij op d e verandering v a n werkkring. ,,In d e drie j a a r dat ik in Eindhoven h e b gezeten, h a d ik meer geld uitgegeven d a n ze hier a a n d e VU in tach­ tig j a a r h a d d e n g e d a a n . Dat w a s merkwaardig. M a a r inmid­ dels h e b b e n wij iets heel speci­ fieks opgebouwd. Er zijn g e e n instituutsbibliotheken, m a a r w e h e b b e n é é n bibliotheek vlakbij d e faculteiten. Bovendien heb­ b e n wij bezit dat verder in Ne­ derland niet aanwezig is. Op het gebied v a n het calvinisme natuurlijk, m a a r ook engelstalig werk. Er zijn nogal wat biblio­ theken uit Amerika en Enge­ l a n d hierheen verhuisd. Tien­ tallen bibliotheken h e b b e n w e opgekocht en ingewerkt. De

collectie die w e nu hebben, d a a r b e n ik echt een beetje trots op." ,,Naar d e collectie v r a a g t het college v a n bestuur niet, terwijl ik dat juist d e h a m v r a a g vind n a vijfentwintig j a a r opbouwen. Het coUege v r a a g t meer n a a r d e bestuurlijke aspecten: hoe is het met het personeel en hoe staat het met d e bezuinigin­ gen?" SteUingwerff raakt g e ë ­ motioneerd: ,,Bezuinigen, bezui­ nigen e n nog eens bezuini­ g e n . . . Ze v r a g e n niet, e n wat staat er nu, w a t heeft d e weten­ s c h a p e r a a n e n hoe werkt d e VU ermee?" ­ Bespeuren wij hier e e n oud zeer bij d e heer SteUingwerff? Vindt u dat het college van be­ stuur de bibliotheek niet vol­ doende op haar waarde schat? ,,Ik h e b natuurlijk d e periode m e e g e m a a k t met d e vorige portefeuiUehouder bibliotheek in het coUege." SteUingwerff doelt hier op het bestuurslid d e heer C. d e Niet. ,,Nou, die heeft mij é é n ding heel duidelijk ge­ maakt, dat is dat hij niet las. U begrijpt mij goed w a n n e e r u uit deze woorden opmaakt dat d e verhouding niet homogeen w a s . Ik lees veel. Zelfs als ik dingen m e d e voor hem schreef, las hij ze niet. Nou ja, ik hoop

„Misschien b e n ik wel heel kritisch tegenover het christendom" d a t het coUege inmiddels e e n a n d e r gezicht heeft n a a r d e bi­ bhotheek toe. Het b e t a a m t mij niet om veel over het coUege v a n bestuur te zeggen." In zijn werk is SteUingwerff uit­ g e g a a n v a n e e n gereformeerd uitgangspunt. Is dat geen han­ dicap? ,,Misschien b e n ik d a a r door wel heel erg kritisch te­ genover het christendom ge­ worden," repUceert hij handig. „Ik h e b a a n d e VU geleerd om d e gereformeerde, m a a r ook d e christeUjke uitgangspunten, n a te kijken op d e eigen woorden. Ik stel d e v r a a g , is het wel w a a r w a t er gezegd wordt? En ik wü niet tot cynisme vervaUen, m a a r je komt wel met aUerlei v r a g e n over die uitgangspun­ ten. Vanuit het serieus n e m e n v a n d e bijbel kom je tot het niet­ serieus n e m e n v a n gerefor­ m e e r d e mensen. Veel bijbel­ teksten bevatten niet het soort w a a r h e d e n dat m e n erin wü le­ zen." Tot slot d a n nog e e n beeld v a n e e n belangrijke activiteit v a n SteUingwerff: „Tot mijn uittre­ d e n in 1987 bemoei ik me niet meer met d e inwendige be­ drijfszaken hier a a n d e VU. Ik houd mij bezig met het landelij­ ke contact via d e UKB. Wij heb­ b e n net e e n rapport opgesteld over d e coördinatie v a n d e col­ lectievorming door d e bibliothe­ ken. Overbodigheid v a n dub­ bele coUecties uitzoeken e n der­ geUjke. Het is feitelijk het zo­ veelste rapport n a d a t het idee al in het begin v a n deze e e u w is opgekomen. Maar nu h e b b e n w e d e middelen om e e n sys­ teem uitvoerbaar te maken. We h e b b e n een centrale, geauto­ matiseerde catalogus in het land. De drijfveer daarbij? Met hetzelfde geld e e n betere col­ lectie maken. Dat is altijd d e drijfveer."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen