Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 426

CULTUUR I—I

El Norte, de reis naar een droom

Enkele j a r e n terug d r a a i d e in Nederland d e füm Alambrista. Regisseur Robert Young schet­ ste e e n onthullend beeld v a n d e leef­ e n werkomstandigheden v a n Ulegale arbeiders in het grensgebied v a n Mexico e n d e Verenigde Staten. Eenzelfde problematiek wordt ook m a a r o p e e n heel a n d e r e manier, be­ h a n d e l d in d e onlangs uitge­ b r a c h t e füm El Norte v a n Gre­ gory Nava. Terwijl Alambrista e e n bijna documentair karakter heeft, is El Norte veel meer e e n w e e r s l a g v a n d e subjectieve er­ varingen v a n d e immigranten uit Latijns­Amerika. Van Alam­ brista blijven vooral d e m a a t ­ schappelijke toestanden in d e heriimering achter, v a n El Norte vooral het persoonlijk wel e n w^ee v a n d e personages. In e e n interview zegt Gregory N a v a d a t h i j , zeU w o n e n d in S a n Die­ g o a a n d e noordkant v a n d e grens, zich altijd afvroeg w a a r a l die mensen in d e sloppenwij­ ken v a n Tijuana, a a n d e Mexi­ c a a n s e kant, v a n d a a n k w a m e n e n n a a r t o e gingen. Net als West­Europa voor veel Noordafrikanen e n Turken, met n a m e voor d e g e n e n die er nog nooit geweest zijn, het paradijs is, zijn d e Verenigde Staten d e droom v a n velen uit d e Latijns­ Amerikaanse landen. El Norte beschrijft d e reis v a n e e n indi­ a a n s e broer e n zus v a n Guate­ m a l a via Mexico n a a r d e Ver­ enigde Staten. De film bestaat uit drie nogal los v a n elkaar s t a a n d e delen. Het eerste deel vertelt h o e Rosa e n Enrique tot hun besluit ko­

M M

K

m e n om n a a r het noorden te g a a n . De film opent met prachti­ g e idyllische beelden v a n hun geboortedorp in Guatemala. De verhoudingen in het dorp wor­ d e n echter b e p a a l d door e e n grootgrondbezitter, die d e india­ n e n als zijn v e e beschouwt. Warmeer d e v a d e r v a n Enrique e n Rosa met a n d e r e n e e n ver­ g a d e r i n g belegt om voor hun rechten op te komen, wordt hij door soldaten vermoord. De m o e d e r wordt weggevoerd. En­ rique g a a t praten met iemand die ooit in „Het Noorden" ge­ weest is. Rosa herinnert zich d e plaatjes uit Good Ho u sekeep­ ing, die h a a r tante b e w a a r d e : in ,,Het Noorden" h e b b e n zelfs d e armsten e e n auto e n e e n spoel­ w.c. S a m e n g a a n ze op weg. In het t w e e d e d e e l reizen broer e n zus door Mexico. De kleuren zijn minder warm, d e wereld is harder: ieder moet voor zich zien te overleven. Enrique leert dat hij, om niet als ülegaal ont­ dekt te worden, moet vloeken als e e n Mexicaan. Rosa zien w e op e e n g e g e v e n moment op d e markt koeken stelen. In Tijuana a a n g e k o m e n , blijkt dat ze slechts enkelen v a n d e vele tienduizenden zijn. Ze zijn af­ hankelijk v a n e e n „coyote", ie­ m a n d die m e n s e n tegen beta­ ling d e grens over helpt, om ver­ der te komen. De eerste is alleen op hun geld uit, zodat ze al snel door d e grenspolitie terugge­ bracht worden. De t w e e d e keer

" * ' « ^ ^

David Villapando als Enrique en Zaïde Silvia Gutierrez als Rosa.

lukt het wel, zij het n a e e n uren­ l a n g e tocht door e e n rioolpijp. A a n het einde v a n d e pijp zien ze in d e verte d e duizenden lich­ ten v a n S a n Diego: d e droom lijkt werkelijkheid te worden. Het laatste deel v a n d e film is verreweg het leukst, omdat het

levendiger is d a n het v o o r g a a n ­ de. De acteerkwaliteiten v a n d e hoofdpersonen komen hier het best tot h u n recht. Enrique e n Rosa zijn g a a n w o n e n in e e n sloppenwijk v a n Los Angeles, w a a r ze i n d e r d a a d stromend water e n elektriciteit h e b b e n .

El Norte draait nog steeds in d e bioscoop e n op vrijdag 25 april in Filmhuis Uilen­ stede, telefoon: 548 80 76, a a n v a n g ; 21.00 uur.

Lola Blau op toneel voor dichteressen

De festivals zijn niet v a n d e lucht. In d e organisatie leven velen zich uit om het b e d a c h t e feestelijk te verpakken. Zo ook d e Stichting Amazone, zij orga­ niseert s a m e n met het Vlaams Cultureel Centrum e e n dichte­ ressenfestival in d e Brakke Grond. Dit festival wü e e n beeld g e v e n v a n d e dichtkunst zoals die op dit moment in het Neder­ l a n d s taalgebied door vrouwen w^ordt bedreven. Naast het twin­ tigtal Nederlandse dichteres­ sen, bijeengebracht door het fe­ ministisch kunstcentrum Ama­ zone, heeft het Vlaams Cultureel Centrum e e n zevental Vlaamse dichteressen weten te vinden a l s m e d e e e n opmaat voor het festival door d e actrice/zange­ r e s Anne Mie Güs. Zij speelt a a n het begin v a n het festival d e éénvrouws musical „Lola Blau", e e n première voor Nederland. ,,Lola Blau", geschreven door d e Oostenrijkse musicus Geor­ g e K reisler, vertelt­het v e r h a a l v a n e e n Joods zangeresje uit W e n e n in d e periode 1938­1945. Evenals George K reisler zelf vertrekt Lola in 1938 noodge­ d w o n g e n (de nazi's) n a a r Ame­ rika. Lola wü d e politiek buiten het theater houden, m a a r komt in problemen als m e n d e w a a r ­ heid niet blijkt te kunnen ver­

m

Dick Roodenburg

D a a r is d a n ook alles m e e ge­ zegd. Toch r e d d e n ze zich, ze leren Engels, "it is usually very smoggy", e n vinden zelfs e e n baantje. O n d a n k s hun slechte m a a t ­ schappelijke positie heeft d e re­ gisseur zich niet laten verleiden tot e e n karikatuur v a n zielige illegalen e n uitbuitende blan­ ken. Hij blijft kijken met d e o g e n v a n Rosa e n Enrique e n die ver­ b a z e n zich: over d e rijke lui in het restaurant w a a r Enrique werkt e n over d e computerge­ stuurde w a s m a c h i n e in het huis w a a r Rosa dienstmeisje is. Hun droom heeft nu m e e r betrekking op d e herinneringen a a n Gua­ temala, net als voor veel buiten­ l a n d s e werknemers üa West­Eu­ r o p a het l a n d v a n herkomst het paradijs geworden is. Gregory N a v a heeft het per­ soonlijk d r a m a verkozen boven e e n b e n a d e r i n g w a a r i n alle po­ litieke e n sociale aspecten uit­ gebreid a a n d e orde komen. Toch k a n El Norte ook als een epos beschouwd worden, in die zin dat Enrique e n Rosa het lot vertolken v a n d e honderddui­ zenden die hetzelfde m e e m a ­ ken. Dat d e film d a a r i n slaagt, komt niet aUeen door d e hoofd­ rolspelers, Zaide Silvia Gu tier­ rez als Rosa e n David Villalpan­ do als Enrique, m a a r ook door d e uitstekende bijrollen, onder a n d e r e n Trinidad Silva als Monty, die Enrique leert te over­ leven e n Lu pe Ontiveros als Na­ cha, die Rosa zegt dat ze ge­ woon moet blijven glimlachen als ze „ d e gringo's" niet begrijpt e n die, a a n het eind v a n d e film, Enrique duidelijk m a a k t dat d e ziekte v a n zijn zus belangrijker is d a n d e nieuwe b a a n die hij via Monty k a n krijgen.

Ad de Ruyter d r a g e n . Ze verlaat met gemeng­ d e gevoelens h a a r l a n d e n pro­ beert in het Amerikaanse nacht­ clubleven e e n carrière op te bouwen. Dat lukt heel a a r d i g e n d e voorstelling komt goed op dreef als ze d e vedette m a g spe­ len. Een telefoontje v a n e e n o u d e vriend brengt h a a r in ver­ warring. Na enig aarzelen be­ sluit ze terug te g a a n : „Het va­ d e r l a n d heeft u n o d i g . . . " O p d e terugweg tijdens d e lange boot­ reis ontdekt ze reeds w a a r ze thuis m e e te k a m p e n zal krijgen. Ze ontmoet e n e heer Schmidt met uitspraken als „ . . . het is niet onze schiüd dat het zo is gelopen" e n „ z a n d erover". Terug in W e n e n bereikt d e voor­ stelling h a a r hoogtepunt in lied­ jes als „Het theater leeft niet meer", e n „Als je d e moed h a d te veranderen". Het v e r h a a l wordt verteld in zestien liedjes, in e e n Neder­ l a n d s e bewerking v a n Willem Wümink. De liedjes worden af­ gewisseld door niet altijd duide­ lijke speelscènes en diaprojec­ ties met v a a k historisch geluids­ materiaal. Het is d a n ook vooral e e n tour d e chant g e w o r d e n langs verschülende muzikale genres w a a r m e e Anne Mie Güs

stevig k a n uitpakken. H a a r stem leent zich voor e e n gevoelig luisterlied, m a a r ook voor het grote showwerk in d e erotisch g e l a d e n nachtclubscènes. Op­ merkelijk is d e vertolking v a n e e n muziekstuk v a n Mozart, in­ genieus v a n e e n tekst voorzien w a a r i n d e verdringing v a n het oorlogsverleden wordt g e h e ­ keld. Lola Blau, die a a n v a n k e ­ lijk d e politiek buiten d e theaters wüde houden, k a n dat nu niet meer volhouden. In e e n prachti­ g e potpourri hekelt ze d e thea­ terdirecteuren, die het theater monddood maken. In het slot­ Hed kiest ze voor het c a b a r e t in d e kleine rokerige zaaltjes, „ . . . Omdat ik slecht stilzitten kan, doe ik a a n cabaret." Amazone e n Vlaams Cultureel Centrum h e b b e n met „Lola Blau" i n d e r d a a d iets feesteUjks a a n het festival toegevoegd. Het Nederlandse publiek k a n ken­ nis m a k e n met e e n groot Vlaams talent, Anne Mie Güs, die e e n plaats verdient op e e n groot a a n t a l podia birmen het Nederlandse taalgebied.

,,Lola Blau" door Anne Mie Gils v a n Theater Paljas speelt op vrijdag 25 april in d e Expozaal v a n De Brakke Grond. A a n v a n g 20.30 uur. Het dichteressenfes­ tival vindt e v e n e e n s in De Brakke Grond p l a a t s op z a t e r d a g 26 e n z o n d a g 27 april. Informatie over het festival: De Brakke Grond, Nes 45; tel. 020­240394.

A n n e Mie Güs: Omdat üi slecht stüzitten kan, doe ik a a n c a b a ­ ret...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen