Ad Valvas 1985 - 1986 - pagina 510

schrijven en publiceren; "Wat Nietzsche nodig heeft", riep Erwin Rohde uit n a het le­ zen v a n Voorbij goed en kwaad, "is e e n p a s s e n d e baan". De g e ­ d a c h t e achter deze kreet v a n e e n voormalige vriend v a n Nietzsche is ongetwijfeld g e ­ weest d a t d e nodige vastigheid in leef­ e n werkpatroon ook e e n ordelijke uitwerking zou h e b b e n o p d e denkpatronen v a n d e filo­ soof. Het lijkt i n d e r d a a d niet geheel onlogisch om te veronderstellen d a t er e e n zekere relatie b e s t a a t tussen iemands m a a t s c h a p p e ­ lijke positie e n zijn denkwereld. W a a r iemand die niet werk­ z a a m is a a n e e n universiteit bij­ voorbeeld niet m e e te m a k e n heeft, is e e n duidelijke afbake­ ning in vakgebieden waarbin­ n e n e e n stricte specialisatie plaatsvindt. Karl Marx h a d e e n bloedhekel a a n specialisatie. In zijn g e ­ schriften is uit hij regelmatig zijn kritiek op d e arbeidsdeling. In het weinige d a t hij geschreven heeft over zijn ideaalbeeld v a n e e n communistische samenle­ ving, stelt hij zich voor d a t ieder m e n s zich bezig k a n houden met jagen, vissen, filosoferen e t c , zonder d a t er direct e e n stoUing v a n deze activiteiten plaats­ vindt in e e n vaste beroepsrol.

30 MEI 1986

Invloedrijke denkers v a n buiten d e universiteit: Marx, Nietzsche en Freud

'Wetenschap? Dit is e e n zaak voor d e politie' De heilige drieëenheid worden ze wel genoemd:iTari Marx, Friedrich Nietzsche en Sigmund Freu d. Er zijn waarschijnlijk weinig andere denkers geweest met zo'n enorme __ invloed op de moderne westerse cultuur als deze drie. Wat ze in ieder geval gemeenschappelijk hadden, was dat ze hun belangrijkste geschriften publiceerden zonder dat ze werkzaam waren a a n een universiteit. Dit werkte door in hun manier van denken en schrijven. Daar waren hun tijdgenoten echter niet altijd even gelukkig mee. Deze theoretische kritiek h a d e e n duidelijk persoonlijke ach­ tergrond. Marx h a d e e n b r e d e interesse: filosofie, economie, li­ teratuur e n 's avonds mocht hij zich g r a a g wijden a a n d e poë­ zie, luist omdat hij zich in a l die terreinen tegelijk wilde verdie­

pen, h a a t t e hij d e d w a n g v a n d e beroepsarbeid. Hoewel het h e m soms in grote financiële moei­ lijkheden bracht, heeft hij altijd zorgvuldig v e r m e d e n in e e n v a s t e b a a n terecht te komen. De afkeer v a n Marx v a n speciali­ satie w a s zelfs zo groot d a t hij

Koos Neuvel het schrijven v a n zijn hoofd­ w^erk telkens weer uitstelde om­ d a t h e t h e m z w a a r viel zich tot é é n onderwerp te beperken.

Aforismes Nietzsche heeft d a a r e n t e g e n wel a a n e e n universiteit g e ­ werkt. O p zijn vierentwintigste w a s hij cd hoogleraar in d e filo­ logie e n in die functie is hij tien j a a r lang a a n g e b l e v e n . Maar o p d e n duur vond hij het werken a a n e e n universiteit te beper­ kend. Het stond h e m tegen d e rest v a n zijn leven te moeten doorbrengen met het bestude­ r e n v a n 'dode boeken'. Liever wilde hij op rechtstreekse wijze in contact s t a a n met 'de dingen'.

met d e werkelijkheid e n het le­ ven. Na zijn vertrek v a n d e universi­ teit gooide Nietzsche alle rem­ m e n los e n h a n t e e r d e e e n a n d e ­ r e manier v a n schrijven. Zijn werk bevatte niet langer e e n systematisch opgebouwd b e ­ toog m a a r in plaats d a a r v a n , louter aforismes, v a n e e n enke­ le regel tot e e n a a n t a l pagina's. Ook d e produktie werd aanzien­ lijk opgevoerd, het schrijven ^vas voor Nietzsche e e n koort­ sachtige activiteit. Nietzsche heeft zijn werken nooit rustig en b e d a c h t z a a m achter e e n bu­ reau gecomponeerd. Vaak overheerst in zijn boeken e e n w a t geëxalteerde toon die eer­ d e r a a n d e conversatie e n het d e b a t doen denken. Van Nietz­

Vervolg op pag. 13

'^-r -.'-^^h-

^^XV­^^"^­"^ ^ ^ v ^

Gebruik uw hersens Aan iedere faculteit gaat kostbare tijd verloren aan werkzaamheden als: onderzoeksgegevens categoriseren en ordenen, informatie zoeken bij andere universiteiten of instellingen, teksten van proefschriften overtypen omdat er iets in veranderd moet worden, knip­ en plakwerk om tot een acceptabel rapport te komen, eindeloos copiëren, rekenmodellen met verschillende varianten telkens opnieuw uitschrijven... U kunt uw hersens wel beter gebruiken! Daarom is er de Macintosh. De professionele personal computer van Apple Computer. Het hulpmiddel bij uitstek voor tijdrovende werkzaamheden. De Macintosh helpt in een handomdraai. Bedieningsgemak staat voorop! Binnen een uur weet u hoe hij werkt, binnen een middag wérkt u er zelf mee. Kortom, door efficiënter te werken blijft er meer tijd over voor interessante aspecten van de wetenschap. Maak kennis met de Macintosh.

Macintosh, de ideale partner bij studie en werk

Uw universiteit is aangesloten bij het Apple University Consortium!

M

s: aB

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen